
🗓 2 มิถุนายน 2567 📍คณะวิทยาการเรียนรู้และศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
เรามีโอกาสได้ไปเข้าร่วมงานเวที "ปล่อยเด็กเปล่งแสง" ถึงเวลาฉายแสง ให้เสียงของนักเรียนกังวานขึ้น มาฟังทันช่วง Young Creative Talk ของน้อง ๆ มัธยมที่กำลังจะขึ้นทอล์คพอดี มาถึงตรงนี้หลายคนอาจจะมองว่าดูเป็นเรื่องราวของนักเรียนเสียส่วนใหญ่ แต่อย่าพึ่งไปไหนกัน จะบอกว่าพอได้นั่งฟัง เดินชมนิทรรศการ แล้วตกตะกอนกับตัวเองไปด้วย เราคิดว่ามีอะไรที่ซ่อนอยู่เกี่ยวกับมุมมองถึงคุณครูอยู่ในงานนี้ด้วยนะ 👀 (ใครยังไม่รู้ว่าโครงการนี้คืออะไร เกิดขึ้นได้ยังไง ลองเข้าไปอ่านที่ 👉🏻 Facebook Fanpage : โรงเรียนปล่อยแสง ก่อนได้น้า)
ช่วงการนำเสนอผลงานและประสบการณ์ของน้อง ๆ มัธยมทั้ง 3 โรงเรียนบนเวทีที่ได้เล่าถึงโปรเจกต์ของตนเอง ซึ่งแต่ละโรงเรียนจะมี 2 โปรเจกต์ด้วยกัน เราอาจจะไม่ได้หยิบมาเล่าให้ฟังทุกโปรเจกต์ แต่จะหยิบประเด็นที่เราคิดว่าน่าจะเป็นประโยชน์ให้กับคุณครูทุกคนน้า (แต่จริง ๆ น่าสนใจและน่าประทับใจกับทุกโปรเจกต์เลย เก่งกันสุด ๆ 👍🏻❤️)
"เมื่อเราทุกคนต่างต้องการฮีลใจ" - สุนิษา พึ่งพันธ์
เป็นหัวข้อทอล์คหนึ่งที่น่าสนใจมากจาก "น้องบุ๋มบิ๋ม" โรงเรียนศรีรักษ์ราษฎร์บำรุง กับโปรเจกต์ "กระบวนการศิลปะเพื่อการจัดการอารมณ์" และอีกโปรเจกต์หนึ่งที่น้อง ๆ อีกกลุ่มในโรงเรียนนี้ได้ทำคือ "นิทรรศการแห่งความรู้สึก" เรามองเห็นจุดร่วมของสองโปรเจกต์นี้คือการตระหนักถึงความเครียดและสภาวะภายในของนักเรียนด้วยกันเอง ซึ่งเป็นการนำเอาศิลปะมาเป็นตัวเชื่อมโยงให้เกิดเป็นสื่อกลางของการสร้างพื้นที่สำหรับกลุ่มเป้าหมายคือ นักเรียนในโรงเรียนของตน ประโยคหนึ่งบทเวทีวันนี้ น้องบุ๋มบิ๋มกล่าวว่า
"สิ่งที่หนูได้เรียนรู้จริง ๆ ในการทำกิจกรรมนี้ก็คือ ไม่ว่าใคร ตัวหนูเองที่เป็นผู้ทำกิจกรรมนี้ หรือว่าคุณครู นักเรียนที่เข้าร่วม หรือพวกพี่ ๆ ที่ฟังอยู่ ต่างก็ต้องการกำลังใจจากคนอื่นเพื่อให้มาฮีลใจเรา" - สุนิษา พึ่งพันธ์ (บุ๋มบิ๋ม)
เมื่อเราได้ยินประโยคนี้แล้วก็เห็นด้วยอย่างมากและนับว่าเป็นความจริงของมนุษย์ทุกคนที่ต้องการสิ่งเหล่านี้หล่อเลี้ยงหัวใจ รวมไปถึงคุณครูที่กำลังเจองานหนักหรือเรื่องราวมากมายในแต่ละวัน อาจมาจากงาน ผู้คน สถานที่ หรือสิ่งอื่น ๆ ก็ตาม แต่สิ่งหนึ่งที่เราอยากสะท้อนกลับไปจากผลลัพธ์ที่ได้ในโปรเจกต์ของน้องบุ๋มบิ๋มถึงคุณครูทุกคนคือ การตระหนักถึงตนเองว่าสภาวะภายในหรือความเครียดที่เราเจอนั้นเป็นสิ่งที่ไม่ควรละเลย และเป็นสิ่งที่คุณครูสามารถตระหนักรู้ได้ โดยวิธีที่คุณครูจะทำได้นั้น เราอยากเชิญชวนให้ลองคลิกอ่านบทความได้ที่ 👉🏻 คุณครูนักกู้ใจ ซึ่งได้นำเสนอเครื่องมือเกี่ยวกับการเรียนรู้ทางอารมณ์และสังคม (SEL) เราเชื่อว่าน่าจะเป็นประโยชน์ให้กับคุณครูทุกคน และหากเราเรียนรู้และหาวิธีการบรรเทามันลงได้ในแบบฉบับของตัวเอง จะช่วยให้การดำเนินชีวิตในบทบาทคุณครูดีขึ้นไปเรื่อย ๆ แน่นอน!
