
👀 โจทย์คือทำกิจกรรมในพาร์ทประเด็นสำคัญในประวัติศาสตร์ไทยยังไงดี [สร้างองค์ความรู้ใหม่ทางประวัติศาสตร์ด้วยวิธีการทางประวัติศาสตร์][วิเคราะห์ประเด็นสำคัญของประวัติศาสตร์ไทยได้]
• ตีความโจทย์และตัวชี้วัดยังไงดี เพราะเราไม่อยากจบที่ เด็กโยนชื่อเหตุการณ์ / ประเด็นสำคัญเข้าเอไอแล้วทำชิ้นงานออกมา
ก็เลยคิดแล้วคิดอีกจนได้กิจกรรมนี้มา
“วิเคราะห์ประเด็นสำคัญประวัติศาสตร์ไทยผ่านหมวกหกใบ”
… ชื่อเชยจัดเลย
โอเค ขั้นตอนของกิจกรรมและแนวคิดของกิจกรรมเป็นแบบนี้ครับ
- เราวางสถานะของกิจกรรมนี้เป็นกิจกรรมใหญ่ ให้ฟีลแบบทำรายงานวิเคราะห์ประเด็นประวัติศาสตร์สักเล่มช่วงท้ายเทอม โดยที่ผ่านมาครึ่งเทอมแรกเราพานักเรียน “รู้จักกระบวนการและวิธีการเรียนรู้ประวัติศาสตร์” ผ่านการทำไทม์ไลน์ การตั้งคำถาม การใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ไขคดีไปแล้ว ตอนนี้ถึงเวลาที่นักเรียนต้องลงกับชุดข้อมูลจริง หรือเรื่องราวประวัติศาสตร์จริงๆ แล้ว
- เราวางเวลาไว้ 3 สัปดาห์ คือ สัปดาห์ที่หนึ่ง : แจกหัวข้อ อธิบาย แบ่งหน้าที่ / สัปดาห์ที่สอง : พูดคุย สอบถาม ติดตามผล / สัปดาห์ที่สาม : ส่งงาน แลกเปลี่ยนข้อค้นพบ ข้อสรุป
- เบื้องต้นเราจัดเตรียม “หัวข้อ” และ “บทความ” ซึ่งครั้งนี้ตัดสินใจตั้งและเตรียมทั้งสองอย่างนี้ไว้เลย เพื่อให้มันเป็นแกนของกิจกรรมที่แต่ละกลุ่มจะ “ใช้มันเป็นศูนย์กลางในการทำกิจกรรมของกลุ่ม”
… และเมื่อแต่ละกลุ่มรับหัวข้อและบทความ ลำดับต่อไปคือ “การคิด” “วิเคราะห์” “และมองประเด็นประวัติศาสตร์” ตามแนวทางของหมวกหกสี … แต่ด้วยความเป็นชิ้นงานหลักชิ้นท้ายเทอม เราเลยอยากใส่กระบวนการและลูกเล่นให้แต่ละสี ”หลากหลาย“ และมีความเป็นมิชชั่นมากที่สุด
[หมวกสีขาว : ว่าด้วยเรื่องจริง] ⚪️
• พาร์ทนี้นักเรียนคนที่รับผิดชอบ จะอ่านบทความและเป็นผู้ถ่ายทอดความจริงเกี่ยวกับเรื่องที่กลุ่มตนได้ให้ชัดเจนที่สุด แต่ยัง ! ความจริงในแบบของเด็กเจนใหม่ยังมีอีกคือ เอไอ เราให้นักเรียนอ่านเทียบจากบทความที่เตรียมให้ และลองเอาหัวข้อไปคุยกับเอไอดู แล้วให้นำมาประมวลผลหาความจริงแท้ที่สุดในแบบที่เขาสังเคราะห์เอง (พาร์ทนี้หยิบยกมาจากกิจกรรมของคุณครูท่านนึงจากเว็บ Inskru)

