
ครั้งแรกที่ผมได้เริ่มสอนออนไลน์ มีนักเรียนคนหนึ่งกดปุ่มยกมือ แล้วถามขึ้นมาว่า
"ครูครับเราเรียนภาษาไทยไปทำไม ในเมื่อเราพูดภาษาไทยได้อยู่แล้ว"
จุดเริ่มต้นจากคำถามนี้ ทำให้ครูอย่างผมต้องเริ่มแถ...
.....................................................................................
คำถามนี้เป็นคำถามที่ผมเองก็เคยถามคุณครูผู้สอน ซึ่งก็ได้รับคำตอบว่า "เพราะเป็นเรื่องที่สำคัญ"
ผมเริ่มเข้าใจคำตอบนั้นมากขึ้นเรื่อย ๆ เมื่อเราได้เรียนรู้ และได้เป็นผู้ใช้ภาษาไทยในการทำสิ่งต่าง ๆ
แต่วันนี้ถ้าผมจะตอบนักเรียนไปแบบนั้นเลย มันก็คงจะจำเจและก็คงจะไม่เคลียเท่าไรนัก...ผมจึงคิดกิจกรรมขั้นนำนี้ขึ้น
....................................................................................

ขั้นแรก ผมนำคำถามเดียวกันนี้ ถามย้อนกลับไปยังนักเรียนว่า "เราเรียนภาษาไทยไปทำไม ในเมื่อเราพูดภาษาไทยได้อยู่แล้ว"
ขั้นต่อมาผมให้นักเรียน เตรียมกระดาษขนาดเอสีและพับเป็นสี่ช่อง จะมีขนาดช่องเท่าใดก็ได้ จะพับตามแนวใดก็ได้...แล้วการแถก็เริ่มขึ้น

ผมกำหนดโจทย์ให้นักเรียนวาดสิ่งใดก็ได้ที่เห็นอยู่ ณ ตอนนี้มาหนึ่งอย่าง ลงในช่องที่หนึ่งภายในเวลา 3 นาที เมื่อนักเรียนวาดเสร็จครูนักแถก็เริ่มกระบวนการ ผมบอกนักเรียนว่า "ภาษาไทยของเราเป็นอีกหนึ่งภาษาที่สามารถถ่ายทอดความคิด ผ่านสิ่งที่จับต้องและมองเห็นได้ นั้นก็คือ ตัวหนังสือ วันนี้ที่เรายังคงเรียนภาษาไทยอยู่ทั้ง ๆ ที่ท่องก. ไก่ -ฮ. นกฮูก และเขียนคำต่าง ๆได้อย่างถูกต้อง ก็เพราะว่า เรามาเรียนรู้เพื่อเพิ่มพูน และค้นหาสิ่งที่บางทีเราก็ไม่เคยเห็นมาก่อน อาจเป็นคำที่เกิดขึ้นใหม่ อาจเป็นคำที่เปลี่ยนแปลงไป ก็เพื่อให้เรามีคลังคำศัพท์ มีองค์ความรู้ และสามารถถ่ายทอดความรู้ ความคิด ความเข้าใจ ผ่านตัวหนังสือให้คนที่เขาเห็น เขาดู ได้ถอดรหัสและเกิดความเข้าใจ"
ไม่รอช้าเราไปต่อกันที่ช่องที่สอง ผมให้นักเรียนวาดต้นเสียงของสิ่งที่ได้ยินมาหนึ่งอย่าง ลงในช่องที่สองภายในเวลา 3 นาที เมื่อนักเรียนวาดเสร็จครูจอมแถก็เริ่มกระบวนการอีกครั้ง ผมบอกนักเรียนว่า "ภาษาไทยไม่เพียงถ่ายทอดและสื่อสารผ่านตัวอักษรเท่านั้น แต่ยังสามารถสื่อสารผ่านเสียงพูดได้ด้วย ดังนั้นวิชาภาษาไทยจึงไม่ได้สอนแค่ให้นักเรียนเขียนสิ่งต่าง ๆได้อย่างถูกต้อง แต่ในวิชานี้เรายังสอนให้นักเรียนเป็นคนที่พูดได้ และพูดเป็น วันนี้ที่เรายังเรียนวิชาภาษาไทยอยู่แม้ว่าเราจะพูดภาษาไทยได้แล้ว ก็เพราะว่าเรากำลังมาฝึกทักษะที่ติดตัวมาตั้งแต่เกิดให้มันมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ตั้งแต่เด็กจนถึงตอนนี้ เราก็ไม่ได้คุยกับคนอื่น ๆ ด้วยภาษาทารกใช่หรือไม่ "
