1. ความสำคัญของวิธีการปฏิบัติที่เป็นเลิศ (BestPractice)

การจัดการเรียนการสอนในระดับมัธยมศึกษาปีที่ 5/2 รายวิชา ท 32201 รายวิชาสืบสานร้อยกรอง(วิชาภาษาไทยเพิ่มเติม) ได้มีการกำหนดผลการเรียนรู้ที่คาดหวังรายปีคือ 1. นักเรียนสามารถแต่งคำประพันธ์ประเภทกลอน กาพย์ และโคลงได้อย่างถูกต้องตามฉันทลักษณ์ของคำประพันธ์ 2. นักเรียนสามารถแสดงออกทางอารมณ์ ความรู้ และความคิดอย่างสร้างสรรค์  ด้วยถ้อยคำที่ไพเราะ

จากการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่5 ในภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2566 ที่ผ่านมา ครูใช้วิธีการให้นักเรียนลงมือปฏิบัติในการแต่งคำประพันธ์พบว่า นักเรียนส่วนใหญ่มีทักษะการแต่งคำประพันธ์อยู่ในระดับดี และจากการสังเกตพฤติกรรมด้านเจตคติของนักเรียนพบว่านักเรียนชอบการแต่งคำประพันธ์มากยิ่งขึ้นและยังมีความกระตือรือร้นในการทำงานรวมไปถึงทักษะความคิดสร้างสรรค์การใช้วรรณศิลป์การเล่นคำ สามารถการแต่งคำประพันธ์ออกมาได้ดีเยี่ยมส่งผลให้ทักษะการอ่านและการเขียนภาษาไทยของโรงเรียนธารโตวัฑฒนวิทย์ มีการพัฒนาในทางที่ดีขึ้นเป็นที่น่าพอใจ การแต่งคำประพันธ์เรื่องกลอน กาพย์ และโคลง เป็นสิ่งสำคัญต่อการเรียนรู้ โดยเฉพาะในรายวิชาภาษาไทย การที่ครูผู้สอนจึงใช้วิธีการคือมีตัวอย่างผลงานการแต่งคำประพันธ์ของครูให้นักเรียนดูและให้นักเรียนลงมือปฏิบัติจริงแต่งด้วยตนเอง และมีครูคอยตรวจทานคำ และแก้ไข แนะนำเพื่อพัฒนาทักษะความคิดสร้างสรรค์  ด้านการอ่านการเขียน ทำให้การแต่งคำประพันธ์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5/2 โรงเรียนธารโตวัฑฒนวิทย์ อำเภอธารโต จังหวัดยะลา พัฒนาได้ดีขึ้นอีกทั้งยังเป็นเครื่องมือสำคัญที่ครูผู้สอนสามารถใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญอย่างดีเยี่ยมเป็นการส่งเสริมการอ่าน การเขียนในสิ่งที่ตนเรียนรู้ได้อย่างอิสระมีการจัดเรียงลำดับความสำคัญผสมผสานความรู้แขนงต่าง ๆเพื่อให้คิดคำออกมาที่เป็นคุณค่าทางด้านวรรณศิลป์ ผลงานนักเรียนที่สร้างสรรค์ขึ้นมาได้เผยแพร่ผ่านทางโซเชียลมีเดีย  ซึ่งเป็นช่องทางที่ผู้อ่านเข้าถึงได้ง่ายนักเรียนมีความภาคภูมิใจในผลงานตนเอง ผู้อ่านสามารถ ติชม ผลงานของนักเรียนเพื่อเป็นข้อปรับปรุงผลงานให้ดียิ่งขึ้นต่อไป

2. วัตถุประสงค์และเป้าหมายของการดำเนินงาน

1. เพื่อส่งเสริมทักษะการอ่านและการเขียนของนักเรียน

2. เพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ด้านการอ่านและการเขียนของนักเรียน