[หมวกสีน้ำเงิน : สรุปแบบ อินโฟ อ่านด่วน] 🔵
• โลกในยุคหลังมีสื่อการสรุปข้อมูลที่เรียกว่าอินโฟกราฟฟิคครับ แต่จะไปถึงขั้น กราฟฟิคได้ เราต้องย่อยอินโฟออกมาให้ได้ก่อน ให้เป็นก่อน พาร์ทสีน้ำเงิน เราเลยให้นักเรียนย่อยข้อมูล สรุปแบบ 5W1H ซึ่ง ก็มีลูกเล่นเสริมไป เช่น What ให้ลองจำกัดความประเด็นประวัติศาสตร์ที่กลุ่มได้ เป็นแฮชแท็กสิ หรือ How ลองทำมินิไทม์ไลน์ อีกส่วนก็พ่วงด้วย “Keywords” สำคัญที่ค้นพบจากการอ่านประวัติศาสตร์เรื่องนั้นนำมาสรุป 4 คำ

[หมวกสีเหลือง : คุณค่าเรื่องนี้ส่งต่อสู่ ...] 🟡
• พาร์ทนี้เราจะโยนโจทย์ให้นักเรียนว่า “ประเด็นประวัติศาสตร์ที่กลุ่มตัวเองได้มันให้คุณค่าเรื่องอะไร และให้แก่ส่วนใดบ้าง” โดยให้นักเรียนเชื่อมโยงว่าเหตุการณ์หรือประเด็นที่ได้ มันสร้างคุณค่าที่เราตั้งต้นให้หรือมีให้เลือกในข้อไหนบ้าง เช่น ประเด็นหรือเหตุการณ์นี้ก่อให้ เกิดคุณค่าเรื่องความเท่าเทียมขึ้นไหม หรือ เกิดคุณค่าเรื่องความสามัคคีขึ้นหรือเปล่า หรือเกิดการเปลี่ยนแปลงหรือไม่ ถ้ามีให้เลือกและไปเชื่อมโยงว่าคุณค่าจากประเด็นที่ศึกษามันส่งต่อไปยัง ตัวนักเรียน / ครอบครัว / โลก / ประเทศ / ชุมชน หรืออื่นๆ อย่างไรอีก

[หมวกสีดำ : เมื่อเรื่องทุกเรื่องมีด้านลบ ] ⚫️
• พาร์ทนี้เราจะโยนโจทย์ว่า ทุกประเด็นมันอาจมีผลด้านลบ มีอุปสรรค ปัญหา หรือข้อเสีย ที่อาจจะเกิดกับใครสักคน ในช่วงเวลานั้นที่เหตุการณ์เกิดขึ้น โดยให้นักเรียนพิจารณาว่าประเด็นประวัติศาสตร์ที่กลุ่มเขาศึกษา มันส่งผลเสีย อุปสรรค หรือปัญหา ต่อกลุ่มคนกลุ่มใดในสังคมบ้างหลังจากประวัติศาสตร์และเหตุการณ์นั้นเกิดขึ้น โดยมีสองคำถามหลักๆ คือ “เหตุการณ์ที่กลุ่มนักเรียนได้ ส่งผลเชิงลบต่อกลุ่มบุคคลใดในสังคม” เราก็จะมีตั้งต้นให้เลือกเช่น กลุ่มอนุรักษ์นิยม เยาวชน สตรี ทหาร แรงงาน เป็นต้น กับอีกข้อคำถาม ที่ถามกลับกันคือ “หากเหตุการณ์ดังกล่าวไม่เคยเกิดขึ้น กลุ่มบุคคลใดจะได้รับผลกระทบเชิงลบบ้าง”

[หมวกสีแดง : ความรู้สึกของวันนี้] 🔴
• พาร์ทนี้เราลิงค์คำว่าความรู้สึกเข้ากับ “อิโมจิ” โดยนักเรียนที่รับผิดชอบส่วนนี้ต้องทำสองมิชชั่นหลักๆ คือ หนึ่ง … สำรวจความรู้สึกของตัวเองหลังการอ่านและศึกษาประเด็นประวัติศาสตร์ที่กลุ่มตนได้ แล้วสะท้อนความรู้สึกของตัวเอง ผ่านการเลือกอีโมจิสามตัว แล้วบรรยายว่าเลือกมาเพราะรู้สึกยังไงกับเรื่องนี้บ้าง สอง…. สำรวจความรู้สึกของผู้อื่น เกี่ยวกับเรื่องราวประวัติศาสตร์นี้ ทำคล้ายกับการสำรวจความรู้สึกตัวเอง แต่อ่าน สรุป แล้วไปเล่าให้คนอื่นฟัง หรืออาจจะตั้งคำถามเกี่ยวกับประเด็นที่ได้แล้วไปสัมภาษณ์คนอื่นก็ได้

