
PERMA Model
แนวคิด PERMA Model พัฒนาโดย Martin Seligman อธิบายว่า ความสุข และความผาสุกของมนุษย์เกิดจากองค์ประกอบสำคัญ 5 ประการ เมื่อนำมาประยุกต์ใช้ในห้องเรียนจะทำให้ห้องเรียนกลายเป็นพื้นที่ที่เอื้อต่อการเรียนรู้และความสุขอย่างแท้จริง

1) Positive Emotion หรืออารมณ์เชิงบวก
หมายถึง การทำให้นักเรียนเข้ามาในห้องแล้วรู้สึกสดชื่น มีพลัง พร้อมเรียน ไม่ใช่เข้ามาแบบห่อเหี่ยวหรือหมดแรงเพราะถ้าเริ่มต้นด้วยอารมณ์เชิงลบ การเรียนรู้ก็จะไม่เกิดขึ้นอย่างเต็มที่
2) Engagement หรือการมีส่วนร่วม
หมายถึง การที่นักเรียนได้จดจ่ออยู่กับสิ่งที่ทำอย่างเต็มที่ ไม่ใช่แค่ฟังอย่างเดียว แต่ได้ลงมือ ได้คิดและได้มีบทบาทจริง ๆ
3) Relationships หรือความสัมพันธ์
หมายถึง ความผูกพันกับเพื่อน ครูหรือ คนรอบตัวในห้องเรียน ถ้ามีความสัมพันธ์ที่ดีห้องเรียนก็จะอบอุ่นและน่าอยู่
4) Meaning หรือความหมาย
หมายถึง นักเรียนต้องรู้ว่าสิ่งที่เรียนไปมีคุณค่าและสำคัญกับตัวเองอย่างไร ถ้านักเรียนไม่รู้ว่าทำไมต้องเรียน เขาก็อาจไม่เห็นความจำเป็นหรือไม่อยากมีส่วนร่วม แต่ถ้ามีความหมายชัดเจน นักเรียนจะรู้สึกเชื่อมโยงและตั้งใจมากขึ้น
5) Accomplishment หรือความสำเร็จ
หมายถึง การที่นักเรียนได้เห็นว่าตัวเองทำอะไรสำเร็จบ้างในแต่ละวันแม้จะเป็นเรื่องเล็ก ๆ ก็เป็นสิ่งสำคัญ เพราะทำให้เขาภูมิใจและอยากก้าวต่อไป
การประยุกต์ใช้แนวคิด PERMA ในห้องเรียนมีเป้าหมายเพื่อสร้างบรรยากาศการเรียนรู้ที่เต็มไปด้วยพลังและความหมาย โดยมุ่งหวังให้เกิดผลดังนี้

ห้องเรียนที่ใช้ PERMA เป็นฐานคิดจึงเป็นห้องเรียนที่มีทั้งความสุข ความหมายและความสำเร็จร่วมกันของทั้งครูและนักเรียน โดยมีรายละเอียด ดังนี้

Positive Emotion (อารมณ์เชิงบวก)
อารมณ์เชิงบวกคือความรู้สึกหรือทัศนคติที่ทำให้นักเรียนเข้ามาแล้วรู้สึกว่า “วันนี้สนุกจัง” หรือ “วันนี้น่าสนใจ” สิ่งนี้สามารถสร้างได้ผ่าน ความอยากรู้อยากเห็น ความตื่นเต้น ความท้าทาย รวมทั้งการได้รับการชื่นชมจากผู้อื่น และการตั้งคำถามที่ชวนคิด ในชั้นเรียน ครูสามารถกระตุ้นอารมณ์เชิงบวกได้ตั้งแต่ช่วงต้น เช่น
ใช้กิจกรรม เช็กอิน ที่สนุกและเบา เช่น การถามคำถามง่าย ๆ ว่า “เช้านี้เป็นสีอะไร” เพื่อให้นักเรียนได้สะท้อนความรู้สึกของตนเอง บางคนอาจตอบว่าสีส้มเพราะตื่นเต้น สีเหลืองเพราะสดใส หรือสีน้ำเงินเพราะรู้สึกสงบ คำตอบเหล่านี้สะท้อนอารมณ์ที่แต่ละคนพกเข้ามาและเมื่อได้แชร์กันก็เกิดการแลกเปลี่ยนมุมมองในห้องเรียน
ใช้เกมหรือกิจกรรมที่มีการแข่งขันเล็ก ๆ เพื่อกระตุ้นพลังและความสนุก เปิดโอกาสให้นักเรียนสะท้อนสิ่งดี ๆ เกี่ยวกับตนเองหรือเพื่อนร่วมชั้น ตัวอย่างกิจกรรมที่ผู้บรรยายใช้คือ กิจกรรม เช็กอิน โดยการให้นักเรียนเลือก “ใบไม้” ที่ตรงกับความรู้สึกของตนเองในขณะนั้น แล้วนำมาจัดเรียงเป็นภาพหรือเรื่องราวร่วมกัน วิธีนี้ช่วยให้นักเรียนได้ทบทวนตัวเอง ฝึกการสื่อสารความรู้สึกและได้แลกเปลี่ยนกับผู้อื่น