3. ขั้นตอนการดำเนินงาน

ครูศึกษารูปแบบการสอนการแต่งคำประพันธ์จากเว็บไซต์ต่างๆ เพื่อศึกษารูปแบบวิธีการปรับปรุงพัฒนา กระบวนการสอนและสร้างแบบฝึกที่ดี เริ่มจากการให้นักเรียนได้ดูตัวอย่างหลาย ๆ ตัวอย่าง เช่นคำประพันธ์ที่ได้รับรางวัลชนะเลิศโดยเฉพาะตัวอย่างการแต่งคำประพันธ์จากครูผู้สอนนักเรียนจะเกิดความคิดสร้างสรรค์และคิดวิเคราะห์ เกิดจินตนาการตามก่อให้เกิดหลักการเรียนรู้การทำตามเลียนแบบตัวอย่างนักเรียนเกิดแรงบันดาลใจในการแต่ง เพราะมีตัวอย่างของครูให้ชื่นชมการแต่งก็จะใช้หัวข้อง่าย ๆ ก่อน แต่หลักการสำคัญคือครูตรวจสอบความถูกต้องของคำประพันธ์เมื่อนักเรียนแต่งต้องตรวจตามหลักการแต่งคำประพันธ์และกล่าวยกย่องชมเชยให้ภาคภูมิใจ และมีข้อแนะนำให้นักเรียนทันทีนักเรียนจะเกิดการฝึกฝน และอยากทำต่อไป ในหัวข้ออื่น ๆ ความเอาใจใส่ความชื่นชมของครูมีผลอย่างมากต่อการแต่งคำประพันธ์   ซึ่งมีวิธีแนวทางการปฏิบัติที่พอจะสรุปได้คือ

1. เขียนแผนผังคำประพันธ์ เรียนรู้ฉันลักษณ์โยงสัมผัส ให้เข้าใจ ก่อนลงมือปฏิบัติการแต่งเพื่อให้แต่งคำประพันธ์ได้อย่างถูกต้อง

2. ใช้การตั้งขอบข่ายในประเด็นต่างๆให้กับนักเรียน เพื่อให้นักเรียนมองเห็นภาพและใช้จินตนาการในการคิดคำที่เกี่ยวข้อง แต่หัวข้อของคำประพันธ์

แล้วแต่นักเรียนว่าจะแต่งหัวข้ออะไรขอบข่ายเรื่องนั้น ๆ

3.ตั้งหัวข้อในการแต่งคำประพันธ์

4. เริ่มลงมือแต่งคำประพันธ์ตามหัวข้อที่ตั้งไว้

5. ครูตรวจทานความถูกต้องของผลงานนักเรียน

6. นักเรียนเขียนผลงานที่ได้รับการตรวจทานจากครูผู้สอนให้ครูตรวจ

7. นักเรียนจัดทำผลงานเป็นรูปภาพเพื่อลงเผยแพร่ในโซเชียลมีเดีย

4. ผลการดำเนินงานหรือประโยชน์

จากการใช้วิธีการสอนที่เน้นการลงมือปฏิบัติ การจัดการเรียนการสอนเพื่อส่งเสริมการอ่านและการเขียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่5 ด้านการแต่งคำประพันธ์ ผลการดำเนินงานพบว่า นักเรียนมีทักษะความคิดสร้างสรรค์ ด้านการแต่งคำประพันธ์ที่ดีขึ้นมีการพัฒนาทักษะการอ่าน การเขียน ที่ทำให้มีผลสัมฤทธิ์ด้านการอ่าน การเขียนอยู่ในระดับที่ดีขึ้น

