
โลกสองใบที่แตกต่างกัน
“รัฐต้องดำเนินการให้เด็กทุกคนได้รับการศึกษาเป็นเวลาสิบสองปี ตั้งแต่ก่อนวัยเรียนจนจบการศึกษาภาคบังคับอย่างมีคุณภาพโดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย” ข้อความนี้ระบุไว้ในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 ซึ่งเปิดโอกาสให้เด็กทุกคน โดยเฉพาะเด็กจากครอบครัวที่ขาดแคลนทางเศรษฐกิจ ได้เข้าถึงการศึกษาโดยไม่มีอุปสรรคด้านค่าใช้จ่าย อย่างไรก็ตาม สิ่งนี้สามารถขจัดปัญหาความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาได้จริงหรือ
ในปี 2565 มีเด็กและเยาวชนอายุ 3 - 14ปี กว่า 2.5 ล้านคน อยู่ใต้เส้นความยากจน พวกเขามีรายได้ไม่ถึง 2,762 บาทต่อคน/เดือน หรือเฉลี่ยเพียง 92 บาทต่อวัน (กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา, 2565) แม้ว่ารัฐบาลจะให้การศึกษาโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย แต่ความเหลื่อมล้ำไม่ได้อยู่แค่ “โอกาสในการเข้าเรียน” เท่านั้น ยังมีปัจจัยอื่น ที่ส่งผลต่อคุณภาพการศึกษาของเด็ก เช่น สภาพเศรษฐกิจ สังคม และโอกาสในการเข้าถึงเทคโนโลยี
จากห้องเรียนในเมืองสู่โรงเรียนชนบท
วันหนึ่งขณะที่ฉันกำลังเลื่อนดูเฟซบุ๊ก ฉันพบข้อความประชาสัมพันธ์จากมูลนิธิแห่งหนึ่ง “Saturday School เปิดรับสมัคร Project Manager จังหวัดพิษณุโลก” ฉันไม่รีรอที่จะสมัครโครงการนี้ เพราะจากประสบการณ์ที่ฉันเคยเป็นข้าราชการครูในโรงเรียนขยายโอกาส ก่อนจะย้ายมายังโรงเรียนมัธยมแห่งหนึ่งประจำจังหวัด ฉันได้สัมผัสกับความเหลื่อมล้ำทางการศึกษามากขึ้นเรื่อย ๆ ส่งผลให้ฉันต้องการเป็นส่วนหนึ่งของการเปลี่ยนแปลงนี้
ปัจจุบันฉันสอนอยู่ในโรงเรียนมัธยมแห่งหนึ่งในจังหวัด ซึ่งอาจไม่ได้หรูหราเท่าโรงเรียนเอกชน แต่มีอุปกรณ์การเรียนที่ครบครัน ห้องเรียนมีโปรเจคเตอร์ อินเทอร์เน็ต ห้องสมุดมีหนังสือใหม่เสมอ นักเรียนสามารถเข้าถึงแหล่งความรู้ได้ง่าย แม้อยู่ที่บ้านก็สามารถค้นคว้าข้อมูลผ่านอินเทอร์เน็ต หรือดูวิดีโอเสริมความรู้ใน YouTube ได้อย่างสะดวก แต่เมื่อฉันเข้าร่วมโครงการกับมูลนิธิ Saturday School หรือที่รู้จักกันในชื่อ “โรงเรียนวันเสาร์” ซึ่งเปิดโอกาสให้ครูอาสาจากแต่ละจังหวัดไปสอนวิชานอกห้องเรียน เช่น สอนทำอาหาร สอนร้องเพลง สอนทำบอร์ดเกม เป็นต้น ให้แก่นักเรียนเป็นเวลา 8 - 9 สัปดาห์ ฉันได้พบกับอีกโลกหนึ่งที่แตกต่างโดยสิ้นเชิง
โรงเรียนที่ฉันไปสอนเป็นอาคารไม้เก่าที่กำลังผุพัง ห้องสมุดมีเพียงหนังสือเก่าและขาดแคลนสื่อการสอนที่ทันสมัย นักเรียนบางคนต้องปั่นจักรยาน 4 - 5 กิโลเมตร เพื่อมาเรียนเพราะไม่มีรถรับส่งเหมือนโรงเรียนในเมือง และที่สำคัญ แม้เครือข่ายอินเทอร์เน็ตจะเข้าถึงพื้นที่ แต่ก็แทบใช้ไม่ได้จริง การบ้านที่ต้องค้นคว้าข้อมูลออนไลน์จึงกลายเป็นเรื่องที่เป็นไปไม่ได้
