
“ลดเอกสาร เลิกทำแฟ้ม ประเมินการสอนในห้องเรียน”
คุณครูหลาย ๆ คนคงได้เห็นประกาศที่ออกมาจาก รศ.ดร.ประวิต เอราวรรณ์ เลขาธิการ ก.ค.ศ. ที่เน้นย้ำว่าการประเมิน ว PA (Performance agreement) นั้นจะต้องโฟกัสไปที่การสอนจริงที่เกิดในห้องเรียน แต่ในขณะเดียวกัน การประเมินในหลาย ๆ โรงเรียนก็ยังคงติดกับดักการประเมินที่เน้นดูจากแฟ้มหรือเอกสารเหมือนเดิม เพราะยังไม่คุ้นชินกับการประเมินรูปแบบใหม่ที่ประกาศออกมา
พวกเราจึงอยากชวนคุณครู ผู้บริหาร และทุก ๆ คน มาส่องบรรยากาศ “ความเป็นไปได้ใหม่ ๆ ในการประเมิน ว PA” จากโรงเรียนต่าง ๆ มาดูกันว่าการประเมินแบบไหนที่ไม่เน้นไปที่ตัวเอกสาร และมุ่งเน้นไปที่การพัฒนาของคุณครูจริง ๆ
ถ้าพร้อมแล้ว ตามไปดูกันเลย!
โรงเรียนบ้านห้วยไร่สามัคคี จ.เชียงราย


รูปแบบการประเมินจาก ผอ.ศุภโชค ปิยะสันต์ ที่นิยามรูปแบบการประเมินด้วยคำว่า “จิบกาแฟ แลดูครูสอน” (ถ้าสังเกตในภาพดูดี ๆ ก็จะเห็นว่ามีกาแฟอยู่จริง ๆ ด้วย!) โดยเลือกที่จะใช้การประเมินร่วมกับเทคนิค PLC with Growth mindset และ เทคนิค Storytelling
👀 ความน่าสนใจ
คุณครูจะได้บอกเล่าเรื่องราวที่เกิดขึ้นในห้องเรียน (Storytelling) และบอกเล่าความก้าวหน้าของงานตามข้อตกลงและประเด็นท้าทายจาก ว PA ก่อนที่จะช่วยกันเติมเต็มต่อยอดความคิดให้คุณครูเห็นหนทางในการพัฒนาต่อ (Growth mindset) โดยพูดคุยในบรรยากาศสบาย ๆ จิบกาแฟและเสริมพลังซึ่งกันและกัน (PLC)
นอกจากนี้ยังมีการเชิญอดีตคุณครูของโรงเรียนที่เกษียณอายุแล้ว และมีความเป็นกัลยาณมิตรสูง เข้าใจบริบทภายในโรงเรียน ผสมผสานกับคำแนะนำของผู้ทรงคุณวุฒิภายนอกโรงเรียน ที่จะสามารถเสริมมุมมองใหม่ ๆ มาร่วมกันวางแผนเยี่ยมห้องเรียนคุณครูและดูลักษณะของผู้เรียน โดยไม่เน้นการดูแฟ้มเอกสารหรือจัดแสดงผลงานใด ๆ
“บรรยากาศการประเมินเป็นการพูดคุยจิบกาแฟและเสริมพลังซึ่งกันและกัน”
สิ่งเหล่านี้ทำให้เราได้เรียนรู้ว่าการประเมินครูนั้นจำเป็นต้องผ่านการออกแบบมาอย่างดี รอบคอบ และต้องเข้าใจว่าคุณครูต้องการบรรยากาศแบบไหน คำแนะนำอะไรที่ทำให้เราสามารถพิชิตประเด็นท้าทายได้ มีทั้งมิติการประเมินจากบุคคลภายนอกและบุคคลภายใน ไม่ใช่แค่การตรวจสอบเอกสารเพียงไม่กี่วันแล้วก็จบไป
