สวัสดีครับ ก่อนอื่นผมขอเล่าที่มาในการคิดไอเดียกิจกรรม (ประชุมผู้ปกครอง) ที่ชื่อว่ากิจกรรม "รู้เขา เข้าใจลูก" เพื่อให้คุณครูเข้าใจก่อนนะครับ เนื่องจากผมเป็นครูแนะแนวครับ และผมก็ผ่านการประชุมผู้ปกครองมาหลายต่อหลายครั้งแล้ว ซึ่งทุกครั้งมันเต็มไปด้วยความน่าเบื่อ แบบว่าไม่รู้จะคุยเรื่องอะไรกับผู้ปกครองดี ทั้งๆที่อุสาสละเวลามาเจอกันในวันนี้แล้วแท้ ๆ หรือบางครั้งก็มักจะได้พูดคุยเกี่ยวกับปัญหาพฤติกรรมของนักเรียน กลายเป็นว่าให้ของฝากที่ไม่ค่อยน่าพิสมัย ห่อให้กับผู้ปกครองกลับบ้านกันไปจนเต็มกระเป๋า

จากเหตุการณ์นี้เองผมจึงคิดว่า

"ทำยังไงนะ ผู้ปกครองถึงจะเข้าใจนักเรียนอย่างแท้จริง"

เพราะถ้าผู้ปกครองเข้าใจนักเรียน และนักเรียนได้เข้าใจผู้ปกครองด้วย มันน่าสร้างการเปลี่ยนแปลงได้ไม่มากก็น้อยกับความสัมพันธ์ในครอบครัว

ขั้นแรก

ให้คุณครูแจกใบกิจกรรม "รู้เรา เข้าใจตน" (สีเขียว) ให้กับนักเรียนได้ทำก่อนครับ โดยที่คุณครูไม่ได้บอกว่าจะเอาไปให้ผู้ปกครองอ่าน (หรือคุณครูอยากจะบอกก็ได้เหมือนกันครับ ส่วนตัวผมยังไม่เคยลองวิธีที่ให้นักเรียนรู้ก่อนเหมือนกันไม่แน่ใจว่าแบบไหนดีกว่ากัน แต่ในมุมมองของผม ผมมองว่าถ้าเขาไม่รู้ก่อนนักเรียนน่าจะเปิดเผยหรือเขียนความในใจได้ง่ายกว่า) ซึ่งตัวใบกิจกรรมจะมีคำถามที่ใช้สำรวจความคิด-ความรู้สึก-ความคิดเห็น เกี่ยวกับตนเอง และพ่อแม่ ผู้ปกครอง ดังตัวอย่าง

ตัวอย่าง (ไฟล์เต็มมีให้โหลดท้ายบทความ)

ขั้นที่สอง

เมื่อถึงวันประชุมผู้ปกครอง เมื่อคุณครูประชาสัมพันธ์ข่าวสารของทางโรงเรียน หรือแจ้งสิ่งต่างๆ ให้แก่ผู้ปกครองรับทราบแล้ว ให้คุณครูแจกใบกิจกรรม "รู้เขา เข้าใจลูก" (สีชมพู) คุณครูดูดีๆ แยกให้ออกนะครับ สีเขียวของนักเรียน สีชมพูของผู้ปกครอง ข้อคำถามจะถามเหมือนกันแต่ชื่อ และสีจะต่างกันครับ แจกให้ผู้ปกครองลองสำรวจตัวเองดูครับ เขาจะได้สำรวจทัศนคติของตนเองที่มีต่อบุตรหลาน และเขียนตอบความคิดและความรู้สึกนั้นลงไปในกระดาษ

ตัวอย่างใบกิจกรรม "รู้เขา เข้าใจลูก" (สีชมพู) (ไฟล์เต็มมีให้โหลดท้ายบทความ)

