ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับการศึกษาประวัติศาสตร์

หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ความรู้เบื้องต้นทางประวัติศาสตร์

รายวิชา ส33102 ประวัติศาสตร์สากล ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6

จุดประสงค์การเรียนรู้

1. นักเรียนสามารถสังเคราะห์และนำเสนอความหมายความหมายของประวัติศาสตร์จากกิจกรรมที่ 1.1 Introduction of History ได้อย่างมีเหตุผล (K/P)

2. นักเรียนสามารถศึกษาค้นคว้าและอภิปรายประเด็นคำถามเกี่ยวกับลักษณะสำคัญของวิชาประวัติศาสตร์ได้อย่างมีเหตุผล (P)

3. นักเรียนได้สามารถวิเคราะห์และนำเสนอความสัมพันธ์ของประวัติศาสตร์กับชีวิตประจำวันจากกิจกรรมที่ 1.2 ประวัติศาสตร์กับชีวิตของเรา ได้อย่างมีเหตุผล (A)

กิจกรรมการเรียนรู้

คาบที่ 1

ขั้นที่ 1 การนำเข้าสู่บทเรียน

         กิจกรรมเริ่มต้นจากการที่ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายเพื่อเชื่อมโยงความรู้เดิมของนักเรียน โดยการที่ให้นักเรียนร่วมกันเสนอคำสำคัญ (Keyword) ที่เกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์ พร้อมแลกเปลี่ยนเหตุผลร่วมกันว่าเกี่ยวข้องอย่างไร

ขั้นที่ 2 การสร้างความรู้ใหม่จากการเรียนรู้

         ครูให้นักเรียนทำกิจกรรมที่ 1.1 Introduction of History  โดยให้จับคู่ 2 คน จากนั้นครูให้นักเรียนศึกษาเกี่ยวกับความหมายของประวัติศาสตร์ที่มีนักประวัติศาสตร์ และนักวิชาการให้ความหมายไว้ จำนวน 4 แหล่งข้อมูล (ครูผู้สอนเตรียมข้อมูลให้) จากนั้นให้นักเรียนวิเคราะห์หาคำสำคัญ (Keyword) ที่เกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์ และร่วมกันสังเคราะห์ข้อมูลที่ได้รับมาสรุปเป็นคำสำคัญ (Keyword) ของคู่ตนเองลงในใบกิจกรรม

         จากนั้นนักเรียนแต่ละคู่ร่วมกันนำเสนอและแลกเปลี่ยนคำสำคัญ (Keyword) ที่คู่ตนเองสังเคราะห์ได้ พร้อมแลกเปลี่ยนเหตุผลร่วมกันในชั้นเรียน โดยครูเขียนคำสำคัญ (Keyword) ที่ได้จากการอภิปรายบนกระดานเพื่อเป็นข้อมูลในการทำกิจกรรมขั้นต่อไป

         หลังจากที่นักเรียนนำเสนอคำสำคัญ (Keyword) ที่เกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์แล้ว ครูให้นักเรียนจับกลุ่มของคำสำคัญต่าง ๆ ที่ร่วมกันอภิปรายในชั้นเรียน และเรียบเรียงขึ้นเป็นความหมายของประวัติศาสตร์ของนักเรียนแต่ละคู่ จากนั้นครูให้นักเรียน 1-2 คู่ นำเสนอความหมายของประวัติศาสตร์ที่ได้จากการสังเคราะห์ และนำนักเรียนร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับความหมายของประวัติศาสตร์โดยมีการกำหนดคำสำคัญไว้ 4 ประเด็น คือ 1) การศึกษาเกี่ยวพฤติกรรมของมนุษย์ 2) ช่วงเวลา/เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในอดีต 3) การใช้หลักฐาน และ 4) การศึกษาด้วยวิธีการทางประวัติศาสตร์