"ไม่ต้องรอให้ใครเริ่ม เราเริ่มเอง" - สินีนาฏ พันธ์พิริยะ
เป็นอีกหนึ่งหัวข้อทอล์คที่น่าตื่นตาตื่นใจไม่แพ้กันจาก "น้องโบว์" โรงเรียนเขาน้อยวิทยาคม กับโปรเจกต์ "กฤษณาที่บ้านฉัน" เป็นกระบวนการสร้างการเรียนรู้ทั้งตนเองและธรรมชาติไปด้วยกัน และเพื่อปลูกฝังให้คนรุ่นหลังมองเห็นคุณค่าของต้นกฤษณามากขึ้น และอีกโปรเจกต์ที่น้อง ๆ อีกกลุ่มหนึ่งในโรงเรียนนี้ได้ทำคือ "บ้านฉันมีดี" เป็นการนำเสนอของดีในบ้านตัวเองเพื่อให้เห็นคุณค่าของสิ่งที่มีอยู่ใกล้ตัวและได้แลกเปลี่ยนกันผ่านการซื้อขายในตลาด จุดร่วมของทั้งสองโปรเจกต์นี้เป็นการนำเอาประเด็นเรื่องวิถีชีวิตและระบบนิเวศรอบโรงเรียนมาสร้างการเรียนรู้ในมุมมองใหม่ ๆ ที่แตกต่างไปด้วยกัน จากการนั่งเรียนเพียงในห้องเรียนได้ถูกขยับขยายออกมาเป็นการเรียนรู้ที่กว้างมากขึ้น และยังหยิบเอาประเด็นที่น่าสนใจจากสิ่งแวดล้อมมาต่อยอดการเรียนรู้ได้อีกด้วย หลายประเด็นที่เรารู้สึกว่าเป็นประโยชน์ต่อคุณครูมาก ๆ เริ่มจากประเด็นแรกในการสะท้อนถึงการทำโปรเจกต์ น้องโบว์ได้เล่าถึงอุปสรรคในการทำงานช่วงแรก เมื่อฟังน้องตกตะกอนถึงปัญหาและใช้วิธีการแก้ปัญหาด้วยการนำตัวเองเป็นคนเชื่อมทุกคนมาช่วยกันคิดด้วยกันจนทำให้งานเริ่มต้นขึ้นและออกมาสำเร็จได้ เรารู้สึกชอบมาก ๆ เลยอยากมาแชร์ให้ฟังกันเล็กน้อย น้องโบว์กล่าวว่า
"ไม่ต้องกลัวที่จะทำในทุก ๆ เรื่องที่เรากลัว แต่เราแค่กล้าที่จะกลัวและคิดว่าจะขจัดความกลัวนั้นได้ยังไงจนทำให้ทุกอย่างสำเร็จความที่เราคิดไว้" - สินีนาฏ พันธ์พิริยะ (โบว์)
ฟังแล้วเราก็อดยิ้มตามไม่ได้จริง ๆ การที่น้อง ๆ ได้เห็นมุมมองความคิดแบบนี้จากการทำงานมันถือเป็นความคิดหนึ่งที่ดีมาก ๆ หลายครั้งความกลัวที่เกิดขึ้นนั้นเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีที่ทำให้เราได้มองเห็นทางออกที่กว้างขึ้นต่อไป (หวังว่าอาจจะช่วยเพิ่มพลังให้กับคุณครูที่อาจจะอยากลองทำอะไรหรือกำลังเจอสภาวะความรู้สึกนี้ให้ผ่านไปได้ด้วยดีนะคะ ❤️)
อีกประเด็นที่น่าสนใจมาก ๆ คือตัวโปรเจกต์ที่น้อง ๆ ทำ โดยการนำเอาธรรมชาติและวิถีชีวิตเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งในการเรียนรู้ เรามองว่าเป็นไอเดียที่ดีในการให้คุณครูลองนำไปปรับใช้ในการเรียนการสอนหรือการจัดกิจกรรมในโรงเรียนได้ เพราะผลลัพธ์ที่ได้นอกจากจะก่อให้เกิดการเรียนรู้ที่น่าสนุกแล้ว อาจทำให้ผลลัพธ์ที่ดีอื่น ๆ ก็เกิดขึ้นตามมาได้ด้วย อย่างโปรเจกต์ "บ้านฉันมีดี" ที่นำเอาของดีที่บ้านของแต่ละคนมาแชร์กัน ก็ทำให้เกิดความสัมพันธ์ที่ดีภายในครอบครัวได้ด้วย ดังบทสัมภาษณ์ "น้องปอเช่" ในช่วง Public Forum ที่ว่า