ขั้นที่สาม

พอผู้ปกครองเขียนเสร็จคุณครูแจกใบกิจกรรม "รู้เรา เข้าใจตน" (สีเขียว) ที่นักเรียนเขียนไว้ก่อนหน้านี้ให้ผู้ปกครองอ่าน (แจกให้ถูกคนนะครับ555+) จากนั้นคุณครูชวนผู้ปกครองลองเปรียบเทียบ ความคิด-ความรู้สึก-ทัศนะคติ ที่นักเรียนมีต่อตนเอง และผู้ปกครองดูที่ละข้อ ชวนผู้ปกครองมองให้เห็นถึงข้อแตกต่าง และวิธีการที่นักเรียนคิดและรู้สึกเกี่ยวกับตนเอง (เขาจะได้เข้าใจบุตรหลานของเขามากขึ้น)

อธิบายง่ายๆ คือ...ให้ผู้ปกครองเอาใบกิจกรรมที่นักเรียนเขียน (สีเขียว) กับ ใบกิจกรรมที่ผู้ปกครองเขียน (สีชมพู) เปรียบเทียบกันว่ามีความเหมือนความต่างระหว่าความคิด-ความรู้สึก-ทัศนะคติของคนสองคนอย่างไรนั้นเอง

ขั้นสุดท้าย

คุณครูแจกใบกิจกรรม "รู้เขา เข้าใจลูก" (สีชมพู) อีกชุด ให้ผู้ปกครองเขียนอีกครั้ง ครั้งนี้ครูบอกกับผู้ปกครองว่า "จะนำเอาสิ่งที่ผู้ปกครองเขียนนี้ไปให้กับนักเรียนได้อ่าน... ชวนผู้ปกครองตั้งใจเขียนถ่ายทอด ความคิด-ความรู้สึก-ทัศนะคติ ของตนเองที่เป็นเชิงบวกให้กับนักเรียนได้อ่าน บิ้วว่าเขียนยังไงก็ได้ที่ผู้ปกครองคิด แต่จะไม่สร้างแรงกดดัน และเพิ่มพลังบวกให้แก่คนอ่าน

ขั้นท้าย และท้ายสุด ในวันรุ่งขึ้น (คาบโฮมรูมก็ได้)

ชวนนักเรียนอ่าน ใบสีชมพูที่ผู้ปกครองเขียน และใบสีเขียวที่ตนเองเขียนไว้ พร้อมเฉลยว่า...ใบสีเขียวที่นักเรียนเขียนผู้ปกครองได้อ่านเป็นที่เรียบร้อยแล้ว จากนั้นก็แจกใบสีชมพูให้นักเรียนได้อ่านสิ่งที่ผู้ปกครองเขียน ชวนนักเรียนลองเปรียบเทียบ ความคิด-ความรู้สึก-ทัศนะคติ ที่ผู้ปกครองมีต่อตัวนักเรียนดูที่ละข้อ ชวนนักเรียนมองให้เห็นถึงข้อแตกต่าง และวิธีการที่ผู้ปกครองคิดและรู้สึกเกี่ยวกับตัวนักเรียน (เขาจะได้เข้าใจผู้ปกครองของเขามากขึ้น) จากนั้นครูก็ชวนนักเรียนเขียนใบสีเขียวใหม่อีกครั้งหลังจากได้อ่านใบสีชมพูของผู้ปกครองแล้ว พร้อมกับให้นักเรียนนำกลับไปให้ผู้ปกครองอ่านอีกครั้ง หรือคุณครูอาจจะเก็บไว้ให้ผู้ปกครองอ่านในครั้งถัดไปที่ประชุมผู้ปกครองก็ได้ครับ

ใดๆก็คือขึ้นอยู่กับคุณครูเลยครับว่าจะปรับให้เข้ากับธรรมชาติของผู้เรียน หรือบริบทของผู้ปกครองอย่างไร เพราะหน้างานกระบวนการไม่สำคัญเท่า ผลลัพธ์-ความรู้สึก-ประสิทธิภาพ และโมเม้นที่จะเกิดขึ้น ลองเอาไปใช้แล้วเป็นยังไงบ้างแบ่งปันได้นะครับผมอยากอ่าน...ขอบคุณครับผม