
จะเป็นอย่างไรเมื่อทฤษฎี self-fulfilling prophecy มาอยู่ในบริบทของการศึกษา ?
.
มีการทดลองสุดคลาสสิคของ Rosenthal และ Jacobson ที่โรงเรียนแห่งหนึ่ง ณ เมืองโอ๊คแลนด์ แคลิฟอร์เนีย ในปี 1968
.
โดยให้นักเรียนทำแบบทดสอบเชาว์ปัญญา(IQ test) แล้วสุ่มชื่อนักเรียนประมาณ 20 เปอร์เซ็นต์ จากนั้นบอกกับครูว่านักเรียนกลุ่มนี้ได้คะแนนจากแบบทดสอบสูง หรือเรียกง่ายๆ ว่าเป็นกลุ่มเด็กหัวกะทินั่นเอง
.
หลายเดือนผ่านไป Rosenthal และ Jacobson ได้กลับมาทดสอบเชาว์ปัญญา (IQ) ของเด็กๆ อีกครั้ง ทำให้พบว่า ผลการทดสอบดังกล่าวและพฤติกรรมทางการเรียนของเด็กๆ กลุ่มนี้ ดีขึ้นจริงๆ ทั้งที่ตอนแรกเป็นเพียงการสุ่มรายชื่อเด็กๆ มา
ทำไมผลการทดลองจึงเป็นเช่นนั้น ?
.
เหตุผลไม่ได้มาจากความเชื่อที่บังเอิญเป็นจริง แต่เป็นพฤติกรรมหรือการกระทำที่เกิดขึ้นจาก
ความเชื่อของคุณครู นั่นคือ มีโอกาสสูงที่ครูจะปฏิบัติต่อเหล่าเด็กๆ หัวกะทิต่างจากเด็กทั่วไปไม่ว่าคุณครูจะรู้ตัวหรือไม่ก็ตาม เช่น การให้ความสนใจกับเด็กกลุ่มนั้นมากกว่า เรียกตอบคำถามบ่อยกว่า ให้โจทย์ที่ยากหรือท้าทายกว่าเด็กทั่วไป หรือแม้แต่การคัดเลือกไปแข่งขันทางวิชาการ ซึ่งพฤติกรรมเหล่านี้ส่งผลต่อการตอบสนองของเด็กๆ ไม่ว่าจะเป็นการพยายามฝึกทำโจทย์ยากๆ ความขยัน หรือการผลักดันพัฒนาตนเอง จนในที่สุดก็มีผลการเรียนหรือพฤติกรรมทางการเรียนที่น่าพอใจอย่างที่คุณครูคาดหวังไว้จริงๆ
ความคาดหวังของครูอาจส่งผลต่อตัวเด็กมากกว่าที่คิด
.
การทดลองนี้ ทำให้เราเห็นว่าการปักใจเชื่อ หรือตัดสินว่าเด็กคนนี้นี้เก่ง/ไม่เก่ง อาจนำไปสู่การกระทำหรือพฤติกรรมที่ส่งผลต่อเด็กๆ โดยไม่รู้ตัว ซึ่งการกระทำเหล่านั้นก็จะส่งผลต่อการตอบสนองของเด็กๆเช่นเดียวกัน
แม้ว่าคะแนน เกรด หรือตัวเลขวัดผลจะบอกระดับความสามารถได้อย่างเป็นรูปธรรม แต่ไม่ใช่สิ่งที่จะใช้แปะป้ายให้กับนักเรียนว่า เขาเป็นเด็กที่เก่งหรือไม่เก่งตลอดไป ดังนั้นจะดีกว่าไหม หากเรายึดติดกับตัวเลขหรือความเก่งให้น้อยลง แล้วให้ความสำคัญกับความเชื่อที่ว่า “เด็กทุกคนเก่งขึ้นได้เสมอ” หรือ “ศักยภาพของเด็กๆ เป็นสิ่งที่สามารถพัฒนาได้”
นำไปปรับใช้ในห้องเรียนอย่างไร ?
.
เราอยากเสนอ 3 ไอเดียเพื่อนำไปปรับใช้ในห้องเรียน ซึ่งแอบคล้ายกับเรื่อง growth mindset นั่นคือ
.
1. เปลี่ยนความคิด คือ เชื่อว่าเด็กทุกคนพัฒนาได้ เก่งได้ในแบบของตนเอง ไม่ยึดติดว่าเด็กทั่วไปฝึกแค่อะไรที่เป็นพื้นฐานก็เพียงพอแล้ว หรือมองว่าอะไรยากๆ มีแต่เด็กที่ได้คะแนนสูงเท่านั้นที่จะทำได้
.
2. เปลี่ยนการสื่อสาร
เช่น เปลี่ยนจากคำว่า ‘ไม่เก่งหรอก’ หรือ ‘ทำไม่ได้หรอก’ เป็น ‘เดี๋ยวจะค่อยๆเก่งขึ้น’ หรือ ‘แค่ยังทำไม่ได้’ เพื่อส่งเสริมให้เด็กๆ รู้สึกว่าเขามีโอกาสหรือสามารถพัฒนาตนเองให้ไปได้ไกลกว่าที่คิด
.
3. เปลี่ยนบรรยากาศในห้องเรียน
ให้โอกาสเด็กๆ ไม่ว่าจะอยู่ห้องปกติ ห้องพิเศษ คะแนนสูงหรือต่ำ ได้ลองฝึกทั้งโจทย์พื้นฐานและโจทย์ยากๆ โดยสร้างสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม ให้เด็กๆ กล้าที่จะลองผิดลองถูก เช่น การให้เด็กๆ ช่วยกันแก้โจทย์ยากๆเป็นทีม โดยให้ทุกคนมีหน้าที่ มีส่วนร่วม หรือเปลี่ยนจากการให้รางวัลคนที่ทำถูกเท่านั้น มาเป็นการให้รางวัลกับคนที่กล้าลองทำไม่ว่าจะผิดหรือถูก เพื่อสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อให้เด็กๆ อยากจะลองทำในสิ่งที่ท้าทายขึ้น โดยไม่มีกรอบในเรื่องของคะแนน หรือการตัดสินว่าเก่งหรือไม่เก่งเข้ามาเกี่ยวข้อง
หรือหากคุณครูคนไหนได้อ่านบทความนี้แล้วปิ๊งไอเดียอื่นๆ ที่อยากจะนำเสนอ ก็มาแบ่งปันกันได้เลย
แสดงความเห็นกับสมาชิกใน insKru
เก็บไอเดียไว้อ่าน และอีกมากมาย
ได้แรงบันดาลใจเต็มๆ เลยใช่มั้ย?
บันทึกแรงบันดาลใจที่ได้รับเก็บไว้ไม่มีลืมผ่านการเขียนไอเดียเลย!