Engagement (การมีส่วนร่วม)
การจัดกิจกรรมในห้องเรียนเพื่อสร้างบรรยากาศเชิงบวกในห้องเรียนการทำงานกลุ่มถือว่าเป็นหัวใจสำคัญเพราะช่วยให้นักเรียนได้เรียนรู้การฟังความคิดเห็นที่หลากหลาย และเกิดกระบวนการ Feedback อยู่เสมอ เช่น การให้ครูคอยสังเกตและติดตามงาน ไม่ว่าจะเป็นการชมเชย การให้คะแนนหรือแม้กระทั่งการเดินไปถามว่านักเรียนกำลังทำอะไรอยู่ สิ่งเหล่านี้คือการติดตามและฟีดแบ็กที่ช่วยให้นักเรียนไม่รู้สึกว่าตัวเองถูกปล่อยไว้ลำพัง เดิมทีการนำเสนอมักให้นักเรียนออกมาพูดหน้าชั้นแต่ผู้ฟังส่วนใหญ่ก็ทำได้เพียงนั่งฟังอย่างเดียว ครูจึงปรับเป็นการให้แต่ละกลุ่มจัดบูธ แล้วให้เพื่อน ๆ เดินดูงานของกลุ่มอื่นพร้อมกับมีภารกิจ เช่น การจดบันทึก การตั้งคำถาม หรือการหาจุดเด่นของเพื่อน วิธีนี้ช่วยให้นักเรียนได้มีส่วนร่วมมากขึ้นและโฟกัสกับสิ่งที่เพื่อนนำเสนอจริง ๆ กิจกรรมลักษณะนี้ไม่เพียงทำให้นักเรียนเรียนรู้ผ่านการฟังและดูงานเพื่อนเท่านั้น แต่ยังสร้างบรรยากาศการเรียนที่น่าตื่นเต้น เช่น โมเมนต์ที่ทุกคนมาลุ้นคำตอบหรือเฝ้าดูผลงานไปพร้อมกันแววตาที่เต็มไปด้วยความสนใจเหล่านี้คือสัญญาณว่าห้องเรียนกำลังกลายเป็นพื้นที่ที่เต็มไปด้วยพลังบวก

