นักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 3/7 โรงเรียนเลิงนกทา บ้านภูดิน ตำบลสามแยก อำเภอเลิงนกทา จังหวัดมหาสารคาม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 28 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2563 จำนวน 36 คน ดังตารางตัวแปรที่ศึกษาและกลุ่มเป้าหมาย ดังนี้
ตัวแปรที่ศึกษา
กลุ่มเป้าหมายจำนวน(คน)
ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน
35
การคิดแก้ปัญหา
36 **
** 35 คนที่มีปัญหาทั้งผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและการคิดแก้ปัญหา 1 คนมีปัญหาเฉพาะการคิดแก้ปัญหา
เครื่องมือที่ใช้ในการสร้างนวัตกรรมมี 4 ชนิด ดังนี้
2.1 แผนการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับแผนผังความคิด เรื่อง พระพุทธศาสนา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 จำนวน 11 แผน รวม 11 ชั่วโมง
2.2 แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง พระพุทธศาสนา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 แบบปรนัยชนิดเลือกตอบ 4 ตัวเลือก จำนวน 40 ข้อ 2 ฉบับ
2.3 แบบทดสอบวัดการคิดแก้ปัญหา แบบอัตนัย จำนวน 5 สถานการณ์
2.4 แบบสัมภาษณ์นักเรียน
วิธีการดำเนินงานวิจัยและเก็บรวบรวมข้อมูล การสร้างนวัตกรรมในครั้งนี้เพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน การคิดแก้ปัญหา เรื่องพระพุทธศาสนา ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โดยการจัดการเรียนรู้ใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับแผนผังความคิด การสร้างนวัตกรรมในครั้งนี้ เป็นการสร้างนวัตกรรมเชิงปฏิบัติการ (Action Research) ผู้วิจัยได้ดำเนินการสร้างนวัตกรรมตามแนวคิดของ Kurt Lewin (ธีรวุฒิ เอกะกุล 2549) ซึ่งประกอบด้วย การวางแผนปฏิบัติ การลงมือกระทำจริง การสังเกต และสะท้อนผลการปฏิบัติ ผู้วิจัยได้นำหลักการสร้างนวัตกรรมเชิงปฏิบัติการ มาใช้ในกิจกรรมการเรียนการสอนมีขั้นตอนตามวงจรดังตารางเครื่องมือการเก็บรวบรวมข้อมูลการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับแผนผังความคิด ดังนี้
วงจรที่
แผนการจัด
การเรียนรู้
เครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล
วิธีการวัดเกณฑ์
ผู้ให้ข้อมูล
ระยะเวลา
1-2
1-11
แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน
ร้อยละ
ผู้วิจัย
หลังการจัดกิจกรรม
แผนที่ 1-5 และ
6-11
แบบทดสอบวัดการคิดแก้ปัญหา
เกณฑ์ระดับดีมาก ดี พอใช้ ควรปรับปรุง
ผู้วิจัย
หลังการจัดกิจกรรมแผนที่ 1-5 และ
6-11
แบบสัมภาษณ์นักเรียน
พรรณนา
นักเรียน
ระหว่างการจัดกิจกรรมแผนที่ 1-5 และ 6-11
ผู้วิจัยได้ดำเนินการวิเคราะห์ข้อมูลตามลำดับขั้น ดังต่อไปนี้
ตอนที่ 1 ผลการพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและการคิดแก้ปัญหาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ด้วยการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับแผนผังความคิด วงรอบที่ 1
ตอนที่ 2 ผลการปรับปรุงกิจกรรมการเรียนรู้ในวงรอบที่ 2
ตอนที่ 3 ผลการพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและการคิดแก้ปัญหาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ด้วยการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับแผนผังความคิด วงรอบที่ 2
เมื่อทำการเก็บข้อมูลเสร็จเรียบร้อยผลปรากฏ ดังนี้
1. ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ด้วยการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับแผนผังความคิด
1.1 วงจรปฏิบัติการที่ 1 ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนด้วยการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับแผนผังความคิด นักเรียนมีคะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนโดยรวมมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 27.09 จากคะแนนเต็ม 40 คะแนน คิดเป็นร้อยละ 67.71 มีจำนวนนักเรียนที่ผ่านเกณฑ์ทั้งหมด 17 คน จากนักเรียนทั้งหมด 35 คนคิดเป็นร้อยละ 47.22 ซึ่งต่ำกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้คือร้อยละ 75
