
กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน คือกิจกรรมนอกห้องเรียนที่ถูกออกแบบมาเพื่อให้ผู้เรียนสามารถพัฒนาความคิด ความเชื่อ ตัวตน ผ่านการทำกิจกรรม และวันนี้ ผมอยากเขียนถึงกิจกรรมที่ผมเป็นคนออกแบบเอง และผมเชื่อว่า มันเป็นกิจกรรมที่คุณครูท่านอื่น ๆ จะสามารถนำไปใช้ได้
กิจกรรม "จิ๊กซอว์ที่หายไป" เป็นกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนที่ถูกออกแบบบนพื้นฐานความเชื่อที่ว่าการแข่งขันอาจช่วยพัฒนาศักยภาพได้รวดเร็วแต่การช่วยเหลือกันจะช่วยพัฒนาได้ลึกซึ้งและยั่งยืนกว่า
ผมออกแบบกิจกรรมนี้สำหรับใช้กับนักเรียนจำนวน240 คนซึ่งเป็นนักเรียนรุ่นเดียวกันที่เพิ่งย้ายระดับชั้นมาใหม่และยังไม่คุ้นเคยกันมากนัก จุดประสงค์ของกิจกรรมที่แจ้งกับนักเรียนคือ การแข่งขันต่อจิ๊กซอว์ให้เร็วที่สุดโดยมีเงื่อนไขสำคัญว่า
"จิ๊กซอว์ของทุกห้องต้องถูกต่อจนเสร็จสมบูรณ์หากมีห้องใดห้องหนึ่งยังต่อไม่เสร็จ จะไม่มีห้องใดได้รับรางวัลเลย"
กิจกรรมเริ่มต้นด้วยการสร้างจิ๊กซอว์จำนวน 10 รูป แต่ละรูปประกอบด้วย 60 ชิ้น (ขนาด 6x10) ใส่ในซองแยกกัน จากนั้นนำจิ๊กซอว์แต่ละรูปออก 18 ชิ้น และกระจายไปยังซองของห้องอื่นๆ ซองละ 2 ชิ้น ส่งผลให้แต่ละซองมีจิ๊กซอว์ของตนเอง 42 ชิ้น และจิ๊กซอว์ของห้องอื่นรวม 18 ชิ้น (ห้องละ 2 ชิ้น) จุดนี้ไม่ได้เปิดเผยให้กับนักเรียน พวกเขาจะต้องค้นพบด้วยตัวเอง
และนั่นคือความหมายของคำว่า "จิ๊กซอว์ที่หายไป"
แม้จุดประสงค์ที่ประกาศไว้คือการแข่งขัน แต่แท้จริงแล้วนี่คือกิจกรรมที่ออกแบบมาเพื่อสร้างความร่วมมือและการสื่อสารในหมู่นักเรียนทั้ง 240 คน การต่อจิ๊กซอว์ให้สำเร็จจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากห้องอื่นและต้องอาศัยความใจกว้างในการแบ่งปันชิ้นส่วนที่ตนเองมี
แม้จะต่อของตัวเองเสร็จแล้วก็ตาม หากภาพรวมยังไม่เสร็จ ก็ไม่มีใครได้รางวัล

กิจกรรมนี้มักเริ่มต้นด้วยความสับสนอลหม่าน เพราะนักเรียนมักยึดติดกับการแข่งขัน พวกเขาพยายามต่อจิ๊กซอว์ที่ไม่สมบูรณ์อย่างสุดความสามารถ จนเมื่อพวกเขาเริ่มถอยออกมาหนึ่งก้าว มองเห็นภาพรวมและเริ่มเดินไปดูภาพของห้องอื่น ๆ จึงตระหนักได้ว่าชิ้นส่วนในมือของตนอาจเป็นคำตอบของใครอีกคนและชิ้นส่วนของคนอื่นอาจเติมเต็มภาพของตนเองเช่นกัน
แน่นอนว่า ในช่วงวัยของนักเรียน บางคนอาจยังไม่เข้าใจแนวคิดของการให้หรือการร่วมมือ อาจมีความรู้สึกว่า "ถ้าไม่ให้ฉัน ฉันก็จะไม่ให้คุณเช่นกัน" นี่คือจุดที่ครูต้องเข้ามาช่วยเสริมบทเรียนว่า การให้บางอย่างโดยไม่หวังผลตอบแทน อาจไม่ทำให้เราเสียอะไรเลย แต่กลับทำให้เราชนะในอีกระดับหนึ่ง

ผมเลือกใช้จิ๊กซอว์ เพราะในระหว่างที่นักเรียนค่อย ๆ ประกอบภาพขึ้นมา เขาจะเรียนรู้ว่าไม่มีใครสามารถเติมเต็มภาพได้ด้วยตัวคนเดียวความสมบูรณ์เกิดจากการเชื่อมต่อจากหลายคน หลายมุม และหลายความคิดจิ๊กซอว์จึงเป็นสัญลักษณ์ของความไม่สมบูรณ์ เป็นตัวแทนของความพยายามในการเชื่อมโยงเป็นบทเรียนสำคัญว่า เราไม่ใช่คู่แข่งกันแต่เป็นเพื่อนร่วมทางที่จะเติมเต็มซึ่งกันและกัน
ในฐานะครูเราสามารถหยิบชิ้นส่วนจิ๊กซอว์ขึ้นมาแล้วพูดกับนักเรียนว่า นี่แหละคือตัวของพวกเธอแต่ละคน เราอาจยังไม่พบตำแหน่งที่พอดีของตัวเองในทันที แต่เมื่อเวลาผ่านไป เราจะพบพื้นที่ที่เหมาะสมสำหรับเราเสมอ

อย่างไรก็ตาม ผมคิดว่าเราควรรักษาสัญญากับนักเรียน ห้องที่สามารถต่อจิ๊กซอว์ได้เร็วที่สุด 3 ห้อง ควรได้รับรางวัลตามที่ได้ตกลงไว้ แต่หากเป็นไปได้ ผมอยากให้มีกล่องของรางวัลพิเศษเพิ่มเติมเผื่อไว้ เพื่อมอบอีกหนึ่งบทเรียนให้นักเรียน คือ ห้องที่ชนะสามารถเลือกที่จะแบ่งปันรางวัลกับห้องอื่น ๆ ได้ และหากพวกเขาไม่ต้องการแบ่งปัน นั่นก็ไม่เป็นไรเลยเพราะพวกเขาสมควรได้รับรางวัลนั้นแล้ว
และสำหรับห้องที่ยังไม่ชนะ ผมอยากให้พวกเขาได้เรียนรู้ว่า ความพ่ายแพ้ไม่ใช่จุดจบ แต่เป็นบทเรียนที่บอกว่า ครั้งหน้าเราจะทำให้ดีขึ้น
นี่ไม่ใช่แค่กิจกรรมหนึ่งในชั่วโมงกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน แต่เป็นภาพจำ เป็นบทเรียนชีวิต ที่หวังว่าจะติดอยู่ในใจของพวกเขาไปอีกนานแสนนาน

แสดงความเห็นกับสมาชิกใน insKru
เก็บไอเดียไว้อ่าน และอีกมากมาย
ได้แรงบันดาลใจเต็มๆ เลยใช่มั้ย?
บันทึกแรงบันดาลใจที่ได้รับเก็บไว้ไม่มีลืมผ่านการเขียนไอเดียเลย!