5. ปัจจัยความสำเร็จ

          การจัดการเรียนการสอนเพื่อส่งเสริมการอ่านและการเขียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ด้านการแต่งคำประพันธ์มีวิธีการสอนและแนวทางการปฏิบัติที่ชัดเจน ทำให้นักเรียนมีความชื่นชอบ และกระตือรือร้นที่จะเรียน นักเรียนลงมือปฏิบัติในผลงาน ครูมีการตรวจสอบความถูกต้องของการแต่งคำประพันธ์อย่างต่อเนื่องเมื่อนักเรียนแต่งเสร็จ ครูก็ตรวจผลงานตามหลักการแต่งคำประพันธ์และกล่าวยกย่องชมเชยสร้างความภาคภูมิใจ มีข้อแนะนำให้นักเรียน นักเรียนก็จะเกิดการฝึกฝนและอยากทำต่อไปในหัวข้ออื่น ๆ ความเอาใจใส่การชื่นชมของครู มีผลอย่างมากต่อการแต่งคำประพันธ์  อีกทั้งการส่งเสริม ให้นักเรียนเผยแพร่ผลงานของนักเรียนผ่านโซเชียลมีเดียโดยการจัดทำผลงานเป็นไฟล์ภาพ นักเรียนชื่นชอบเป็นอย่างมากเพราะการได้แสดงผลงานผ่านโซเชียลมีเดียทุกคนสามารถเข้าถึงและมองเห็นผลงานของนักเรียนได้ทุกที่ทุกเวลาและมีผู้ชมเป็นจำนวนมากกิจกรรมนี้เป็นกิจกรรมที่นักเรียนกระตือรือร้นที่จะทำเมื่อมีคนมาดู มาแสดงความคิดเห็นในผลงานของนักเรียนนักเรียนก็จะตื่นเต้นและตอบคอมเม้นแลกเปลี่ยนความคิดเห็น กับเพื่อน ๆ ได้อย่างกว้างขวางส่งเสริมการอ่านและการเขียนภาษาไทยได้อย่างดีเยี่ยม

6. บทเรียนที่ได้รับ

จากผลการดำเนินงาน การใช้การลงมือปฏิบัติในการจัดการเรียนการสอนเพื่อส่งเสริมการอ่านและการเขียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่5 โรงเรียนธารโตวัฑฒนวิทย์ อำเภอธารโต จังหวัดยะลาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษายะลา พบว่า นักเรียนมีทักษะการแต่งคำประพันธ์ในระดับที่ดีขึ้นจากการสังเกตพฤติกรรมด้านเจตคติของนักเรียนเห็นว่านักเรียนชอบการแต่งคำประพันธ์มากขึ้นมีความกระตือรือร้นในการทำงานทักษะการอ่านการเขียนเชิงสร้างสรรค์ การใช้วรรณศิลป์การเล่นคำ ทำให้สามารถการแต่งคำประพันธ์ออกมาได้ดีเยี่ยม     

8. การเผยแพร่ การได้รับการยอมรับและรางวัลที่ได้รับ

นักเรียนใช้การลงมือปฏิบัติในการแต่งคำประพันธ์และมีการเผยแพร่ลงในโซเชียลถือว่าเป็นการประชาสัมพันธ์ความเป็นท้องถิ่นได้มากพอสมควรเพราะพบว่าเรื่องที่นักเรียนแต่งเป็นหัวข้อใกล้ๆ ตัว เช่น นักเรียนแต่งเรื่อง “ทุเรียนธารโต” ก็เป็นการเผยแพร่ผลิตผลทางการเกษตรให้เป็นที่รู้จักหรือแต่งคำประพันธ์ในขอบข่ายเรื่องสถานที่ท่องเที่ยวในจังหวัดยะลาก็จะเป็นการส่งเสริมเรื่องการท่องเที่ยวให้กับชุมชมได้อีกทาง ตลอดจนแต่งเรื่องอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับสถานการณ์ในโรงเรียนชุมชนก็จะได้รู้เรื่องราวความเป็นไปในการดำเนินงานของโรงเรียนและสามารถให้ความร่วมมือต่อโรงเรียนในการจัดกิจกรรมที่เป็นประโยชน์