
ครูแนะแนว ครูที่ปรึกษา และพ่อแม่ผู้ปกครอง คงคุ้นเคยกับงานกับการช่วยให้ผู้เรียนค้นหาตัวเองด้วยวิธีที่หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นวิธีที่ง่ายที่สุดคือ 1. รู้จักตัวเองผ่านแบบทดสอบออนไลน์ (Online Testing) ไม่ว่าจะวัดแวว วัดความถนัด วัดบุคลิกภาพ วัดพหุปัญญา หรือไม่ก็ใช้วิธีที่ชัดสุดๆคือ 2. เข้าไปเรียนรู้งานจริง (Work Experience) ก็คือให้เด็กๆได้สัมผัสประสบการณ์จริง เพื่อค้นหาตัวเองที่แท้จริง หากลองแล้วใช่ คือใช่ หากลองแล้วไม่ใช่ก็ดี เพราะเมื่อได้รู้ว่าไม่ใช่ก็จะได้เดินหน้าค้นหาตัวเองต่อ
วันนี้ครูต้นขอชวนทุกท่านมาให้นักเรียนรู้จักตัวเองผ่านการเขียนครับ ขออ้างอิงทฤษฎีนิดนึงครับ Erik Erikson เป็นนักจิตวิทยาชื่อดังผู้ตั้งทฤษฎีการพัฒนาจิตสังคม ได้กล่าวถึง ระยะที่ 5: เข้าใจอัตลักษณ์ของตนเอง กับ ไม่เข้าใจตนเอง (Identity vs Role confusion) เป็นช่วงอายุ 12 ถึง18 ปี เด็กในระยะนี้จะหาอัตลักษณ์ตนเองผ่านการค้นหาค่านิยม ความเชื่อและเป้าหมาย เด็กจะมีอิสระมากขึ้น พยายามที่จะหาอาชีพในอนาคต ความสัมพันธ์ ครอบครัว บ้าน ฯลฯ เด็กต้องการที่จะหาสังคมที่เหมาะสมกับตนเอง ช่วงนี้เด็กจะให้ความสำคัญกับบทบาทที่เด็กจะเป็นในอนาคต จะค้นหาด้วยตนเองโดย Erikson แบ่งเป็น 2 อย่างคือ ทางเพศ และ ทางอาชีพ เด็กอาจรู้สึกไม่สบายใจกับร่างกายจนกว่าจะปรับตัวได้ จากทฤษฎีดังกล่าวระหว่างอาชีพ กับ เพศ ครูต้นขอชวนมาค้นหาอาชีพก่อนครับ
รู้จักตัวเองผ่านการเขียน
เริ่มแรกให้หากระดาษสัก 3 แผ่น (คาบแรก A4 ให้นักเรียนคนละ 3 แผ่น จริงๆแล้วคาบละ 1 แผ่นก็ได้ครับ ได้ทบทวนตัวเองเยอะดี)
แผ่นที่ 1 ชื่อว่าสนใจ (Interesting) สิ่งที่เด็กสนใจ มันจะจุดประกาย มันโดนใจเด็กไปแล้ว ชวนเด็กๆเขียนสิ่งที่เขาสนใจ เราอาจไม่ต้องนิยามคำนี้เลย เราแค่ให้ให้เขานั่งเขียนสิ่งที่เขาสนใจ และสิ่งนี้เองคืออัตลักษณ์ตัวตนของเขา สนใจอะไร สนใจใคร สนใจสังคมแบบไหน สนใจเรื่องอะไร topic อะไร content อะไรบ้าง ให้เขาเขียนออกมา จากนั้นฝึก Deep Listening กันนิดนึงครับ จับคู่พูดคุยสิ่งที่สนใจกันหน่อยสลับกันคู่ละ 3-4 นาที
แผ่นที่ 2 ชื่อว่า ความสุข (Happiness) แผ่นนี้ครูใช้ IKIGAI สอนได้นะครับ ชวนเด็กๆนึกถึง ความสุขกับการทำอะไร คุณอยู่กับสิ่งไหนได้นานและไม่เคยรู้สึกเบื่อ ให้นักเรียนเขียนออกมาให้ได้มากที่สุด
แผ่นที่ 3 ชื่อว่า ฟอร์เต้ forte (ฟอร์เต้) เป็นสัญลักษณ์ในดนตรี เขียนว่า f คือ ดัง ดังมากคือ fortissimo (ฟอร์ติสสิโม) ff ดังมาก เล่นให้ดังเต็มที่ สำหรับช่วงใดของเพลงที่ต้องการให้มีความดัง – ค่อย มาก ๆ ผู้ประพันธ์เพลงมักใช้ fff หรือ ffff กำกับลงไปตรงตำแหน่งนั้น ๆ
แผ่นนี้ครูอาจชวนนักเรียน ตะโกน หรือ ร้องดังดัง แบบไม่เคยดังมาก่อนจะดีมาก ให้เขาได้ปลดปล่อยออกมาให้เต็มที่เหมือน forte
หากคุณครูเป็นครูภาษาอังกฤษ อาจเริ่มด้วยประโยค PATIENCE is your forte! แปลว่า ความอดทนคือมือขวาของคุณ ประโยคนี้ก็ได้ Since apparently there's boats involved, which is my forte. เพราะเห็นได้ชัดว่า มีเรือมาเกี่ยวข้องด้วย ซึ่งฉันถนัด หรือประโยคนี้ก็ดีครับ Ancient Chinese isn't my forte. ภาษาจีนโบราณไม่ใช่วิชาเอกของฉัน Raw emotion. Not your forte, huh? อารมณ์ดิบ ไม่ใช่แนวล่ะสิ ประมาณนี้ครับ
