
การเขียน เป็นวิธีการสื่อสารแบบหนึ่งที่มีความสำคัญในการใช้เป็นเครื่องมือในการสื่อสาร และเป็นทักษะที่สำคัญในการดำรงชีวิตอย่างมาก (หรรษา นิลวิเชียร, 2537) ซึ่งการพัฒนาการเขียนจะต้องเริ่มต้นตั้งแต่วัยแรกเกิดจนถึงอายุ 6 ปี จะช่วยในการพัฒนาทักษะทางด้านภาษา 1 ใน 4 ด้าน ให้เด็กปฐมวัยมีการเจริญเติบโตทางด้านภาษา และการใช้กล้ามเนื้อมือที่แข็งแรง เด็กปฐมวัยจึงควรได้รับการฝึกกล้ามเนื้อมือ ฝึกสร้างการทำงานสัมพันธ์กันระหว่างมือและตา ที่เป็นทักษะจำเป็นในการเขียน กิจกรรมที่สามารถส่งเสริมความสามารถด้านการเขียนนั้นมีหลายกิจกรรม เช่น การลากเส้น การฉีก ขยำ การวาดรูป การใช้สี การพิมพ์ภาพ เป็นต้น
การเขียนของเด็กปฐมวัย เป็นวิธีการหนึ่งที่เด็กแสดงออก เป็นพัฒนาการทางภาษาที่มีความสำคัญเช่นเดียวกับทักษะการฟัง การดู การพูด การเขียนจึงเป็นเครื่องมือที่จะพัฒนาความมีเหตุมีผลของเด็ก ครูควรแนะนำให้เด็กเขียนโดยใช้ความคิด ประสบการณ์ ความพอใจ และตามความสามารถทางภาษาของเด็กเอง ความสามารถในการเขียนจะเป็นไปตามพัฒนาการของแต่ละวัย ในเด็กวัย 5-6 ปี เด็กจะสามารถวาดรูปคนโดยมีส่วนสำคัญ 6 ส่วนได้ และวาดรูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูนที่มีมุมแหลมอยู่ในแนวตั้งได้ แสดงว่าเด็กพร้อมที่จะเขียนหนังสือได้ ทั้งนี้ครูจะต้องสังเกตว่าเด็กสามารถใช้มือหรือกล้ามเนื้อมือและตาทำงานสัมพันธ์กัน เด็กสามารถมองเห็นความเหมือน ความแตกต่างของสิ่งต่างๆ และเด็กพร้อมที่จะเขียนหนังสืออย่างมีความสุข ไม่ถูกบังคับขู่เข็ญ จะส่งผลให้เด็กมีทัศนคติที่ดีต่อการเรียนหนังสือต่อไป (วิภา ตัณฑุลพงษ์ , 2554)
บัตรตัวอักษรกระดาษทราย อยู่ในกลุ่มกิจกรรมของการสอนแบบมอนเตสซอรี่ กลุ่มวิชาการ คือ กลุ่มกิจกรรมที่จัดอุปกรณ์สำหรับการเขียน การอ่าน และคณิตศาสตร์ การสอนแบบมอนเตสซอรี่นี้แบบฝึกหัดจะจัดทำเป็นลำดับขั้น ซึ่งส่งเสริมการเรียน การเขียนก่อนการอ่าน มอนเตสซอรี่ เชื่อว่าเด็กส่วนมากจะพร้อมในการเรียนเขียน เมื่ออายุ 4 ขวบ โดยทั่วไปแล้วเด็กในห้องเรียนแบบมอนเตสซอรี่ที่มีอายุระหว่างอายุ 4 และ 5 ขวบ จะเขียนและอ่านได้ ตัวอย่าง อุปกรณ์ทางด้านการเขียนและการอ่าน เช่น กรอบรูปทรงทางเรขาคณิต (Mental Insets) ใช้ในการฝึกลีลามือในการเขียนตัวอักษร พยัญชนะ สระเคลื่อนที่ (Movable Alphabet) ใช้นำมาสร้างคำ อุปกรณ์ทางคณิตศาสตร์ เช่น บัตรตัวเลขกระดาษทราย (Sandpaper Numerals) และลูกปัดหลักเลข (Golden Beads) ที่จัดไว้สำหรับการเรียนเกี่ยวกับหลักเลข/ตำแหน่ง หน่วย สิบ ร้อย พัน
การใช้ประสาทสัมผัสในเด็กปฐมวัย “รูป รส กลิ่น เสียง กายสัมผัส” หรือประสาทสัมผัสทั้ง 5 เป็นเครื่องมือ
