
การพัฒนาทักษะทางสังคมของนักเรียนที่มีความบกพร่องทางสติปัญญาโดยการสอนแบบเพื่อนช่วยเพื่อนร่วมกับการแสดงบทบาทสมมติ
นักเรียนที่มีความบกพร่องทางสติปัญญามีปัญหาในการปรับตัวซึ่งทักษะทางสังคมเป็น ๑ ใน ๑๐ ทักษะ ที่นักเรียนมีปัญหา สอดคล้องกับทวีศักดิ์ สิริรัตน์เรขา กล่าวว่า ควรส่งเสริมให้นักเรียนสามารถใช้ชีวิตในสังคมได้ปกติตามศักยภาพ เปิดโอกาสให้นักได้แสดงออกอย่างเท่าเทียม สอนการเข้าใจผู้อื่น การสื่อสาร และการสร้างสัมพันธภาพที่ดีต่อผู้อื่น ครูคัดเลือกเพื่อนช่วยสอนโดยเลือกการสอนแบบจับคู่ (One to One Tutoring) โดยการเลือกนักเรียนที่มีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่นเป็นอย่างดี อารมณ์ดี สามารถสนทนาโต้ตอบได้ จับคู่กับนักเรียนที่มีปัญหาในการมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น ครูจึงเลือกนักเรียนที่มีความบกพร่องทางสติปัญญา เพศหญิง อายุ ๑๐ ปี ที่มีคุณสมบัติตามที่ครูกำหนดเป็นเพื่อนช่วยสอน โดยครูพูดคุยกับเพื่อนช่วยสอนถึงการปฏิบัติตนในการช่วยสอนเพื่อนหรือชวนเพื่อนเล่นร่วมกับเพื่อนคนอื่นๆ ครูจัดเตรียมสถานที่และวัสดุอุปกรณ์ในการทำกิจกรรมให้พร้อมก่อนเริ่มทำกิจกรรม ครูกล่าวทักทายนักเรียน และพูดคุยกับนักเรียนอย่างเป็นกันเอง ครูให้นักเรียนนั่งรวมกลุ่มกับเพื่อน ๆ โดยจัดให้เพื่อนช่วยสอนนั่งใกล้นักเรียน จากนั้นแนะนำชื่อเพื่อนๆ ให้นักเรียนรู้จัก ครูให้นักเรียนเล่นบทบาทสมมติเป็นพ่อค้าและลูกค้า ให้นักเรียนเลือกว่าจะแสดงเป็นตัวละครใด จากนั้นครูจะเป็นผู้นำในการเล่นให้นักเรียนดูเป็นตัวอย่าง และให้นักเรียนเล่นตามอัธยาศัย ตลอดกิจกรรมครูจะนั่งใกล้ๆ นักเรียนและเพื่อนช่วยสอน คอยกระตุ้นให้นักเรียนเล่นกับเพื่อนและให้เพื่อนช่วยสอนเล่นกับนักเรียน ครูคอยสังเกตพฤติกรรมและใช้การกระตุ้นเตือนด้วยวาจาให้นักเรียนเล่นกับเพื่อน ครูถอยห่างจากกนักเรียนและคอยสังเกตพฤติกรรมการเล่นของนักเรียน จากนั้นเพิ่มสมาชิกเข้าไปในการเล่นและคอยสังเกตพฤติกรรมนักเรียน เมื่อเสร็จกิจกรรมครูให้คำชมเชยนักเรียนทุกคน โดยเฉพาะกรณีตัวอย่างที่สามารถเล่นกับเพื่อนได้
จากกิจกรรมเล่นบทบาทสมมติในการประกอบอาหาร พบว่า เมื่อเริ่มกิจกรรมนักเรียนจะนั่งนิ่ง เวลาผ่านไป ๕-๑๐ นาที นักเรียนจะเริ่มหยิบจับสิ่งของ ยิ้ม หัวเราะ และพูดออกเสียง นักเรียนสามารถนั่งเล่นกับเพื่อนได้นานโดยการเล่นไปเรื่อย ๆ มีการปรับเปลี่ยนบทบาทสมมติที่ได้รับ เช่น จากพ่อค้าเป็นลูกค้า จากลูกค้าเป็นแม่ค้า ขณะทำกิจกรรมเพื่อนช่วยสอนพูดคุยกับนักเรียน ซึ่งนักเรียนมีการสนทนาโต้ตอบกับผู้อื่นได้เป็นอย่างดี มีการเลียนแบบท่าทางของเพื่อน เช่น การยกแก้วน้ำขึ้นดื่ม การพูด “อ้ำๆ” เมื่อแสดงท่าทางกิน การแสดงท่าทางและสีหน้าสมมติว่าอาหารมีรสเผ็ด เป็นต้น
จากการแก้ปัญหาทักษะทางสังคมของนักเรียนที่ไม่มีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่นโดยการสอนแบบเพื่อนช่วยเพื่อนร่วมกับการแสดงบทบาทสมมติ ทำให้นักเรียนมีส่วนร่วมในการปฏิบัติกิจกรรมและเล่นกับผู้อื่นมากยิ่งขึ้น เป็นการสร้างสัมพันธภาพที่ดีระหว่างเพื่อนในชั้นเรียนและพัฒนาทักษะทางสังคมให้กับนักเรียนได้เป็นอย่างดี สอดคล้องกับกุลวดี ทองไพบูลย์ กล่าวว่า เด็กส่วนใหญ่มักจะเรียนรู้ทักษะทางสังคมผ่านการสังเกตและการมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่นโดยเฉพาะการเล่นกับเพื่อน การสอนแบบเพื่อนช่วยเพื่อนทำให้นักเรียนได้เรียนรู้จากเพื่อนในวัยเดียวกันที่มีทักษะทางสังคมที่ดีกว่า ซึ่งอัลเบิร์ต แบนดูร่า กล่าวว่า การเรียนรู้เกิดจากการเลียนแบบพฤติกรรมของสิ่งมีชีวิต ได้รับอิทธิพลจากปัจจัยหลายประการจึงสามารถเปลี่ยนแปลงได้ การเล่นกับเพื่อนและแสดงท่าทางตามเพื่อน เช่น ยกแก้วน้ำแล้วดื่ม การแสดงท่าทางการกิน การหัวเราะ ส่วนหนึ่งเกิดจากการเลียนแบบพฤติกรรม ทั้งนี้ ครูต้องหาเพื่อนช่วยสอนที่มีทักษะทางสังคมและมีปฏิสัมพันธ์ทางสังคมที่สามารถเป็นแบบอย่างที่ดีได้ สามารถเล่นกับผู้อื่นได้ดีและพูดสื่อสารได้ การนำบทบาทสมมติมาปรับใช้ทำให้นักเรียนเกิดความสนุกสนาน และกล้าแสดงออก
แสดงความเห็นกับสมาชิกใน insKru
เก็บไอเดียไว้อ่าน และอีกมากมาย
ได้แรงบันดาลใจเต็มๆ เลยใช่มั้ย?
บันทึกแรงบันดาลใจที่ได้รับเก็บไว้ไม่มีลืมผ่านการเขียนไอเดียเลย!