
Best Practice: การจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและส่งเสริมศักยภาพผู้เรียนตามพหุปัญญา โดยใช้นวัตกรรม PHASUK MODEL ในรายวิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เรื่อง การแยกสารเนื้อผสมด้วยวิธีการกรอง สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖
แผนการจัดการเรียนรู้ฉบับนี้เริ่มต้นจากคำถามง่าย ๆ ที่ตั้งอยู่บนฐานของบริบทชีวิตจริง “ถ้าสถานการณ์นั้นเด็กต้องช่วยครอบครัวชงชาชักเพื่อขาย แต่พ่อยังไม่ได้สอนการชงชาชัก เขาจะแก้ปัญหาอย่างไร? ” คำถามนี้ไม่เพียงเป็นจุดเริ่มต้นของบทเรียนวิทยาศาสตร์ แต่ยังเป็นจุดเริ่มของการใช้ชีวิตอย่างมีเหตุผลเพื่อให้การเรียนรู้มีความหมาย ครูจึงออกแบบกิจกรรมโดยใช้กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (5Es) ร่วมกับการจัดการเรียนรู้แบบห้องเรียนกลับด้าน (Flipped Classroom) ด้วยการเรียนรู้ผ่าน Google Sites ของครูผู้สอน พร้อมทั้งบูรณาการแนวคิด ทฤษฎีพหุปัญญา (Multiple Intelligences) เพื่อให้ตอบสนองความแตกต่างของผู้เรียนแต่ละคน โดยเน้นพัฒนาศักยภาพอย่างหลากหลาย เช่น ปัญญาด้านตรรกะ-คณิตศาสตร์: ผ่านการออกแบบการทดลอง เปรียบเทียบวิธีแยกสาร, ปัญญาด้านร่างกายและการเคลื่อนไหว: จากการลงมือปฏิบัติกิจกรรมการกรอง, ปัญญาด้านมิติสัมพันธ์: ผ่านการสังเกตลักษณะสารและวิเคราะห์โครงสร้างของเครื่องกรอง, ปัญญาด้านการเข้าใจตนเอง: จากการสะท้อนความคิด และการตั้งคำถามเชิงวิจารณญาณ, ปัญญาด้านมนุษยสัมพันธ์: ผ่านการทำงานกลุ่ม แลกเปลี่ยนความคิดเห็น และแบ่งหน้าที่, ปัญญาด้านดนตรีและภาษา (เลือกเสริมได้): โดยให้นักเรียนแต่งกลอนสั้นหรือเพลงจำหลักการแยกสาร กิจกรรมจึงไม่ได้มุ่งเน้นแค่ “การกรอง” ในเชิงเทคนิค แต่เป็นการกรอง “สาระสำคัญ” จากชีวิตจริงผ่านวิทยาศาสตร์ เพื่อปลูกฝังการคิดเป็น ทำเป็น แก้ปัญหาเป็น และอยู่ร่วมกันได้อย่างสร้างสรรค์
ครูให้นักเรียนทำแบบทดสอบพหุปัญญา ด้วยแบบทดสอบ IDRlabs Multiple Intelligences (MI) (IDR-MIT) โดยอ้างอิงจากผลงานของ Dr. Howard Gardner ซึ่งเป็นนักจิตวิทยาพัฒนาการแห่งมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดได้พัฒนาทฤษฎีพหุปัญญาขึ้นมา ตามที่การ์ดเนอร์กล่าวไว้ ผู้คนมีปัญญาหลายด้านแตกต่างกันออกไปและกรอบแบบทดสอบพหุปัญญานั้นยุติธรรมกว่าแบบทดสอบ IQ ซึ่งวัดความถนัดเพียงแค่ด้านเดียว และวิเคราะห์ผลแบบทดสอบ เพื่อระบุแนวโน้มพหุปัญญาของนักเรียนรายบุคคล และของห้องเรียนโดยรวม (กลุ่มไหนเด่นด้านใด) จับกลุ่มแบบหลากหลายปัญญา เพื่อให้ในแต่ละกลุ่มมีความหลากหลายทางความคิด
ในกิจกรรมหลักของบทเรียน (การกรอง) ครูออกแบบกิจกรรมที่นักเรียนสามารถเลือกหรือหมุนเวียนบทบาทที่สอดคล้องกับปัญญาของตนได้ ปัญญาตัวอย่างกิจกรรมที่ใช้ในการเรียนรู้เรื่อง “การกรอง”
ดำเนินกิจกรรมตามแนวทาง 5Es ดังนี้ โดยแทรกพหุปัญญา:
ครูจัดกิจกรรม “สะท้อนความเข้าใจในแบบของฉัน” เช่น ให้เด็กเลือกวิธีสื่อสารสิ่งที่ตนเข้าใจจากบทเรียนในรูปแบบที่ชอบ เช่น เขียนสรุป วาดภาพ ทำคลิปสั้น อัดเสียงอธิบาย จัดนิทรรศการขนาดย่อในกลุ่ม และใช้ผลจากการสะท้อนนี้ ปรับแผนการสอนในครั้งต่อไป ให้สอดคล้องกับรูปแบบการเรียนรู้ของผู้เรียนแต่ละคน
โรงเรียนประถมศึกษาแห่งหนึ่งมีเป้าหมายในการยกระดับการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์ให้มีความหมายต่อตัวผู้เรียนมากขึ้น โดยเน้นให้ผู้เรียน ลงมือปฏิบัติจริง คิดวิเคราะห์ และเชื่อมโยงกับชีวิตประจำวัน ภายใต้แนวคิด “เรียนรู้เพื่อชีวิต” อย่างไรก็ตาม ครูพบว่าในการสอนเรื่อง “การแยกสารโดยวิธีการกรอง” นักเรียนบางคนยังขาดความเข้าใจเชิงลึก เนื่องจากการนำเสนอเนื้อหายังไม่สอดคล้องกับ ความถนัดและรูปแบบการเรียนรู้ของผู้เรียนแต่ละคน เพื่อแก้ปัญหานี้ ครูจึงออกแบบการจัดการเรียนรู้ที่ผสมผสานแนวคิด
ซึ่งไม่เพียงแต่ช่วยให้นักเรียนเกิดความเข้าใจในเนื้อหาวิทยาศาสตร์เท่านั้น แต่ยังส่งเสริมให้เกิดการเรียนรู้แบบองค์รวมที่พัฒนา ทั้งความรู้ ทักษะ และคุณลักษณะ อย่างรอบด้าน
แสดงความเห็นกับสมาชิกใน insKru
เก็บไอเดียไว้อ่าน และอีกมากมาย
ได้แรงบันดาลใจเต็มๆ เลยใช่มั้ย?
บันทึกแรงบันดาลใจที่ได้รับเก็บไว้ไม่มีลืมผ่านการเขียนไอเดียเลย!