✏️ อ่านเพิ่มเติมได้ที่ลิงก์นี้เลย
โรงเรียนไทยรัฐวิทยา ๘๘ (บ้านคลองควน) จ. สุราษฎร์ธานี


ตอนแรกก็พยายามมองหา คนไหนนะที่เป็นคณะกรรมการที่มาประเมินการสอน เอ้า! ไปนั่งเรียนกับเด็ก ๆ ซะแล้ว! (ฮา) ภาพนี้เป็นภาพบรรยากาศห้องเรียนของคุณครูทิพวัลย์ สังข์โชติ จากโรงเรียนไทยรัฐวิทยา ๘๘ (บ้านคลองควน) จ. สุราษฎร์ธานี ที่นอกจากคณะกรรมการจะลงไปประเมินตามสภาพจริงในห้องเรียนแล้ว ยังเนียนลงไปนั่งเรียนกับเด็ก ๆ อีกด้วย
👀 ความน่าสนใจ
ไม่ว่าคุณครูคนไหนก็อยากให้คณะกรรมการลงมาประเมินในห้องเรียนจริง ๆ ใช่ไหมละ อกจากจะทำให้เห็นสภาพปัญหาจริงที่เกิดขึ้นในห้องเรียนที่คุณครูพบเจอ และทำให้คุณครูไม่จำเป็นต้องเตรียมเอกสารหลักฐานยืนยันมากมาย (เพราะคณะกรรมก็จะเห็นหลักฐานด้วยสายตาตัวเอง) นอกจากนี้ การลงมาเป็นส่วนหนึ่งในการเรียนรู้ของเด็ก ๆ ก็จะทำให้คณะกรรมการเข้าใจในมุมมองของนักเรียนอีกด้วย ว่าคุณครูมีการออกแบบการเรียนรู้อย่างไร มีจุดที่ควรพัฒนาตรงไหน
“ผู้ประเมิน สอบถาม/พูดคุย/ชวนค้นหาที่หน้างาน คือห้องเรียน/สังเกตการสอน/ดูชิ้นงาน ผลงานนักเรียน และสิ่งที่เกิดกับผู้เรียน”
เป็นอีกหนึ่งวัฒนธรรมการประเมินที่น่ารักและเป็นมิตรมาก ๆ เลย โรงเรียนใดที่มีบริบทคล้าย ๆ กัน ก็สามารถนำวิธีการนี้ไปใช้ เพื่อลบภาพการประเมินที่คุณครูนั่งเตรียมเอกสารจนดึกดื่นไปได้เลยล่ะ
✏️ อ่านเพิ่มเติมได้ที่ลิงก์นี้เลย
โรงเรียนบ้านปางมะหัน จ.เชียงราย


เมื่อพูดถึงการประเมินครู ครูหลายท่านก็พยายามจะเรียกร้องว่าการประเมินที่ดีต้อง “ไม่มีเอกสาร” หรือ “ไร้เอกสาร” แต่ในความเป็นจริง เอกสารอาจจะไม่ใช่ตัวร้ายขนาดเท่าที่เราคิด เพราะเอกสารหรือชิ้นงานบางประเภทก็เป็นหลักฐานสำคัญในการประเมินความก้าวหน้าในการเรียนรู้ของนักเรียน เพราะฉะนั้นจึงเกิดแนวคิด #เอกสารควรมีก็ควรมี ในโรงเรียนบ้านปางมะหัน จ.เชียงราย
👀 ความน่าสนใจ
เมื่อคุณครูต้องเผชิญหน้ากับกองเอกสารมากมายที่ใช้สำหรับการประเมิน จนทำให้หลายโรงเรียนต้องเปลี่ยนรูปแบบของเอกสารให้อยู่ในระบบออนไลน์ เช่น อัพโหลดไฟล์เอกสารทั้งหมดขึ้น Google drive และให้สแกน QR Code เพื่อลดการพิมพ์ออกมาในแบบของรูปเล่ม แต่ผลสุดท้าย คุณครูก็หนีไม่พ้นการทำเอกสารประเมินอยู่ดี แค่เปลี่ยนรูปแบบการเข้าถึง