"น้องบางคนไม่ค่อยสนิทกับพ่อแม่ อยากให้ตัวกิจกรรมนี้เป็นจุดเชื่อมทำให้น้อง ๆ ได้เริ่มคุยกับพ่อแม่ บ้านเรามีอะไร วิธีการทำเป็นยังไง...สิ่งที่หนูชอบคือ ปกติแม่จะไม่ค่อยหยอกล้อกับหนู สิ่งนี้ทำให้หนูคุยเล่นกับแม่มากขึ้น" - ธัญมน ดาราภิรมย์ (ปอเช่)
ฟังบทสัมภาษณ์นี้แล้วทำให้เราแอบยิ้มตามไม่ใช่น้อย เรารู้สึกถึงความสุขเล็ก ๆ ที่เกิดขึ้นจากการมีปฏิสัมพันธ์กันภายในครอบครัวของน้อง เราจึงมองว่าเป็นนิเวศการเรียนรู้ที่ดีมาก ๆ ที่จะทำให้มิติการเรียนรู้มีมากขึ้นไปจนถึงความสัมพันธ์ครอบครัวและอาจจะสร้างการเรียนรู้บางอย่างที่ลึกซึ้งกว่านั้นให้กับเด็ก ๆ ได้ นี่ก็เป็นอีกมุมมองหนึ่งที่น่าสนใจและอาจนำไปปรับใช้หรือหยิบจับกับประเด็นการเรียนรู้อื่น ๆ เพื่อช่วยให้สิ่งดี ๆ เหล่านี้เกิดขึ้นต่อไปได้
นอกจากที่เราเขียนมา ยังมีอีกหนึ่งหัวข้อทอล์คหนึ่งที่น่าสนใจมาก ๆ เช่นกันคือ "บทเรียนจากตลาดที่มากกว่าการได้กำไร" - จิตรดารัตน์ พุทธิวงษ์ หรือ "น้องฟ้า" จากโรงเรียนคำแสนวิทยาสรรค์ กับโปรเจกต์ "ตลาดดอกจาน" และอีกโปรเจกต์ที่น้อง ๆ อีกกลุ่มหนึ่งในโรงเรียนนี้ได้ทำคือ "สะออนหลายเด้อ" (น่าสนใจมาก ฟังแค่ชื่อก็กินขาดแล้ว สุดยอด!) หากใครสนใจหรืออยากทราบข้อมูลเพิ่มเติม สามารถเข้าไปอ่านรายละเอียดและรับชมไลฟ์สดได้ที่ 👉🏻 Facebook Fanpage : โรงเรียนปล่อยแสง
อ๋อ จริง ๆ เรายังได้ฟังช่วง Public Forum ช่วงทอล์ค ๆ ของนักเรียนในหัวข้อเรื่อง "เมื่อเยาวชนรุ่นใหม่ได้เป็นผู้ออกแบบเส้นทางการเรียนรู้ของตนเอง” และเราก็ได้ค้นพบหลายประเด็นที่น่าสนใจเกี่ยวกับมุมมองของนักเรียนต่อการจัดการเรียนรู้ที่ดี ที่จะคอยส่งเสริมให้ตัวตนของพวกเขาถูกปล่อยแสงสว่างออกมามากขึ้นผ่านคำถามที่ผู้ดำเนินรายการได้ถามว่า "มีอะไรที่อยากจะให้โรงเรียนเป็นพื้นที่ของการปล่อยแสงของเด็ก ๆ ได้จริง?" หลายคำตอบทำให้เราคิดว่าหากคุณครูผ่านมาเห็นก็อาจทำให้เกิดไอเดียดี ๆ ที่จะนำไปจัดการกับชั้นเรียนหรือตัวโรงเรียนเองก็อาจช่วยส่งเสริมให้ความคิดเห็นเหล่านี้เกิดขึ้นได้จริง สุดท้ายนี้ก็เพื่อซัพพอร์ตให้เหล่านักเรียนของเราได้มีพื้นที่แสดงตัวตนและสร้างการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับตัวเองต่อไป ดังนี้