[หมวกสีเขียว : ประวัติศาสตร์แบบ What If …] 🟢
• พาร์ทนี้เราให้นักเรียนตั้งคำถามและตอบคำถาม แบบ ใช้จินตนาการต่อประเด็นประวัติศาสตร์ที่กลุ่มตนได้ โดยมีคำถามตั้งต้น คือ “หากเรื่องดังกล่าวไม่เคยเกิดขึ้นจริงในประวัติศาสตร์ไทย ประเทศไทยจะเปลี่ยนไปอย่างไร” นักเรียนต้องคิดเพิ่มอีกสองข้อ แล้วต้องตอบคำถามทั้งสามข้อในพาร์ทนี้ด้วยสามวิธีคือ 1.ตอบเอง 2.ให้เอไอตอบ 3.ให้เพื่อนคนอื่นลองตอบ

ส่วนหัวข้อและประเด็นที่หยิบมาตั้งต้น ก็มีตั้งแต่ เมื่อสุโขทัยถูกสร้างภาพเป็นราชธานีแห่งแรกของไทย , ความเป็นจริงและแนวคิดเรื่องที่มาของบรรพบุรุษไทย , เมื่อสยามเกือบย้ายเมืองหลวงในสมัยจอมพล ป. , บทบาทสตรีจาก 14 ตุลา จนถึง 6 ตุลา โดยทุกหัวข้อผมจะมีบทความจากเว็บไซต์ที่เกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์เรื่องนั้นๆ รองรับอยู่แล้ว เช่นจาก Silpamag , The 101, สถาบันปรีดี
ในสัปดาห์แรก เราเห็นความตื่นตัวในการแบ่งหน้าที่ แบ่งมุมมองของนักเรียนในแต่ละกลุ่ม ใครจะเป็นผู้ถ่ายทอดชุดข้อมูลได้ชัดเจนที่สุดก็เลือกสีขาว ใครจับใจความจัดระบบข้อมูลได้ก็เลือกน้ำเงิน ใครชอบคิดก็แบ่งสีเขียวไปทำ รวมไปถึงการแสดงออกซึ่งความสนใจในประเด็นที่ต่างกันออกไป
สัปดาห์ที่สอง ซึ่งเป็นช่วงของการตรวจสอบความคืบหน้า ก็พบว่าส่วนใหญ่สามารถวิเคราะห์และทำหน้าที่ตามสีที่แบ่งกันได้เป็นอย่างดี
โดยรวมกิจกรรมนี้เป็นการทดลองที่เราประทับใจและชอบมาก อาจจะมีข้อปรับปรุงในด้านของสื่อหรือแหล่งข้อมูลที่นำมาใช้ที่ต้องเลือกและจับประเด็นดีๆ อีกประมาณนึง
สรุปแล้วการที่นักเรียนจะได้คิดหรือมองไปยังเหตุการณ์ในประวัติศาสตร์ในหลายๆ มุมมอง หลายๆ วิธีคิด หลายๆ วิธีการ เราเชื่อว่ามันยังมีประโยชน์มากในโลกยุคเอไอ
เพราะในวันที่เอไอเสกคำตอบให้นักเรียนได้ภายในไม่กี่นาที กิจกรรมการเรียนรู้วิชาประวัติศาสตร์คงต้องสอนวิธีการคิดและมองประวัติศาสตร์ให้แก่นักเรียนให้เป็นมุมมองที่มีมิติและมีวิจารณญาณในการรับข้อมูลประกอบกันไปด้วย
แสดงความเห็นกับสมาชิกใน insKru
เก็บไอเดียไว้อ่าน และอีกมากมาย
ได้แรงบันดาลใจเต็มๆ เลยใช่มั้ย?
บันทึกแรงบันดาลใจที่ได้รับเก็บไว้ไม่มีลืมผ่านการเขียนไอเดียเลย!