การสอนเรื่องการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม กับเด็กสมัยนี้เป็นอะไรที่ยากจะสื่อ ตรงที่...

เมื่อเราถามคำถามว่าลักษณะของพ่อแม่ ถูกส่งผ่านให้เราอย่างไรเด็กๆมักจะโยงเข้าถึงเรื่องการสืบพันธ์ในเชิงกิจกรรมทางเพศเท่านั้น

(อาจเนื่องมาจากการเข้าถึงสื่อที่ง่ายและรวดเร็วขึ้นในปัจจุบันรวมถึงการบูลลี่รูปร่างหน้าตาเพื่อน)

🎯 เป้าหมายการสอน

เราต้องการให้นักเรียนรู้ว่าลักษณะของพ่อส่งผ่านมาทางเซลล์อสุจิ และลักษณะของแม่ส่งผ่านมาทางเซลล์ไข่ เมื่อเซลล์ทั้งสองของพ่อและแม่มารวมกันก็จะเกิดการแชร์ลักษณะซึ่งกันและกัน ทำให้ลูกมีลักษณะคล้ายทั้งทางพ่อและแม่

ลำดับที่ 1 นักเรียนได้ดูคลิปการสืบพันธ์ของปลากัด https://www.youtube.com/watch?v=Rsf4kJg9VKw

เพื่อให้เห็นถึงเซลล์ไข่จากแม่ และ น้ำเชื้อ/เซลล์อสุจิจากพ่อ

ลำดับที่ 2 นักเรียนดูคลิปวิดีโอการรวมกันของเซลล์ไข่และเซลล์อสุจิของคน https://www.youtube.com/watch?v=y4HK5CTVkXM

ลำดับที่ 3 ครูและนักเรียนสรุปความรู้จากการดูคลิปร่วมกันว่าลูกเกิดมาจากเซลล์ไข่ของแม่ รวมกับเซลล์อสุจิของพ่อและลักษณะทางพันธุกรรมก็ส่งผ่านจากพ่อแม่มาสู่ลูกโดยเซลล์ทั้งสองนี้

ลำดับที่ 4 กิจกรรม "เมื่อเซลล์ไข่ X เซลล์อสุจิ การเเชร์ลักษณะทางพันธุกรรมจึงเกิดขึ้น" (กิจจกรรมคู่ คนหนึ่งสมมติเป็นพ่ออีกคนเป็นแม่)

ครูปริ้นภาพลักษณะพันธุกรรมของพ่อและแม่ แล้วตัดเป็นแผ่น 1 หมายเลข แทน 1 เซลล์ไข่ของแม่และ 1 เซลล์อสุจิของพ่อ แล้วม้วนลงในแก้วเพื่อให้พ่อแม่แต่ละคู่จับ เพื่อลุ้นลักษณะของพ่อแม่ เพื่อที่จะนำไปทำกิจกรรมหาลักษณะที่ถ่ายทอดจากลูกต่อไป

วิธีการเล่น

• ให้นักเรียนจับคู่เพื่อสมมติเป็นคู่ พ่อแม่
• จากนั้นพ่อแม่มาจับฉลากพร้อมกันเพื่อลุ้นลักษณะของตัวเอง (เด็กๆจะลุ้นอยากได้ลักษณะที่สวยน่ารัก แต่ความจริงเราเลือกไม่ได้แต่แรก)
• เมื่อแต่ละคู่ได้ลักษณะของพ่อแม่จะติดลักษณะในกระดาษ แล้ววาดลักษณะของตนเองมาก่อน แล้วจึงจะหาลักษณะลูกที่ได้ลักษณะที่ถ่ายทอดจากพ่อแม่ทั้งสอง

โดยมีกติกาการเล่นดังนี้

ตัวอย่าง(สมมติพ่อแม่จับได้เซลล์ไข่ และเซลล์อสุจิดังต่อไปนี้)

กติกา 1) ลักษณะทางพันธุกรรมจะมีสีส้ม และสีดำหากลักษณะใดมีสีต่างกัน สีส้มจะเป็นลักษณะเด่น ต้องส่งต่อลักษณะสีส้มให้ลูกและวาดลักษณะสีส้มแก่ลูก เช่น ลักษณะทรงผม ลูกจะได้ลักษณะผมตรงจากแม่ (ลูกจะเป็นหญิงหรือชายก็ได้ตามที่นักเรียนแต่ละคู่คุยกัน)

กติกา 2) หากลักษณะใด สีเหมือนกัน เช่น ตามีสีส้มเหมือนกัน , ลักษณะจมูกสีดำเหมือนกัน แสดงว่าสามารถถ่ายทอดไปยังลูกได้ทั้ง2ลักษณะ

กรณีนี้พ่อและแม่ต้องเป่ายิ้งชุบกัน ใครชนะลูกก็จะได้ลักษณะของคนนั้น (ส่วนลักษณะตัว สีผิว สิ่งที่นอกเหนือจากที่กำหนดนักเรียนสามารถกำหนดได้เองค่ะ)

ตัวอย่างที่ครูอธิบายให้นักเรียนดังภาพค่ะ

ผลงานที่ได้จะเป็นแบบนี้ค่ะ (เพิ่งรู้ว่านักเรียนวาดรูปเก่งเหมือนกันค่ะ แต่พอระบายสีรายละเอียดบางลักษณะจะมองไม่ค่อยชัด)

ลำดับที่ 5 เมื่อเด็กๆวาดรูปครอบครัวเสร็จแล้วครูก็ถามเกี่ยวกับลักษณะของลูกที่ได้รับจากพ่อแม่ ว่าเราสามารถกำหนดให้ลูกเกิดมามีลักษณะตามใจที่เราต้องการได้หรือไม่ นักเรียนก็จะตอบว่าไม่ เราจึงโยงไปถึงทุกคนที่เกิดมา ไม่มีใครเลือกหรือกำหนดลักษณะร่างกายที่ต้องการได้ ดังนั้นเราจึงไม่ควรเปรียบเทียบหรือบูลลี่หน้าตาร่างกายใคร

อย่าลืมเชื่อมโยงถึงลักษณะของพ่อแม่เราได้รับมาจากใคร และลักษณะของปู่ย่าตายาย สามารถส่งต่อมายังเราได้หรือไม่ เพื่อที่จะให้นักเรียนรู้ว่าลักษณะทางพันธุกรรมไม่ได้ถ่ายทอดจากพ่อแม่สู่ลูกเพียงเท่านั้น ลูกยังได้ลักษณะของปู่ย่า ตายาย บรรพบุรุษที่ส่งผ่านจากรุ่นสู่รุ่นอีกด้วย เเละลักษณะที่ปรากฏสามารถเชื่อมโยงไปถึงลักษณะเด่น ลักษณะด้อยได้อีกด้วย ;) ขอบคุณที่อ่านมาถึงตรงนี้ค่ะ

หากท่านใดนำไปใช้แล้วได้ผลอย่างไรมาแชร์กันได้นะคะ 💙🌻🥰