"โรงเรียนอาจถูกเปรียบเทียบว่าเป็นเหมือนพ่อแม่คนที่สอง เป็นคุณครู เป็นเรือที่คอยพาเด็กไปส่งถึงฝั่ง แต่หนูรู้สึกว่าจริง ๆ ไม่ได้ขึ้นอยู่แค่กับที่โรงเรียน ที่บ้าน หรือที่คุณครู จริง ๆ มันขึ้นอยู่กับสิ่งแวดล้อมด้วยแล้วก็ตัวเด็กเองด้วย ไม่ใช่ว่าวิธีการสอนหนึ่งอย่างจะมีผลกับเด็กทุกคน จริง ๆ เราต้องทำความเข้าใจในตัวเด็ก และเปิดพื้นที่ให้เขาได้ลองแสดงความคิดเห็นของเขา มีพื้นที่ให้เขาได้เฉิดฉายมากขึ้น" - ณัฐธิดา วัฒนเวช (นัท)
"อยากให้มีวิชาเลือกให้คนที่มีความสามารถที่ไม่ใช่อยู่ในหลักสูตรของโรงเรียน ทำให้ได้มีวิชาที่เขาชื่นชอบจริง ๆ ทำให้รู้สึกว่าตัวของเขายังมีตัวตนอยู่" - กฤษณบดินทร์ ฮ้อยปัด (โอเกะ)
"อยากลองให้อาจารย์ช่วยประชาสัมพันธ์ให้น้อง ๆ ได้กล้ามากกว่านี้ เพราะบางคนมีความเขินอายหรือไม่กล้าที่จะพูดในความคิดเห็นตัวเอง ก็อยากให้เกิดแบบนั้นขึ้น" - ธัญมน ดาราภิรมย์ (ปอเช่)
สรุปการได้ไปเข้าร่วมชมเวทีและนิทรรศการ "ปล่อยเด็กเปล่งแสง" ทำให้เรามองเห็นถึงบทบาทของนักเรียนในรั้วโรงเรียนมากขึ้นว่า จริง ๆ พื้นที่การเรียนรู้อาจไม่ต้องเกิดขึ้นเพียงแค่ในห้องเรียนหรือต้องอยู่ในหลักสูตรวิชาการเท่านั้น แต่มันสามารถนำเอาจุดเชื่อมโยงบางอย่างในนิเวศการเรียนรู้ของนักเรียนมาเป็นจุดเริ่มต้นในการสร้างพื้นที่ดีในโรงเรียนได้เช่นกัน ทักษะบางอย่างเราไม่อาจส่งเสริมนักเรียนได้โดยตรงแต่สามารถสอดแทรกมันได้เสมอเพราะถือเป็นสิ่งที่สำคัญและจำเป็นกับการใช้ชีวิตของพวกเขาในอนาคตต่อไป หลังจากที่ได้อ่านไอเดียของน้อง ๆ แล้ว คุณครูได้ไอเดียหรือแนวทางที่จะนำไปปรับใช้กับห้องเรียนตนเองอย่างไรบ้างคะ? มาพูดคุยแลกเปลี่ยนกันในช่องคอมเมนต์ได้น้า ❤️
เป็นกำลังใจให้คุณครูทุกคน และขอบคุณที่อ่านจนจบนะคะ เย้! 🥰
ขอขอบคุณ :
https://www.facebook.com/safezone.schoolbased
https://fb.watch/syCvvBJryi/
กิตติรัตน์ ปลื้มจิตร. (2567). ปล่อยเด็กเปล่งแสง. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. 1-256.
แสดงความเห็นกับสมาชิกใน insKru
เก็บไอเดียไว้อ่าน และอีกมากมาย
ได้แรงบันดาลใจเต็มๆ เลยใช่มั้ย?
บันทึกแรงบันดาลใจที่ได้รับเก็บไว้ไม่มีลืมผ่านการเขียนไอเดียเลย!