Relationship (ความสัมพันธ์)
ในห้องเรียนถ้าครูมุ่งไปที่เนื้อหาเพียงอย่างเดียวนักเรียนบางคนอาจรู้สึกว่าตัวเองรับไม่ไหวหรือเข้าไม่ถึงแต่เมื่อครูเปิดพื้นที่ให้เกิดการปฏิสัมพันธ์ เช่น การแลกเปลี่ยนความคิดเห็นหรือแชร์ความรู้สึก นักเรียนจะได้ฝึกเห็นอกเห็นใจเข้าใจเพื่อนมากขึ้น จนห้องเรียนกลายเป็นพื้นที่ที่อบอุ่นและโอบอุ้มทุกคน ตัวอย่างจากห้องเรียนจริง กรณีการบูลลี่ เมื่อมีนักเรียนเล่าเรื่องที่เคยถูกบูลลี่ เพื่อน ๆ ในห้องได้ฟังและเกิดความตระหนักว่า คำพูดหรือการกระทำเล็ก ๆ อาจทำร้ายคนอื่นได้ นักเรียน ๆ จึงเรียนรู้ที่จะระมัดระวังมากขึ้นและความสัมพันธ์ในห้องก็ดีขึ้น เช่น
นักเรียนลูกครึ่ง มีนักเรียนคนหนึ่งหน้าตาดีเหมือนชาวต่างชาติ แต่เขาไม่ชอบถูกเพื่อนล้อว่าเป็น “ฝรั่ง” แม้จะพูดภาษาอังกฤษได้ดีวันหนึ่งเมื่อครูเปิดโอกาสให้แชร์ เขากล้าที่จะพูดออกมา เพื่อน ๆ ก็เข้าใจและตระหนักว่าคำล้อเลียนนั้นทำให้เขาไม่สบายใจ หลังจากนั้นเพื่อน ๆ ก็เปลี่ยนพฤติกรรม ไม่พูดล้ออีกต่อไป
นักเรียนชนเผ่า นักเรียนจากชนเผ่า พูดไม่ชัด เวลาพูดก็มักถูกเพื่อนล้อเลียน จนไม่กล้าแสดงออกแต่เมื่อครูสร้างพื้นที่ปลอดภัยให้เขาพูดบ่อย ๆ เขากล้าเล่าเรื่องของตัวเองมากขึ้นและเพื่อน ๆ ก็เริ่มเห็นความสามารถของเขา สิ่งนี้ทำให้เขากลับมามั่นใจและรู้สึกว่าตัวเองมีคุณค่าในห้องเรียน
นอกจากนี้ยังมีความสัมพันธ์เกิดขึ้นในหลากหลายมิติที่ครูสามารถนำมาส่งเสริมความสุขในห้องเรียนให้มากขึ้นได้ เช่น
เพื่อนกับเพื่อน เมื่อมีการแลกเปลี่ยนนักเรียน ๆ จะเกิดความอ่อนโยน เอื้อเฟื้อ เช่น หลังจบกิจกรรมมีนักเรียนบางคนโอบไหล่หรือกอดเพื่อนโดยไม่ต้องมีคำสั่งจากครู สิ่งเหล่านี้คือความสัมพันธ์แท้จริงที่มาจากใจ

ครูกับนักเรียน ครูไม่ใช้อำนาจกดดันแต่พยายามรู้จักนักเรียนเป็นรายบุคคล พร้อมรับฟังโดยไม่ตัดสิน เช่น บางครั้งการพูดตลกหรือแซวนักเรียนอาจทำให้บางคนรู้สึกไม่ดีครูจึงต้องเลือกวิธีสร้างบรรยากาศใหม่ ๆ ที่ไม่ทำให้ใครรู้สึกถูกล้อเลียน

นักเรียนกับสิ่งแวดล้อม ครูบางท่านชวนให้นักเรียนคุยเรื่องรอบตัว เช่น ครอบครัว สิ่งที่ชอบ หรือสิ่งที่สังเกตได้ในชุมชน สิ่งนี้ช่วยขยายการเรียนรู้จากในห้องไปสู่โลกกว้างทำให้นักเรียนเข้าใจและมองผู้อื่นอย่างไม่รีบตัดสิน

ดังนั้น การสร้าง Relationship ในห้องเรียน จึงไม่ใช่แค่การทำกิจกรรมร่วมกันแต่คือการสร้าง “พื้นที่ปลอดภัย” ที่ทุกคนกล้าพูดกล้าแชร์ และเรียนรู้ที่จะเข้าใจผู้อื่นมากขึ้นความสัมพันธ์ที่ดีเช่นนี้จะช่วยให้นักเรียนเติบโตทั้งทางอารมณ์ สังคมและการเรียนรู้