ไปต่อที่ช่องที่สาม ผมให้นักเรียนวาดสิ่งที่ตัวเองกำลังนึก กำลังคิด กำลังจินตนาการอยู่ ณ ขณะนี้ ลงในช่องที่สามภายในเวลา 3นาที เมื่อนักเรียนวาดเสร็จผมก็แถต่อ แถแบบไม่หยุด ผมบอกนักเรียนว่า "เมื่อเราพูดเป็น เขียนคล่อง ต่อมาก็เป็นเรื่องของการตีความ เราพูดและเขียนก็เพื่อสื่อสาร ซึ่งใครจะตีความข้อความที่ได้อ่านหรือได้ฟังอย่างไรนั้น ก็ต้องอาศัยประสบการณ์ วิชาภาษาไทยจึงเป็นหนึ่งในวิชาที่จะสอนให้นักเรียนได้มีแนวทางในการคิดไตร่ตรองสิ่งต่าง ๆ ได้อย่างรอบด้านมากยิ่งขึ้น"
ปิดท้ายที่ช่องที่สี่ ผมกำหนดโจทย์ให้นักเรียนวาดรูปตัวเอง ภายในเวลา 10 นาที เมื่อนักเรียนได้รับโจทย์พวกเขามีคำถามขึ้นว่า "ทำไมช่องนี้ครูให้เวลานานจัง" ผมก็ใช้คำถามเดียวกันนี้ถามย้อนกลับไปว่า "นั่นสิครับทำไมครูให้เวลานานจัง" นักเรียนหลายคนแสดงความคิดเห็นว่า "จะได้วาดสวยๆ" "วาดตัวเองมันต้องมีรายละเอียด" "ช่องสุดท้ายครูอยากให้ทำชิว ๆ" ....จนเมื่อนักเรียนทำเสร็จตามเวลาที่กำหนด กระบวนการแถก็เริ่มขึ้น ผมบอกนักเรียนว่า เหตุผลที่ครูให้เราวาดรูปตัวเองนานกว่าโจทย์อื่น ๆ ก็เพราะว่า รายละเอียดของคนเราแต่ละคนไม่เหมือนกัน ซึ่งบางคนอาจวาดเสร็จก่อนเวลา อาจวาดเสร็จพอดีกับเวลา หรืออาจจะมีบางคนที่อยากขอต่อเวลาเพิ่ม มันก็เหมือนกับการเรียนภาษาไทย ที่บางเรื่องเราอาจรู้สึกว่าเคยเรียนไปแล้วทำไมย้ำเรื่องนี้บ่อยจัง ก็เพราะว่าการเรียนรู้ของคนเราไม่เหมือนกัน บ้างช้า บ้างเร็ว แต่การเน้นซ้ำ ย้ำทวนอยู่บ่อย ๆ ก็เพื่อให้คนคนนั้นได้มีทักษะทางด้านภาษาที่ยั่งยืน คงทน ติดตัวเขาไปนั่นเอง นอกจากนี้การที่ครูให้นักเรียนวาดรูปตัวเองสิ่งที่ครูอยากจะบอกนักเรียนก็คือ คำตอบของคำถามที่ว่าเรียนภาษาไทยไปทำไม ของเราแต่ละคนคงเหมือนหรืออาจแตกต่างกัน ซึ่งนักเรียนไม่จำเป็นต้องเร่งให้ตัวเองเข้าใจ เร่งให้ตัวเองมีคำตอบในวันนี้ แต่ขอเพียงให้นักเรียน เปิดตา เปิดหู เปิดใจ และค่อย ๆ คิดตาม ครูเชื่อว่า ไม่ช้าก็เร็วทุกคนจะมีคำตอบในแบบฉบับของตัวเอง...ส่วนคาบหน้าจะเรียนอะไรและจะทำให้เราได้คำตอบไหม มาติดตามไปพร้อมกัน นะครับ
......................................
และแล้วการแถของผมก็สิ้นสุดลง สุดท้ายนี้สิ่งที่ผมอธิบายนักเรียนจะเป็นความแถหรือความจริง ผมเองก็ต้องพิสูจน์ตัวเองจากเนื้อหาที่จะสอนในคาบต่อ ๆไป
**กระบวนการวาดสิ่งที่เห็น วาดสิ่งที่ได้ยิน วาดสิ่งที่คิด และวาดตัวเอง ในห้องเรียนของผม นักเรียนยิ้ม นักเรียนอ๋อ และทุกวันนี้พวกเขาเปิดใจให้กับวิชาภาษาไทยครับ :)
-----------------------------------------
หากคุณครูท่านใดมีคำอธิบายแบบฉบับของตัวเองสามารถแนะนำผมได้เลยนะครับ ขอบพระคุณครับ
แสดงความเห็นกับสมาชิกใน insKru
เก็บไอเดียไว้อ่าน และอีกมากมาย
ได้แรงบันดาลใจเต็มๆ เลยใช่มั้ย?
บันทึกแรงบันดาลใจที่ได้รับเก็บไว้ไม่มีลืมผ่านการเขียนไอเดียเลย!