สำคัญในการเรียนรู้มนุษย์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับเด็กในระดับปฐมวัย จำเป็นต้องได้รับการฝึกใช้ประสาทสัมผัสดังกล่าว เพื่อเตรียมความพร้อมในการศึกษาการเรียนรู้ในระดับต่อไป การรู้จักใช้ประสาทสัมผัสทั้ง 5 อย่างเต็มศักยภาพ จะนำเด็กไปสู่การเรียนรู้สรรพสิ่งต่างๆ อย่างมีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเรียนด้วยวิธีแบบวิทยาศาสตร์ ที่เด็กจะต้องรู้จักสังเกตด้วยตา หู จมูก ลิ้น และกายสัมผัส การที่เด็กสามารถใช้ประสาทสัมผัสได้เต็มศักยภาพ เป็นพื้นฐานสำคัญที่นำไปสู่การเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ ดังนั้น จึงไม่ควรมองข้ามการจัดกิจกรรมฝึกใช้ประสาทสัมผัสในเด็กเล็ก แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น กิจกรรมที่จัดขึ้นควรเป็นกิจกรรมที่สร้างความสนุกสนานและเพลิดเพลินเหมาะกับวัยของเด็กด้วย (ศศิกานต์ ศิริมา , 2557)
จากที่กล่าวมาข้างต้น ข้าพเจ้าจึงได้เกิดแนวคิดในการพัฒนาศักยภาพในการเรียนรู้ของเด็กปฐมวัย ทักษะด้านการเขียน ผ่านการใช้ประสาทสัมผัส โดยนำบัตรตัวอักษรกระดาษทรายมาประยุกต์และปรับให้เหมาะกับผู้เรียน โดยออกแบบกิจกรรมบัตรตัวอักษรกระดาษทรายบูรณาการเข้ากับกิจกรรมเสรี สู่กระบวนการเขียนได้อย่างอิสระ เหมาะสมตามวัย อันส่งผลต่อคุณภาพของเด็กปฐมวัยตามมาตรฐานการศึกษาปฐมวัยต่อไป
ออกแบบและจัดทำบัตรตัวอักษรกระดาษทราย แบบฝึกหัดการเขียนตัวพยัญชนะไทย โดยบูรณาการเข้ากับกิจกรรมเสรี เป็นระยะเวลา 10 สัปดาห์ ซึ่งจะแบ่งตามกลุ่มตัวพยัญชนะเขียนง่ายไปยาก

ครูจัดประสบการณ์โดยนํากิจกรรมบัตรตัวอักษรกระดาษทราย สู่การเสริมสร้างความสามารถด้านการเขียนของเด็กปฐมวัย โดยบูรณาการในหน่วยการเรียนรู้ในช่วงเวลาจัดกิจกรรมเสรี โดยดําเนินการ ดังนี้
ขั้นที่ 1 เตรียมความพร้อม ครูแนะนำเด็กว่า “นี่คือ อักษรกระดาษทราย” ซึ่งจะจัดวางไว้ที่มุมหนังสือ
ขั้นที่ 2 ครูสาธิตการใช้บัตรอักษรกระดาษทราย ให้นักเรียนดูเป็นตัวอย่าง ดังนี้
- นำแผ่นอักษรทรายวางบนโต๊ะ เช่น “ง” จากนั้นใช้นิ้วชี้และนิ้วกลางลูบไปบนตัวอักษรตามทิศทางการเขียนที่ถูกต้องเบาๆ และออกเสียงตัวอักษร ง.งู อ่านว่า งอ ให้เด็กฟัง แล้วให้เด็กปฏิบัติตามปฏิบัติ เช่นเดียวกับขั้นที่ 2 แต่เปลี่ยนเป็นตัวอักษรตัวอื่น โดยควรแนะนำทีละ 2 ตัว และทบทวนตัวอักษรเดิมด้วย ทำเช่นนี้จนครบ 44 ตัว นำอักษรทรายไปเก็บไว้ที่เดิม
ขั้นที่ 3 ลงมือปฏิบัติ เป็นการให้เด็กได้เรียนรู้ผ่านการปฏิบัติด้วยตนเอง ผ่านบัตรตัวอักษรกระดาษทราย
ขั้นที่ 4 เด็กทําแบบฝึกหัดการเขียนตัวพยัญชนะไทย
ขั้นที่ 5 เด็กและครูร่วมกันสรุปการใช้บัตรตัวอักษรกระดาษทราย เพื่อเตรียมความพร้อมในการเขียนตัวต่อไป
เด็กปฐมวัยที่ได้รับการจัดประสบการณ์การเสริมสร้างความสามารถด้านการเขียน โดยใช้บัตรตัวอักษรกระดาษทราย ชั้นอนุบาลปีที่ 3 มีความสามารถในการเขียนม้วนหัวพยัญชนะไทยได้ถูกทิศทาง
แสดงความเห็นกับสมาชิกใน insKru
เก็บไอเดียไว้อ่าน และอีกมากมาย
ได้แรงบันดาลใจเต็มๆ เลยใช่มั้ย?
บันทึกแรงบันดาลใจที่ได้รับเก็บไว้ไม่มีลืมผ่านการเขียนไอเดียเลย!