Meaning (คุณค่าและความหมาย)
คุณค่าและความหมายที่เกิดขึ้นจากการเรียนรู้ไม่ใช่เพียงการเรียนตามหลักสูตร แต่คือการทำให้นักเรียนเห็นว่าสิ่งที่เรียนสามารถนำไปใช้ได้จริง และมีความหมายในชีวิต เมื่อนักเรียนสัมผัสได้ว่าเนื้อหาที่เรียนเชื่อมโยงกับชีวิตตนเอง เช่น รู้ว่าเรียนแล้วสามารถแก้ปัญหาสื่อสาร หรือใช้ในสถานการณ์จริง เขาจะเกิดความรู้สึกว่าการเรียนมีคุณค่านักเรียนบางคนอาจถึงขั้นเปลี่ยนทัศนคติ จากเดิมที่มาเรียนเพราะจำเป็นกลายเป็นเริ่มอยากเรียนรู้ และตั้งเป้าหมายใหม่ให้กับตนเอง โดยแนวทางการสร้างความหมายในการเรียนรู้ เริ่มต้นด้วยปัญหาหรือสถานการณ์จริงให้นักเรียนได้เจอก่อนเรียน แล้วใช้เนื้อหาเป็นเครื่องมือแก้ปัญหา เชื่อมโยงสิ่งที่เรียนกับการใช้ชีวิตจริง เช่น ภาษาอังกฤษกับการสื่อสารกับนักท่องเที่ยวหรือภาษาไทยกับการแสดงออกและการสื่อสารในชีวิตประจำวัน เปิดโอกาสให้นักเรียนกำหนดสิ่งที่อยากได้จากการเรียน ทำให้เนื้อหากลายเป็นสิ่งที่ “เลือกเอง” ไม่ใช่ “ถูกบังคับ” และการสนับสนุนให้นักเรียนต่อยอด เช่น การทำโครงงานแล้วเผยแพร่ผลงานจริง การจัดนิทรรศการ หรือการประชาสัมพันธ์ผลงานในสื่อสังคมออนไลน์ เมื่อนักเรียนเห็นความเชื่อมโยงเหล่านี้ เขาจะตระหนักถึงคุณค่าและความหมายของการเรียน ทำให้เกิดแรงบันดาลใจและความสุขในการเรียนรู้ทั้งในห้องเรียนและชีวิตจริง

Accomplishment (ความสำเร็จ)
ภาพความสำเร็จไม่ได้หมายถึงเพียงการได้รางวัลใหญ่หรือสอบผ่านแต่รวมถึงความสำเร็จเล็ก ๆ ที่นักเรียนได้สัมผัสด้วย เช่น การทำงานบางอย่างสำเร็จ การเรียนรู้สิ่งใหม่ หรือการกล้าที่จะแสดงออกมากขึ้น สิ่งเหล่านี้สร้างความภาคภูมิใจและแรงบันดาลใจให้นักเรียนก้าวต่อไป การกำหนดภารกิจที่มีความหมายจึงสำคัญมาก เช่น การให้นักเรียนทำเพจเล่าเรื่องชุมชนของตนเอง เมื่อได้เผยแพร่จริง เห็นคนในชุมชนเข้ามาอ่าน แสดงความคิดเห็นหรือแม้แต่คนที่ย้ายไปไกลแต่กลับมาแชร์ความรู้สึกสิ่งเหล่านี้ทำให้นักเรียนรับรู้ว่า สิ่งที่ทำ “มีคุณค่าและสร้างอิมแพค” เกินกว่าห้องเรียน
ในอีกกรณี เมื่อมอบโจทย์ใหญ่ให้นักเรียนจัดทอล์กโชว์ต่อหน้าคนดูจริงการเตรียมงานและการนำเสนอจะละเอียดและจริงจัง เพราะรู้ว่ามีผู้ชมรอการทำงานจึงเต็มไปด้วยความตั้งใจและทำให้นักเรียนได้สัมผัส “ความสำเร็จที่จับต้องได้”
แสดงความเห็นกับสมาชิกใน insKru
เก็บไอเดียไว้อ่าน และอีกมากมาย
ได้แรงบันดาลใจเต็มๆ เลยใช่มั้ย?
บันทึกแรงบันดาลใจที่ได้รับเก็บไว้ไม่มีลืมผ่านการเขียนไอเดียเลย!