
ก่อนอื่นขอออกตัวก่อนนะครับว่าผมไม่ได้เป็นคุณครูวิทยาศาสตร์ เพียงแต่ผมสนใจว่าคุณครูวิทยาศาสตร์จะต้องเตรียมตัวและกิจกรรมอย่างไรสำหรับสอนนักเรียนในรูปแบบ Hybrid ก็เลยได้มีโอกาสเข้ามาในวงสนทนานี้ด้วยครับ
ก่อนอื่นเลยก็คงต้องมาอธิบายกันก่อนว่าชั้นเรียน Hybrid ในที่นี้หมายถึงอะไร ผมเลยนิยามแบบนี้ละกันว่า Hybrid Classroom คือชั้นเรียนที่มีนักเรียนทั้งเรียนผ่านทางออนไลน์และนักเรียนที่มาเรียนในชั้นเรียนตามปกติ แน่นอนว่าการสอนแบบ Lecture (บรรยาย) นั้นก็มีความท้าทายอยู่แล้ว แต่สำหรับการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์ซึ่งจะมีกิจกรรมที่ได้ทดลองหรือต้องใช้แล็บ ก็ยิ่งทำให้การจัดการเรียนการสอนชั้นเรียน Hybrid มีความท้าทายยิ่งขึ้น
จากวงคุยวันนั้น คุณครูได้พูดถึงความท้าทายที่เจอหรือคาดว่าจะเจอจากชั้นเรียน Hybrid ซึ่งก็มีหลายอย่าง ไม่ว่าจะเป็นประสบการณ์ของนักเรียนสองกลุ่มจะได้รับแตกต่างกัน, ความกระตือรือร้นของนักเรียนสองกลุ่มต่างกัน, คุณครูอาจให้ความสำคัญกับชั้นเรียนตรงหน้ามากกว่าคนที่เรียนผ่านออนไลน์ (อันนี้จากประสบการณ์ตรงของผมตอนเรียนโทช่วง COVID เลยครับ) หรือโอกาสที่นักเรียนจะได้ทดลองขณะเรียนจากที่บ้านนั้นมีน้อยกว่าเนื่องจากไม่มีอุปกรณ์
ซึ่งคุณครูในวงเสวนาวันนั้นก็ได้พูดคุยกันว่าจะทำอย่างไรได้บ้างสำหรับช่วยให้นักเรียนทั้งสองกลุ่มได้เรียนรู้ได้อย่างต่อเนื่องไม่ติดขัด ซึ่งผมก็ได้แชร์เรื่องของเพื่อนที่เป็นครูต่างชาติ (ญี่ปุ่นและออสเตรเลีย) สำหรับเพื่อนครูที่ญี่ปุ่นนั้น ทางโรงเรียนก็จะเตรียมอุปกรณ์แล้วส่งให้นักเรียนไปใช้เรียนที่บ้าน (มีทั้งให้ไปเลยและมีทั้งให้ยืมแล้วแต่กรณี) ซึ่งในวงเสวนาเรียกว่า "Box set" ซึ่งนักเรียนก็สามารถนำอุปกรณ์ดังกล่าวมาใช้เรียนพร้อมกับเพื่อน ๆ ได้จากทางออนไลน์ ส่วนกรณีของเพื่อนครูชาวออสเตรเลีย ทางโรงเรียนได้ประสานกับชุมชนให้จัดเตรียมสถานที่สำหรับให้เด็กไปใช้ทดลองวิทยาศาสตร์ ซึ่งเด็กก็จะไม่ต้องแออัดอยู่ในห้องแล็บที่โรงเรียน โดยแบ่งกันไปใช้อุปกรณ์ที่ชุมชนเตรียมไว้ (แต่ก็ยังมีข้อจำกัดตรงที่ต้องมีการประสานงาน และบางทีไม่สามารถเรียนพร้อมเพื่อน ๆ ได้)
