
คำสั้นๆจากครูอาร์ม ที่แสดงออกความรู้สึกอย่างตรงไปตรงมาถึงช่วงจังหวะชีวิตที่เป็น จากการถูกมอบหมายหน้าที่ให้ทำงานในฝ่ายต่างๆ ของโรงเรียนเกือบ 10 ฝ่ายย่อยๆ ควบคู่ไปกับการสอน ภายใต้ระบบการศึกษาไทยที่บ้าคลั่งกับเอกสารและรายงานนานามากกว่าเรื่องการสอน ปฏิเสธไม่ได้นั่นทำให้เขารู้สึกเหนื่อยหน่ายกับชีวิตเป็นครู “พูดง่ายๆ ว่าเหนื่อยกับงาน งานที่ได้รับต่างๆ ส่วนใหญ่ก็ไม่ได้เกี่ยวข้องกับการสอน” เขากล่าว
ย้อนกลับไปในเมื่อ 4 ปีที่แล้ว หากใครยังจำได้ อาร์ม เด็กหนุ่มฝึกสอนชั้นปี 5 ที่ได้ทดลองความเป็นไปได้ต่างๆในชั้นเรียนมากมาย เขาสร้างสรรค์กิจกรรมให้เด็กได้มีส่วนร่วมในชั้นเรียน เปิดโอกาสให้เด็กได้ถกเถียง และสิ่งที่เป็นไฮไลท์สำหรับเขาคือ การนำบอร์ดเกมมาใช้ในการเรียนการสอนในวิชาสังคมศึกษา จนกระทั่งไม่นานหลังจากนั้น เขาได้เปิดเพจ “บอร์ดแล้วสอน” เพื่อเขียนเรื่องเล่าการสอนตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา จนมีผู้ติดตามมากขึ้นกว่า 1 หมื่นคน อาจพูดได้ว่า เขาเป็นแรงบันดาลใจให้กับเพื่อนครูไม่น้อย
แต่แล้วชีวิตก็เริ่มเปลี่ยนไป เมื่อเริ่มต้นอาชีพครูอย่างจริงจังในโรงเรียนมัธยมแห่งหนึ่ง ในภาคเหนือ เขาเล่าว่า เริ่มสังเกตเห็นตัวเองว่า ไม่มีเวลาทำสิ่งต่างๆ ที่อยากจะทำ สิ่งต่างๆ ที่ว่าคือเวลาที่เขาจะได้ใช้ไปกับการสร้างสรรค์บทเรียน ค่อยๆ จางหายไป และถูกแทนที่ด้วยงานที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับสอนมากขึ้น เกิดเป็นความเหนื่อยสะสมจนไม่อยากจะทำอะไร “อาการที่ออกมาชัดเจนเลยคือเหนื่อย พอกลับมาบ้านก็หลับทันที” สิ่งที่เคยทำได้และเคยทำมา ห้องเรียนที่จะให้นักเรียนได้มีส่วนร่วม และ active ในการเรียนรู้กลับค่อยหายไป เขายอมรับตรงๆ ว่า ตัวเขาเองไม่ได้ active ในการสอนอย่างที่เคยเป็นในช่วงแรก
“ช่วงหลังรู้สึกว่า ความแอคทีฟมันหายไปเยอะมากกว่าที่คิดไว้ตั้งแต่ต้น มันค่อย ๆ เริ่มหายไปนะ
ไม่ใช่ว่าจู่ ๆ มีไฟแล้วมันก็มอดลงเลย จะเห็นความแตกต่างได้ชัดในช่วงฝึกสอนกับช่วงที่ได้มาเป็นครูจริง ๆ”
ไม่เพียงแค่รู้สึกเหนื่อย เมื่อก้าวเข้าสู่ปีที่ 4 ของการเป็นครู สำหรับเขายังเจอกับความรู้สึก ‘อึดอัด’ และ ‘กังวล’ ไปในเวลาเดียวกันอีกด้วย ในช่วงกระแสการเรียกร้องประชาธิปไตย 2563 ของคนรุ่นใหม่ ซึ่งเป็นช่วงเวลาหัวเลี้ยวหัวต่อของสังคมไทย ครูอาร์มได้แสดงออกอย่างชัดเจนที่จะยืนหยัดสนับสนุนข้อเรียกร้องและหลักการในเวลานั้น เช่นเดียวกับครูอีกหลายคนที่ปรารถนาอยากเห็นสังคมเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดี โลกออนไลน์จึงได้เป็นพื้นที่สำคัญของเขาในการสื่อสารและแสดงออกความคิดอย่างเปิดเผย