“เอกสารควรมีก็ควรมี”
แต่โรงเรียนบ้านปางมะหันเลือกที่จะกลับมาทบทวนเป้าหมายของการใช้เอกสารเหล่านี้ ว่าแท้จริงแล้วมันมีไว้เพื่ออะไรกันแน่ เมื่อได้จุดยืนว่าเอกสารหรือหลักฐานเหล่านี้ใช้เพื่อการประเมินความก้าวหน้าของนักเรียน ทำให้คุณครูเลือกที่จะเก็บผลงาน ใบงาน หรือชิ้นงานที่สำคัญจริง ๆ ในการบอกเล่าถึงความก้าวหน้าในการเรียนรู้ โดยไม่จำเป็นต้องเก็บทุกสิ่งอย่างเข้าแฟ้มอีกต่อไป
อาจจะเป็นจุดเริ่มต้นของโรงเรียนใหญ่ ที่ยังเดินไปไม่ถึงจุดที่คณะกรรมเดินเข้าไปประเมินในห้องเรียนจริง ลองใช้วิธีลดเอกสารที่ไม่จำเป็นก่อน ก็ถือว่าเป็นการเริ่มต้นที่ดีนะ
✏️ อ่านเพิ่มเติมได้ที่ลิงก์นี้เลย
โรงเรียนพุทธจักรวิทยา กรุงเทพมหานคร


จากการบันทึกประสบการณ์จากอาจารย์อรรถพล อนันตวรสกุล ที่ได้เข้าร่วมการประเมิน ว PA ของโรงเรียนพุทธจักรวิทยา ทำให้เราเห็นว่าการประเมินโดยมี “เรื่องเล่าการเดินทางของคุณครู“ เป็นหลัก ผสมผสานกับการใช้ระบบ “ครูบัดดี้” เป็นองค์ประกอบเสริม ทำให้การประเมินครั้งนี้เหมือนกับภาพยนตร์ที่มีคุณครูเป็นตัวเอกเลยล่ะ
👀 ความน่าสนใจ
เราจะสังเกตเห็นได้ว่าการประเมินในรูปแบบนี้จะเน้นไปที่การ “เล่าเรื่องราวการเดินทาง” ของคุณครู ตั้งแต่จุดเริ่มต้นในการกำหนดประเด็นท้าทาย อธิบายบริบทที่พบเห็นในห้องเรียน เหตุผลของการกำหนดประเด็นท้าทายของตนเอง และวิธีการที่คุณครูเลือกใช้ พร้อมทั้งร่องรอยหลักฐานที่บ่งบอกถึงการเปลี่ยนแปลงของนักเรียน
นอกจากนี้ยังใช้วิธีการ “ครูบัดดี้” ด้วยการจับคู่กับครูอีกท่านหนึ่งเพื่อเข้าไปสังเกตการณ์สอน และเป็นอีกเสียงหนึ่งที่ช่วยกันสะท้อนผลว่าเกิดอะไรในห้องเรียนบ้าง ทำให้เห็นมิติที่หลากหลายมากกว่าการสังเกตจากคุณครูหน้าห้องเพียงคนเดียว
“ในแง่มุมนี้ การประเมิน ว PA จึงควรตั้งอยู่บนแนวทางของ Assessment as Learning & Assessment for Learning ของคุณครูจากการทำงานในชั้นเรียนที่เป็น Focus วงรอบ PA”
การประเมินในลักษณะนี้จะเน้นไปที่ “การเติบโตของคุณครูและนักเรียน” จากเรื่องเล่า และใช้เอกสารหรือหลักฐานประกอบเพื่อให้เห็นภาพชัดเจนขึ้น ผสมผสานกับการยืนยันจากครูบัดดี้ ถือว่าเป็นการประเมินที่ทำให้คุณครูได้เห็นความก้าวหน้าของตัวเอง ความก้าวหน้าของนักเรียน ความก้าวหน้าของประเด็นท้าทายที่กำหนดไว้ และเป็นข้อมูลชั้นดีที่คุณครูจะนำไปทำงานต่อในห้องเรียนของตนเอง