แล้วลองถามนักเรียนดูว่า forte น่าจะเกี่ยวข้องกับอะไร สำหรับครูต้น forte คือการที่เราต้องแสดงความแข็งแกร่งออกมาว่าเราเก่งด้านนี้ เราสตรองที่สุด เราเข้มแข็งมีพลังมากหากเราได้อยู่กับสิ่งนี้ มันคือทางเรา มันคือแนวเรา จะเก่ง จะถนัด จะพรสวรรค์ ได้หมด
หมายเหตุ เมื่อเขียนครบ 3 แผ่นแล้ว ครูเก็บกระดาษทั้ง 3 แผ่นไว้ เพื่อเตรียมจัดกิจกรรมต่อไปที่มีชื่อว่า "เราทำอะไรได้บ้าง" Concept หลักๆคือให้ครูนำข้อความในกระดาษแผ่นที่ 1 และแผ่นที่ 3 มาผสมกัน แล้วถามนักเรียนว่า เมื่อข้อความทั้ง 2 แผ่นมาผสมกันแล้วมันกลายเป็นอาชีพอะไรได้บ้าง
คาบ 2 ขอเขียนแบบ Learning Curve ครับ
ขั้นที่ 1 Intro
เช็คชื่อนักเรียนด้วยโจทย์ อยากได้ อยากมี อยากเป็น (ให้นักเรียนตอบให้ครบทั้ง 3 อยาก)
ขั้นที่ 2 Stimulate
เล่มเกม เรามาสัมผัสอวัยวะ จับคู่นักเรียน รอบที่ 1 ให้ใช้นิ้วชี้แตะกันแล้วพูดคุยถึงกระดาษแผ่นที่ 2 ความสุข รอบที่ 2 เปลี่ยนคู่ ใช้ศอกแตะกันแล้วพูดถึงกระดาษแผ่นที่ 1 สนใจ รอบที่ 3 นั่งลงหันหลังชนกันแล้วพูดคุยถึงกระดาษแผ่นที่ 3
ขั้นที่ 3 Learning Experience
ล้อมวงใหญ่กัน เป็นกิจกรรมวงกลมกัลยาณมิตร ครูตั้งโจทย์ที่เตรียมไว้จากข้อมูลของนักเรียนที่ได้มา สัก 3 โจทย์ เช่น ข้อ 1 Interesting โหงวเฮ้ง / Forte ดนตรีไทย ข้อ 2 Interesting แมว / forte สอน ข้อ 3 interesting แต่งหน้า / forte ภาษาต่างประเทศ
1 โจทย์ ต่อ 1 กระดาษ A3 หรือ A4 ก็ได้ ให้ทุกคนได้เขียนสิ่งที่คิด เริ่มจากครูก่อนวนไปทางขวาหรือซ้ายก็ได้ตามสะดวก จนกระดาษนั้นกลับมาที่ครูเหมือนเดิม จากนั้นเริ่ม โจทย์ที่ 2 และ 3 ตามลำดับ
ครูชวนนักเรียนคุยสิ่งที่เราทำมันคืออะไร สิ่งที่นักเรียนตอบ อาจจะเป็นเรื่องของการผสมอาชีพ หรืออะไรก็แล้วแต่ ให้ครูได้ขมวดให้ได้ไอเดีย แล้วก็ชวนนักเรียนไปลุยต่อว่า ให้ทุกคนได้ผสมข้อมูลของกระดาษแผ่นที่ 1 และ แผ่นที่ 3 เข้าด้วยกัน โดยแบ่งเป็นกลุ่มย่อย 5-6 คน แจกใบงานที่ 1 ครูให้นักเรียนตั้งโจทย์ของตัวเองขึ้นมา คนละ 3 ข้อ และเขียนคำตอบของตัวเองลงไปในใบงานที่ 1 จากนั้นทุกคนต่างส่งกระดาษนั้นไปทางขวาเริ่มเขียนของเพื่อน เขียนไปเรื่อยๆจนได้รับกระดาษของตัวเองกลับมา จึงยุติ ให้ทำแบบนี้ทีละโจทย์
ขั้นที่ 4 Conclusion
นักเรียนเขียนสรุปของตนเองและพิจารณาสิ่งที่เพื่อนผสมอาชีพให้ ขอให้นักเรียนได้บอกเล่าความรู้สึกที่เพื่อนเขียนมาให้ ว่าคิดอย่างไรกับข้อความความนั้น
ขั้นที่ 5 Apply
ครูขมวดว่า่ เราทำอะไรได้มากมาย แค่เราสนใจ ด้วยการใช้ตาสังเกต หูฟัง ใช้ 2 มือ ลงมือทำ ใช้ทุกประสาทสัมผัสที่มี ผสมกับ forte ของเรา ก็จะเกิดอาชีพอีกมากมายที่ไม่ได้มีแค่อาชีพเดียว และมันจะเกิดอาชีพแรกในโลกเหมือนใบงานที่ 1
***ถ้านักเรียนถามถึงแผ่น 2 ให้ตอบไปว่า มันคือเหตุผลที่เรายังมีชีวิตอยู่เพื่อทำสิ่งที่เราสนใจแล้วเราจะมีความสุขในสิ่งที่เราทำ ในบางครั้งนักเรียนก็เขียนความสุขไปในความสนใจ บางทีมันแยกกันไม่ออก
แสดงความเห็นกับสมาชิกใน insKru
เก็บไอเดียไว้อ่าน และอีกมากมาย
ได้แรงบันดาลใจเต็มๆ เลยใช่มั้ย?
บันทึกแรงบันดาลใจที่ได้รับเก็บไว้ไม่มีลืมผ่านการเขียนไอเดียเลย!