ตัวเขาเองได้ถูกล่าแม่มดจากกลุ่มผู้เห็นต่างทางการเมือง มองว่าพฤติกรรมของเขาไม่เหมาะสมกับการเป็นครู หลังจากนั้นไม่นาน โรงเรียนก็มีคำสั่ง ไม่ให้มีการโพสต์แสดงออกทางการเมือง ตัวเขาเองเริ่มถูกเพ่งเล็งจากครูผู้ใหญ่ในโรงเรียน ซึ่งมีอุดมการณ์ตรงข้ามกับเขา บรรยากาศในโรงเรียนกลายเป็น ‘ความอึดอัด’ เขาถูกจับจ้องอยู่ตลอดเวลา ราวกับเป็นสิ่งแปลกแยกจากมาตรฐานของครูที่ควรจะเป็น เขาสะท้อนว่า “ตอนแรกๆ เคยคิดว่าเราสามารถพูดแสดงออกความคิดได้ แต่สุดท้ายแล้ว ระบบมันก็พยายามที่จะบอกเราว่าอย่าไปพูดถึง แล้วเขาก็พยายามทำให้เรารู้สึกว่าไม่มีพื้นที่”
ชีวิตการเป็นครูของเขาในการเป็นครูปีที่ 4 จึงต้องใช้ชีวิตแบบ ‘save’ มากขึ้น มันเป็น ‘ความเสี่ยง’ ที่กังวลว่าหากวันหนึ่งการแสดงออกของเขาเป็นสิ่งที่ขัดใจผู้มีอำนาจแล้ว ก็ย่อมหมายถึงโอกาสที่จะถูกบีบบังคับให้ออกจากอาชีพนี้ไป ดังนั้นการอยู่ในร่องในรอยตามที่ให้เขาอยากให้เป็น ก็ดูจะเป็นทางที่จำเป็นต้องเลือก แต่ในอีกทางหนึ่งเขารับรู้ดีว่านี่คือสิ่งที่ระบบใช้ให้ครูไม่กล้าลุกขึ้นสู้และส่งเสียง ในสภาวะที่เป็นอยู่การมีห้องว่างๆ เล็กๆ อย่าง ‘การสอนในห้องเรียนและงานสภานักเรียน’ ที่เขาได้คลุกคลีกับนักเรียน ก็ยังพอหล่อเลี้ยงให้ชีวิตการเป็นครูเขายังเดินต่อไปได้
หากถามว่ายังมีความฝันแบบเดิมอยู่ไหม ? สำหรับครูอาร์มมันไม่เคยเปลี่ยนไป เขาปรารถนาที่จะเห็นการเปลี่ยนแปลง การศึกษาที่มีคุณภาพ มีเวลาให้ครูได้ทำงานในการสอนกับนักเรียนมากขึ้น ในเร็ววัน ซึ่งเป็นความฝันเฉกเช่นเดียวกับครูอีกหลายๆ คน สุดท้ายเขาหวังกับตัวเองว่าหลังจากนี้ เขาจะกลับมามีพลัง และกลับเป็นครูที่เขาอยากเป็นให้ได้ พร้อม ๆ กับให้กำลังใจเพื่อนครู
“อย่าพึ่งท้อและอย่าพึ่งถอย ยืนหยัด ยึดถือในสิ่งที่ตัวเองอยากเห็น
ร่วมกันค่อยๆเปลี่ยน แล้วสักวันหนึ่งจะเปลี่ยนแปลงได้อย่างแน่นอน”
บทสัมภาษณ์นี้ เป็นส่วนหนึ่งของซีรีส์บทสัมภาษณ์ชุด “จากวันนั้น เมื่อฉันเป็นครู“ รวมเรื่องราวของครูรุ่นใหม่ ภายหลังจากการทำงานในระบบการศึกษา 4-6 ปี ชีวิตการเป็นครูของพวกเขาในตอนนี้ กำลังเผชิญกับอารมณ์ ความรู้สึกแบบใด เขามองเห็นตัวเองอย่างไร ได้เรียนรู้อะไรจากประสบการณ์ ความคิดและความฝันของเขาและเธอยังคงเหมือนเดิมหรือคลี่คลายไปแบบใดบ้าง ซึ่งในบทสัมภาษณ์นี้ประกอบด้วย 5 เรื่องราวจากครู 5 คน ที่จะมาบอกเล่าช่วงจังหวะชีวิตที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน เชื่อมกับความทรงจำในอดีตที่ผ่านมา และความใฝ่ฝันถึงอนาคตหลังจากนี้ ผู้เขียนหวังว่าเรื่องราวทั้ง 5 ตอนในบทสัมภาษณ์ชุดนี้ จะเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้เพื่อนครูที่ได้อ่าน กลับมาสำรวจ ตั้งคำถาม และทบทวนนิยามความเป็นครู ปรัชญาการสอน จุดมุ่งหมายของการทำงานด้านการศึกษา และปัญหาเชิงโครงสร้าง ผ่านประสบการณ์ที่เรากำลังเผชิญหรือวันวานที่เดินผ่านมา
ผู้เขียน: ครูพล-อรรถพล ประภาสโนบล
แสดงความเห็นกับสมาชิกใน insKru
เก็บไอเดียไว้อ่าน และอีกมากมาย
ได้แรงบันดาลใจเต็มๆ เลยใช่มั้ย?
บันทึกแรงบันดาลใจที่ได้รับเก็บไว้ไม่มีลืมผ่านการเขียนไอเดียเลย!