1.2 วงจรปฏิบัติการที่ 2 ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนด้วยการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับแผนผังความคิด นักเรียนมีคะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนโดยรวมมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 31.69 จากคะแนนเต็ม 40 คะแนน คิดเป็นร้อยละ 79.21 มีจำนวนนักเรียนที่ผ่านเกณฑ์ทั้งหมด 29 คน จากนักเรียนทั้งหมด 36 คนคิดเป็นร้อยละ 82.86 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้คือร้อยละ 75
2. การคิดแก้ปัญหา ด้วยการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับแผนผังความคิด
2.1 วงจรปฏิบัติการที่ 1 การคิดแก้ปัญหา ด้วยการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับแผนผังความคิด นักเรียนมีคะแนนการคิดแก้ปัญหาโดยรวมมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 12.57 จากคะแนนเต็ม 20 คะแนน คิดเป็นร้อยละ 62.86 มีจำนวนนักเรียนที่ผ่านเกณฑ์ทั้งหมด 25 คน จากนักเรียนทั้งหมด 36 คิดเป็นร้อยละ 58.33 อยู่ในเกณฑ์ ระดับดี ซึ่งเป็นไปตามเกณฑ์ที่กำหนดไว้คือ ระดับดีแต่ยังไม่ครบ ร้อยละ 75 ของจำนวนนักเรียน
2.2 วงจรปฏิบัติการที่ 2 การคิดแก้ปัญหา ด้วยการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับแผนผังความคิด นักเรียนมีคะแนนการคิดแก้ปัญหาโดยรวมมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 14.44 จากคะแนนเต็ม 20 คะแนน คิดเป็นร้อยละ 72.22 มีจำนวนนักเรียนจำนวนทั้งหมด 36 คน ผ่านเกณฑ์ทั้งหมด คิดเป็นร้อยละ 100 อยู่ในเกณฑ์ระดับดี
1. ข้อเสนอแนะทั่วไป
1.1 ในการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับแผนผังความคิด สามารถพัฒนาทักษะการคิดแก้ปัญหาของนักเรียนทั้ง 4 ขั้น คือ การระบุปัญหา การวิเคราะห์ปัญหา การกำหนดวิธีแก้ปัญหา และการตรวจสอบผลลัพธ์ จากการแก้ปัญหาในขั้นตอนการระบุปัญหาเป็นขั้นตอนที่มีความสำคัญมาก ครูจึงควรวางแผนการจัดการเรียนรู้ให้รัดกุม ในการกำหนดสถานการณ์ปัญหาที่ชัดเจนไม่กว้างเกินไป ใช้สื่อให้เหมาะสมและส่งเสริมให้นักเรียนเกิดประเด็นปัญหาได้ ครูควรนำเสนอสถานการณ์ที่เกิดขึ้นจริงในชีวิตประจำวัน เช่น การเกิดโรคท้องร่วง การเกิดโรคอาหารเป็นพิษ เป็นต้น และต้องศึกษาขั้นตอนของการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับแผนผังความคิด และตัวบ่งชี้ทักษะการคิดแก้ปัญหาให้เข้าใจอย่างละเอียดลึกซึ้งก่อน และต้องคำนึงถึงระดับความคิดของนักเรียน ความเหมาะสมของเนื้อหาตลอดจนสถานการณ์ที่ใช้จัดกิจกรรมการเรียนรู้ด้วย
1.2 ควรนำการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับแผนผังความคิด ไปใช้ในกิจกรรมการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง เพราะเป็นกระบวนการขั้นตอนที่นำไปสู่การพัฒนาทักษะในด้านการคิด และ กระตุ้นให้ผู้เรียนได้แสวงหาความรู้ด้วยตนเอง ลงมือปฏิบัติเอง และต้องคำนึงถึงความเหมาะสมของสาระการเรียนรู้ที่จะใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับแผนผังความคิดด้วย
1.3 ควรนำแผนผังความคิดนำมาร่วมกับการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานในขั้นตอนที่ 2 ของการจัดการเรียนรู้ คือขั้นทำความเข้าเข้ากับปัญหา จะสามารถตรวจสอบความเข้าใจของนักเรียนได้ชัดเจนมากยิ่งขึ้น
1.4 สำหรับนักเรียนที่ยังไม่ผ่านเกณฑ์ที่ตั้งไว้ในด้านของการคิดแก้ปัญหา ผู้วิจัยควรชี้แนะแนวทางในแต่ละขั้นการจัดการเรียนรู้อย่างใกล้ชิด นอกจากนั้นควรมีแบบฝึกหัดเพิ่มเติมด้านของการคิดแก้ปัญหา ให้กับนักเรียนได้ฝึกทำอีกด้วย
2. ข้อเสนอแนะสำหรับการสร้างนวัตกรรมครั้งต่อไป
ควรมีการศึกษาผลการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับแผนผังความคิดกับตัวแปรอื่น ๆ เช่น ความสามารถในการคิดวิเคราะห์ ความสามารถในการคิดสร้างสรรค์ ความคงทน
ของการเรียนรู้วิชาวิทยาศาสตร์ การพัฒนาแนวคิดทางวิทยาศาสตร์ ความเข้าใจธรรมชาติวิทยาศาสตร์ เป็นต้น
แสดงความเห็นกับสมาชิกใน insKru
เก็บไอเดียไว้อ่าน และอีกมากมาย
ได้แรงบันดาลใจเต็มๆ เลยใช่มั้ย?
บันทึกแรงบันดาลใจที่ได้รับเก็บไว้ไม่มีลืมผ่านการเขียนไอเดียเลย!