✏️ อ่านเพิ่มเติมได้ที่ลิงก์นี้เลย
โรงเรียนวัดบ้านนา จ.ระยอง


เรียกว่าการประเมินในฝันก็คงไม่มากเกินไป กับโรงเรียนวัดบ้านนา จ.ระยอง ที่ทำให้เราได้เห็นภาพการจัดบรรยากาศการประเมินหน้าห้องเรียนด้วยบรรยากาศที่เป็นกันเอง สื่อการนำเสนอของคุณครูที่เลือกใช้ฟลิบชาร์ตแบบง่าย ๆ และการที่คณะกรรมการลงไปร่วมกิจกรรมกับนักเรียน
👀 ความน่าสนใจ
เป็นอีกหนึ่งตัวอย่างการประเมินที่ตอบโจทย์กับจุดประสงค์ที่แท้จริง ไม่ว่าจะเป็นบรรยากาศการประเมินที่เป็นกันเอง รูปแบบการประเมินที่เน้นไปที่เกิดขึ้นจริงในห้องเรียน หลักฐานการประเมินที่มีจำนวนน้อยและบ่งบอกถึงการเรียนรู้ของนักเรียน คณะกรรมที่ได้ลงไปเรียนรู้พร้อม ๆ กับนักเรียน
“นั่งพูดคุยแลกเปลี่ยน เล่าสิ่งที่ทำในหนึ่งปี เล่าเรื่องราวที่สอน ประเด็นท้าทายที่ทำอย่างจริงจัง พร้อมรับคำชี้แนะจากกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ และสิ่งที่อยากให้เห็นมากที่สุด คือความสุขของเด็กๆ เพราะคือจุดเริ่มต้นของความสำเร็จของการศึกษา”
✏️ อ่านเพิ่มเติมได้ที่ลิงก์นี้เลย
แม้ว่าบางครั้ง เมื่อเราพบเจอกับความเป็นไปได้ใหม่ ๆ ที่เกิดขึ้นในโรงเรียนอื่น เราอาจจะคิดว่ามันคงเป็นไปไม่ได้ในโรงเรียนของเรา เนื่องจากมีสภาพแวดล้อมและบริบทที่แตกต่างกันไป ทั้งแนวคิด จำนวนนักเรียน หรือเขตพื้นที่การศึกษา
แต่ถ้าพวกเราร่วมมือกันรวบรวมความเป็นไปได้ใหม่ ๆ ที่เกิดขึ้น แล้วช่วยกันพูดถึงว่าสิ่งเหล่านี้ควรจะเป็นเรื่องปกติที่ต้องเกิดขึ้นในทุกโรงเรียน ไม่แน่ว่าความเปลี่ยนแปลงอาจเกิดขึ้นอย่างช้า ๆ โดยที่เราไม่รู้ตัว
และในขณะเดียวกัน ที่คุณครูพยายามจะส่งต่อความเป็นไปได้ใหม่ ๆ ให้เกิดขึ้น ผู้บริหารหรือคณะกรรมก็ควรที่จะเข้ามาซัพพอร์ตหรือให้การสนับสนุน เพื่อให้คุณครูไม่ต้องขับเคลื่อนอย่างโดดเดี่ยวจนหมดแรง
มาร่วมกับขับเคลื่อนให้การประเมินครู มีไว้เพื่อการพัฒนาครูและการเติบโตของนักเรียนกันเถอะ
แสดงความเห็นกับสมาชิกใน insKru
เก็บไอเดียไว้อ่าน และอีกมากมาย
ได้แรงบันดาลใจเต็มๆ เลยใช่มั้ย?
บันทึกแรงบันดาลใจที่ได้รับเก็บไว้ไม่มีลืมผ่านการเขียนไอเดียเลย!