         จากนั้นครูมอบหมายให้นักเรียนแต่ละคู่ไปศึกษาค้นคว้าโดยมีกรอบคำถามในการอภิปราย คือ 1) ประวัติศาสตร์เป็นวิทยาศาสตร์หรือไม่ 2) ธรรมชาติของวิชาประวัติศาสตร์เป็นอย่างไร และ 3) วิชาประวัติศาสตร์มุ่งเน้นอะไร โดยให้เขียนลงในใบกิจกรรม และเตรียมข้อมูลสำหรับการนำเสนอในคาบเรียนต่อไป

คาบที่ 2

         ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับคำถามที่ครูมอบหมายให้ศึกษาค้นคว้าในคาบที่แล้ว โดยขอความร่วมมือจากนักเรียน 1-2 คู่ ต่อ 1 คำถาม (หากมีนักเรียนร่วมแลกเปลี่ยนเพิ่มเติมก็ขยายออกไป) และครูเสริมความรู้เกี่ยวกับธรรมชาติและความมุ่งเน้นในการศึกษาประวัติศาสตร์เพื่อสร้างทัศนคติให้กับนักเรียนในการเรียนวิชาประวัติศาสตร์ต่อไปในภาคเรียนนี้

         จากนั้นครูให้นักเรียนทำกิจกรรมที่ 1.2 ประวัติศาสตร์กับชีวิตของเรา โดยให้นักเรียนจับกลุ่ม 6 คน จากนั้นให้ตัวแทนกลุ่มออกมาจับฉลากอาชีพต่าง ๆ และทำกิจกรรมลงในใบงาน โดยกิจกรรมนี้ให้นักเรียนแต่ละกลุ่ม ร่วมกันสืบค้น ระดมสมอง แลกเปลี่ยน และอภิปรายร่วมกันภายในกลุ่มว่า อาชีพที่ตนได้รับนำวิชาประวัติศาสตร์ไปใช้ได้อย่างไรบ้าง

         จากนั้น นักเรียนแต่ละกลุ่มนำเสนอผลการศึกษาค้นคว้าตามหัวข้อที่ตนได้รับ และร่วมกันอภิปรายเสริมประเด็นต่าง ๆ ให้ถูกต้องและชัดเจนมากขึ้น

ขั้นที่ 3 การสรุปความรู้และทบทวนบทเรียน

         ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปสาระสำคัญจากการดำเนินกิจกรรม โดยครูมีการจัดระเบียบข้อมูลให้เป็นประเด็นสำคัญเพื่อให้นักเรียนสะดวกในการทำความเข้าใจ จากนั้นให้นักเรียนแต่ละคู่ร่วมกันอภิปรายว่า ประวัติศาสตร์สำคัญกับชีวิตเราอย่างไร โดยเขียนลงในกิจกรรม และส่งใบกิจกรรมในคาบเรียนถัดไป

จุดเด่น

         การจัดการเรียนรู้ช่วยกระตุ้นให้นักเรียนพัฒนาทักษะต่าง ๆ การคิด การสืบค้น การถกเถียง การนำเสนอ เป็นต้น โดยครูทำหน้าที่เป็นผู้อำนวยความสะดวกในการจัดการเรียนรู้ (facilitator) เปิดโอกาสให้นักเรียนค้นคว้าข้อมูล สังเคราะห์ข้อมูลโดยปราศจากการชี้นำ ส่งเสริมให้นักเรียนมีความมั่นใจในการทำนำเสนอความคิดเห็นของตน ครูทำหน้าที่เป็นผู้ตรวจสอบและเสริมความรู้เพื่อให้ได้ข้อมูลที่ถูกต้อง ครบถ้วน และสมบูรณ์

จุดควรพัฒนา

         แหล่งข้อมูลที่ครูเตรียมในการทำกิจกรรมที่ 1.1 อาจเพิ่มเติมให้มีความหลากหลายมากยิ่งขึ้นเพื่อให้ได้ประเด็นที่หลากหลาย และสามารถใช้อภิปรายต่อไปได้ และควรให้นักเรียนได้มีโอกาสอภิปรายเพื่อสรุปบทเรียนในช่วงท้ายเพื่อสะท้อนมุมมอง และทัศนคติของนักเรียนมากขึ้น เนื่องจากเด็กบางส่วนสามารถพูดสื่อสารได้ดีกว่าการเขียนสื่อสาร