สำหรับการจัดกิจกรรมให้นักเรียนในชั้นเรียน Hybrid ได้บ้าง ผมเองก็ได้แชร์ประสบการณ์ของเพื่อนครูต่างชาติ (เนื่องจากผมไม่ใช่คุณครูวิทย์เลยไม่มีประสบการณ์ตรงครับ) กรณีอย่างเพื่อนครูชาวอังกฤษ คุณครูได้สอนเกี่ยวกับเรื่องดอกไม้สีขาวดูดซึมน้ำแล้วทำให้ดอกไม้เปลี่ยนสีโดยเป็นผลจากน้ำที่พืชดูด จากนั้นคุณครูก็ได้สั่งให้นักเรียนไปลองทดลองที่บ้าน แล้วอีก 3-4 สัปดาห์ก็นำผลลัพธ์มานำเสนอ โดยจะนำเสนอแบบใดก็ได้ ซึ่งผลที่ได้ ก็มีนักเรียนต่างไปทดลองแบบต่าง ๆ ไม่ว่าจะเปรียบเทียบว่าดอกไม้ที่ดูดน้ำหมึกสีน้ำเงินคนละยี่ห้อ จะส่งผลต่อสีของดอกไม้อย่างไร หรือดอกไม้ถ้าดูดน้ำต่างสีจะได้ผลลัพธ์เป็นอย่าง เป็นต้น
อีกตัวอย่างหนึ่งก็เป็นเพื่อนซึ่งเป็นครูจากฮ่องกง คุณครูได้สอนเกี่ยวกับ Environment ให้กับนักเรียน แล้วก็ให้นักเรียนไปสำรวจรอบบ้านหรือชุมชน (ขึ้นกับสถานการณ์ว่าออกไปได้ไกลแค่ไหน) แล้วมาทำเป็นแผนที่ Biological Map ของบ้านและพื้นที่ที่ตัวเองไป จากนั้นคุณครูก็รวบรวมผลงานของนักเรียนมารวมกันแล้วทำเป็น Biological Map ขนาดใหญ่ เพื่อให้นักเรียนเห็นว่าในชุมชนที่อาศัยอยู่นั้นมีสัตว์หรือพืชอะไรบ้าง
(สำหรับกิจกรรมจากคุณครูท่านอื่นในวงเสวนา ไว้ให้เจ้าของเรื่องมาเล่านะครับ แต่รับรองว่ามีหลายกิจกรรมที่น่าสนใจมาก)
สิ่งที่ได้จากวงเสวนานี้... สำหรับผมที่ไม่ได้เป็นคุณครูวิทย์นั้นผมพบว่าการเตรียมตัวสำหรับ Hybrid Classroom นั้นเป็นสิ่งที่สำคัญมากครับ ไม่ใช่แค่การสอนหนังสือผ่านหน้าจอคอม แต่คุณครูจะต้องวางแผนว่าจะทำอย่างไรเพื่อให้นักเรียนทั้งออนไลน์และออนไซต์สามารถได้เรียนรู้ไปพร้อม ๆ กัน และเป็นส่วนหนึ่งของชั้นเรียนได้ครับ และจากกิจกรรมที่ฟังคุณครูแต่ละท่านแชร์มาในวันนั้น ผมก็พบจุดร่วมสำคัญที่คิดว่าเป็นประโยชน์ต่อการสอนชั้นเรียน Hybrid ได้แก่
1 - กิจกรรมควรเปิดกว้างให้นักเรียนได้ทดลองอย่างอิสระ (ไม่ใช่ทดลองเพื่อให้ได้ผลลัพธ์ตามในบทเรียน) เพราะเราสามารถเรียนรู้ได้จากทั้งการทดลองที่สำเร็จและผิดพลาด รวมทั้งนักเรียนเองก็สามารถได้ดัดแปลงการทดลองไปในทางที่ตนเองสนใจได้
2 - เปลี่ยนเนื้อหาให้เป็นกิจกรรมที่สนุก นักเรียนจะขวนขวายเรียนด้วยตัวเองเพิ่มเติม (อาจจะผ่านทั้งการอ่าน การถาม หรือการทดลองด้วยตนเอง)
3 - คุณครูและนักเรียนสามารถช่วยกันออกแบบบทเรียนและชั้นเรียน Hybrid ร่วมกันได้ครับ
ก็หวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์กับครูหลาย ๆ ท่าน และก็หวังว่าจะมีกิจกรรมวงเสวนาดี ๆ แบบนี้อีกในอนาคตนะครับ
แสดงความเห็นกับสมาชิกใน insKru
เก็บไอเดียไว้อ่าน และอีกมากมาย
ได้แรงบันดาลใจเต็มๆ เลยใช่มั้ย?
บันทึกแรงบันดาลใจที่ได้รับเก็บไว้ไม่มีลืมผ่านการเขียนไอเดียเลย!