เริ่มต้นจากเรามักชอบพูดว่า "สิทธิต้องมาพร้อมกับหน้าที่" "เด็กสมัยนี้รู้จักสิทธิตัวเองไม่รู้จักหน้าที่" "สิทธิไม่จำเป็นต้องมากับหน้าที่สักหน่อย" ซึ่งเชื่อว่าต้องเป็นประเด็นที่ครู ๆ ชอบพูดคุย และเด็ก ๆ มักจะได้ยินบ้าง ถกเถียงบ้าง งั้นวันนี้ผมอยากชวนเรามาลองเรียนเรื่องอำนาจ เพื่อตอบคำถามว่าแล้ว อำนาจ สามารถทำให้เราเห็นอะไรได้บ้าง?

ขั้นตอนง่ายแสนง่ายครับผมตั้งชื่อเกมนี้ว่า "ชี้นิ้วสั่งตาย" และ "ปิดตาขับรถ" ซึ่งผมเองเคยเป็นฐานะกระบวนกรมาก่อนเคยจัดกิจกรรมลักษณะนันทนาการ หรือ เพื่อถอดองค์ความรู้บางอย่างเลยมองว่า หรือ จริง ๆ เด็ก ๆ สามารถเรียนรู้อะไรได้จากคำว่าอำนาจ และอำนาจเกี่ยวแค่ไหนกับตัวพวกเขา

ชี้นิ้วสั่งตาย!!

เราเริ่มจากการให้นักเรียนแบ่งเป็นคู่ A,B โดยเราจะผลัดการทำสิ่งที่เรียกว่านิ้วอำนาจ โดยสมมติว่า A เริ่มก่อนเราจะให้ A ชูนิ้วชี้ไว้ตำแหน่งใดก็ได้ โดยที่มีข้อบังคับว่า B จะต้องพยายามจ้องใกล้กับนิ้วชี้ A ให้มากที่สุดไม่ว่า A จะเดินไปไหนหรือชูนิ้วไปทิศใด B ต้องตามโดยห้ามคลาดสายตาเด็ดขาดต้องใกล้มากที่สุดนั่นเอง โดย 1 รอบอาจจะเล่นอยู่ประมาณ 1 หรือ 2 นาทีหลังจากนั้นก็สลับบทบาทกัน B เป็นคนมีอำนาจแทน A เป็นผู้ตาม

ในตอนเล่นกิจกรรมครูอาจจะพยายามดูความเหมาะสมไม่ให้เกิดความอันตราย แต่อย่าห้ามจนเกินไปนะครับปล่อยให้เด็ก ๆ ลองสำรวจกิจกรรมนี้ด้วยตนเองเพราะทุกอย่างคือการเรียนรู้สำหรับเขาครับ เกมต่อไปปปปปปปปปปปป!!!!

ปิดตาขับรถ!!!

เกมนี้ถ้าเล่นเอามันผมบอกได้เลยว่าเอาเป็นเอาตายได้เลยครับ55555 แต่ถ้าเล่นให้ได้อะไรเกมนี้สามารถตอบโจทย์ได้หลายวัตถุประสงค์เลยครับ "ขึ้นอยู่กับคำถามถอดการเรียนรู้" ซึ่งวิธีเล่นง่าย ๆ ครับแบ่งออกเป็น A B เช่นเดิมโดยตาแรก A จะเป็นคนขับรถและ B แปลงร่างเป็นรถยนต์ ซึ่งคนเป็นรถยนต์จะต้องหลับตา เราจะมีเงื่อนไขดังนี้ครับ

1. ในการเล่นเราจะต้องห้ามขับรถชนคนอื่น หากชนจะถูกลงโทษในการพักซ่อมรถ 30 วินาที
2. ในการขับรถจะแบ่งความเร็วเป็น 3 เกียร์
3. เกียร์ 1 เดินเต๊าะแตะ ๆ และก็เริ่มเดินเร็วเรื่อย ๆ ตามเลขเกรียร์
4. ซึ่งทุกคนต้องฟังครู เพราะถือว่าเป็นคนดำเนินเกม สถานการณ์ทั้งหมด
5. ครูจะคอยให้สถานการณ์บนท้องถนนเอง เดินด้วยเกียร์อะไร เจออะไรข้างหน้า ขึ้นสะพาน ทางโค้ง
6. สถานที่เล่นกิจกรรมนี้มีแต่ในห้องเรียน ไม่ออกนอกห้อง
7. หากต้องการเปลี่ยนบทบาทสามารถบอกได้ตามจินตนาการของผู้ดำเนินกิจกรรม Ex. ครูเอิร์ธชอบบอกว่าให้เด็ก ๆ เขาปั๊มน้ำมันและสลับบทบาทตอนนั้น55555

ซึ่งจบเกมนี้ด้วยการไปที่จุดหมายต้องการจะไปครับ ครูเอิร์ธชอบใช้เป็นสถานที่ท่องเที่ยว หรือ กลับมาห้องเรียน ณ ปัจจุบัน

คำถามชวนถอดบทเรียน

การกิจกรรมที่ดีผู้จัดกิจกรรมต้องรู้วัตถุประสงค์กิจกรรม เราถึงจะสามารถจัดคำถามเป็นอย่างขั้นตอน และไม่หลงประเด็นครับ

เราจะเริ่มคำถามเชิงอารมณ์ก่อน ----> สะท้อน recall ไปกับประสบการณ์ในเกม ประสบการณ์เดิม -----> การนำไปใช้ในชีวิตจริง

ตัวอย่างในคลาสที่ครูเอิร์ธใช้ (กับเด็ก ๆ ในรูปเป็นเด็ก ม.1 ครับ)

1. หลังจากเล่นกิจกรรมรู้สึกยังไงบ้าง?
2. ตอนเล่นกิจกรรม ปิดตาขับรถ / ชี้นิ้วสั่งตาย รู้สึกอย่างไรบ้าง?
3. ใครเป็น A ตอนได้เป็นคนเริ่มรู้สึกยังไง
4. ใครเป็น B รู้สึกยังไง
5. และพอ A เป็นคนโดยกระทำบ้างรู้สึกยังไง
6. B ละพอได้เป็นคนมีอำนาจบ้างเรารู้สึกยังไงบ้าง
7. *หากผู้เรียนจะเข้าใจ concept ของอำนาจได้ค่อนข้างยากเช่น ม.1 ครูเอิร์ธก็จะเฉลยเล่าให้ฟังครับ*
8. เด็ก ๆ คิดว่าในชีวิตจริงของเรามีอะไรที่ใกล้เคียงกับคำว่าอำนาจ หรือ กิจกรรมแบบนี้มากที่สุด (เด็ก ๆ ตอบหัวหน้าห้องครับ)
9. แล้วสุดท้ายนี้ครูเอิร์ธอยากถามว่า "ถ้าพวกเราวันนึงเป็นหัวหน้าห้องเราจะใช้อำนาจยังไงไม่ให้ทำร้ายเพื่อนของเรา"

• ตัวอย่างของเด็ก ๆ ในชั้นเรียนครับ

• สามารถปรับคำถามเชิงสะท้อนความคิดให้เข้มข้นได้ตามระดับของผู้เข้าร่วมได้เลยครับ
• สามารถลองนำไปผนวกกับเหตุการณ์ปัจจุบัน หรือ "รู้จักสิทธิต้องรู้จักหน้าที่ด้วย" มันจริงหรือไม่ หรือเรามีความเห็นอย่างไร ผ่านกิจกรรมนี้