ช่องว่างที่มากกว่าแค่ระยะทาง
เช้าวันเสาร์แรกของโครงการ ฉันนำกระดานฟลิปชาร์ตและกล่องสีใหม่ไปให้นักเรียนใช้ ฉันสังเกตเห็นว่าพวกเขาดูตื่นเต้นมาก เพราะครูที่โรงเรียนไม่มีอุปกรณ์เหล่านี้ ส่วนใหญ่ยังใช้กระดานดำและชอล์กเหมือนเมื่อหลายสิบปีก่อน ฉันลองถามนักเรียนว่า “พวกหนูเคยใช้คอมพิวเตอร์หรือแท็บเล็ตในห้องเรียนไหม” เด็ก ๆ ส่ายหัว และตอบว่า “โรงเรียนมีคอมพิวเตอร์ไม่กี่เครื่อง แต่ใช้ได้จริงแค่บางเครื่อง” ฉันนึกถึงโรงเรียนในเมืองของฉันซึ่งห่างออกไปเพียง 30 กิโลเมตร นักเรียนที่นั่นมีแท็บเล็ตใช้ส่วนตัว บางคนมี iPad และใช้แอปพลิเคชันเรียนออนไลน์แบบอินเทอร์แอคทีฟ แต่เด็กในชนบทไม่มีโอกาสแม้แต่จะสัมผัสคอมพิวเตอร์ดี ๆ สักเครื่อง ความแตกต่างนี้ทำให้ฉันรู้สึกหดหู่ เพราะในยุคที่เทคโนโลยีกลายเป็นเครื่องมือสำคัญในการเรียนรู้ มีเด็กกลุ่มหนึ่งกำลังถูกตัดขาดจากเทคโนโลยี หมายความว่าพวกเขากำลังเสียโอกาสในการพัฒนาทักษะที่จำเป็นในศตวรรษที่ 21
ความต่างของทัศนคติและแรงจูงใจ
อีกสิ่งหนึ่งที่ทำให้ฉันประหลาดใจคือ ทัศนคติในการเรียนของเด็ก เด็กในเมืองหลายคนมองว่าการเรียนเป็นภาระ พวกเขามีสื่อการสอนที่ดี แต่ขาดแรงจูงใจ ครูต้องพยายามอย่างมากเพื่อกระตุ้นให้พวกเขาอยากเรียน เด็กในชนบทแม้จะขาดแคลนทรัพยากร แต่พวกเขาตั้งใจเรียน พวกเขามองว่าการศึกษาเป็นโอกาสที่ล้ำค่า และให้ความสำคัญกับการเรียนมากกว่าที่ฉันคาดไว้ ฉันได้พูดคุยกับเด็กหญิงคนหนึ่งชื่อ "หนูยิ้ม" (นามสมมติ) เธอเป็นนักเรียนชั้น ป.5 ที่เดินทางมาโรงเรียนด้วยจักรยานคนเก่า ฉันถามเธอว่า “โตขึ้นหนูอยากเป็นอะไร” เธอยิ้มและตอบว่า “อยากเป็นครู” ฉันถามต่อว่า “ทำไมถึงอยากเป็นครู” เธอตอบว่า “หนูอยากให้เด็ก ๆ ได้เรียนในเรื่องที่อยากเรียนจริง ๆ เหมือนที่ครูสอนพวกหนูทุกวันเสาร์ หนูอยากเป็นครูที่ทำให้เด็ก ๆ สนุกกับการเรียนเหมือนที่ครูทำ” คำพูดของเธอสะท้อนให้เห็นว่า แม้เด็กนักเรียนชนบทจะขาดแคลนทรัพยากรเพียงใด แต่พวกเขาไม่เคยขาดความฝันเลย
แก้ปัญหาความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาต้องเริ่มที่ใคร
ประสบการณ์นี้ทำให้ฉันเชื่อมั่นว่าการศึกษาไทยยังคงมีความเหลื่อมล้ำที่ต้องได้รับการแก้ไข เด็กในเมืองและเด็กในชนบทมีปัญหาที่แตกต่างกันเด็กในเมืองมีทรัพยากรแต่ขาดแรงจูงใจ ส่วนเด็กชนบทมีแรงจูงใจแต่ขาดทรัพยากร ฉันเชื่อว่า “การศึกษาที่ดีไม่ควรเป็นสิทธิพิเศษของคนบางกลุ่มแต่ควรเป็นสิทธิของเด็กทุกคนที่ได้เข้าถึงอย่างเสมอภาค” และฉันจะเป็นส่วนหนึ่งของการเปลี่ยนแปลงนี้
แสดงความเห็นกับสมาชิกใน insKru
เก็บไอเดียไว้อ่าน และอีกมากมาย
ได้แรงบันดาลใจเต็มๆ เลยใช่มั้ย?
บันทึกแรงบันดาลใจที่ได้รับเก็บไว้ไม่มีลืมผ่านการเขียนไอเดียเลย!