นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบร่วมมือร่วมกับการจัดการเรียนรู้โดยใช้เกมเป็นฐาน รายวิชาสังคมศึกษา เรื่อง วัฒนธรรมไทยสี่ภาค ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4
หัวข้อ: วัฒนธรรมไทยภาคกลาง วัฒนธรรมไทยภาคใต้
จุดประสงค์การเรียนรู้
- นักเรียนสามารถอธิบายลักษณะของวัฒนธรรมในแต่ละภูมิภาคของไทยได้ (K)
- นักเรียนสามารถจำแนกประเภทของวัฒนธรรมตามที่กำหนดได้ (P1)
- นักเรียนสามารถเขียนระบุวัฒนธรรมของแต่ละภูมิภาคของไทยตามที่กำหนดได้ (P1)
- นักเรียนสามารถตระหนักถึงความสำคัญของวัฒนธรรมไทยได้ (A)
ขั้นตอนการจัดการเรียนรู้ (การจัดการเรียนรู้แบบร่วมมือร่วมกับการจัดการเรียนรู้โดยใช้เกมเป็นฐาน)
ชั้นเตรียมเกม
- ครูกล่าวทักทายนักเรียนด้วยความเป็นกันเอง จากนั้นอธิบายกติกาการจัดการเรียนรู้ในชั้นเรียนให้นักเรียนได้รับทราบพร้อมทั้งตรวจนับหนังสือวิชาสังคมศึกษาและสมุดจดบันทึกวิชาสังคมศึกษา
- นักเรียนแต่ละคนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 5-6 คน โดยครูคละกลุ่มนักเรียนตามระดับความสามารถ เป็นกลุ่มเก่ง กลุ่มกลางและกลุ่มอ่อนและครูอธิบายจุดประสงค์ในการแบ่งกลุ่มและกิจกรรมการเรียนรู้ที่จะให้นักเรียนได้ปฏิบัติ
ขั้นสอน
- นักเรียนและครูร่วมกันทำกิจกรรมเข้าสู่บทเรียนเพื่อเป็นการเตรียมพร้อมในการเรียนโดยร่วมกันทำกิจกรรม “วัฒนธรรมไทยแสนอร่อย”โดยนักเรียนร่วมกันรับประทานขนมไทยและครูสอบถามนักเรียนถึงรสชาติของขนมไทยที่ตนเองได้รับประทาน จากนั้นครูให้นักเรียนชมภาพขนมลาซึ่งเป็นขนมของภาคใต้พร้อมทั้งตั้งคำถามว่า“ขนมไทยภาคกลางที่นักเรียนได้รับประทานไปนั้นกับขนมลาที่นักเรียนได้ชมนั้นนักเรียนคิดว่ามีรสชาติเหมือนหรือต่างกันอย่างไร” (แนวคำตอบ: รสชาติน่าจะเหมือนกัน เนื่องจากมีไข่และน้ำตาลเป็นส่วนผสม)
- นักเรียนและครูร่วมกันสรุปประโยชน์ที่ได้จากการทำกิจกรรม “วัฒนธรรมไทยแสนอร่อย” จากครูเชื่อมโยงประโยชน์และรายละเอียดกิจกรรม“วัฒนธรรมไทยแสนอร่อย” กับเรื่องวัฒนธรรมไทยภาคกลางและวัฒนธรรมไทยภาคใต้ที่จะเรียนในคาบเรียนนี้ผ่านข้อคำถาม “นักเรียนคิดว่าวัฒนธรรมไทยภาคกลางกับภาคใต้มีอะไรที่เหมือนหรือแตกต่างกันบ้างตามความคิดของนักเรียน” (แนวคำตอบ: มีการใช้ภาษาไทยที่เหมือนกัน การแต่งชุดท้องถิ่นที่มีความแตกต่างกัน)
- นักเรียนรับฟังการบรรยายจากครูในหัวข้อวัฒนธรรมไทยภาคกลางและวัฒนธรรมไทยภาคใต้ผ่ายโปรแกรมPowerpoint วัฒนธรรมไทยภาคกลางและวัฒนธรรมไทยภาคใต้
- นักเรียนร่วมกันชมวิดีทัศน์ ลิงโลด โขนพระราชทาน สืบมรรคา (ลิ้งก์ https://www.youtube.com/watch?v=ocm6GwyerlE) และวิดีทัศน์ ระบำพื้นบ้านแบบร่าเริงสุดๆ - ลิเกฮูลู audition - Thailand Dance Now 2013 (ลิ้งก์ https://www.youtube.com/watch?v=p2fLNawKsjg) จากนั้นร่วมกันวิเคราะห์ความเหมือนและความแตกต่างของการแสดงของวัฒนธรรมภาคกลางและภาคใต้ที่นักเรียนได้ชมไป โดยนักเรียนอาสาสมัครออกมาตอบคำถามหน้าชั้นเรียน
- นักเรียนรับมอบรางวัลจากครูเพื่อเป็นขวัญและกำลังใจในการมีความกล้าแสดงออกในการตอบคำถาม
ขั้นชี้แจงการเล่นและกติกา
- นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันเล่นบอร์ดเกมบันไดงู “ข้ามขอบฟ้า เมืองศูนย์กลางสู่แดนมโนราห์” โดยนักเรียนตัวแทนแต่ละกลุ่มออกมารับบอร์ดเกมและอุปกรณ์ที่ใช้ในการทำกิจกรรมจากนั้นครูอธิบายกติกาในการเล่นเกมและบทบาทหน้าที่ของนักเรียนภายในกลุ่ม
- นักเรียนชมการสาธิตวิธีการเล่นบอร์ดเกมบันไดงู “ข้ามขอบฟ้าเมืองศูนย์กลางสู่แดนมโนราห์” จากนั้นครูเปิดโอกาสให้นักเรียนซักถามข้อสงสัยที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมการเล่นเกม
ขั้นกิจกรรมเกม
- นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันเล่นบอร์ดเกมบันไดงู “ข้ามขอบฟ้าเมืองศูนย์กลางสู่แดนมโนราห์” โดยต้องระดมสมองของตนเองในการตอบคำถามที่ตนเองได้รับให้ถูกต้องและครบถ้วนเมื่อเล่นบอร์ดเกมแล้วให้นักเรียนแต่ละกลุ่มช่วยกันทำใบกิจกรรมโดยครูสังเกตพฤติกรรมที่ส่งเสริมทักษะการทำงานเป็นทีมผ่านแบบประเมินทักษะการทำงานเป็นทีมของแต่ละกลุ่มและครูดูแลการทำกิจกรรมกลุ่มของนักเรียนอย่างใกล้ชิด
ขั้นตรวจสอบและอภิปรายผล
- นักเรียนตัวแทนออกอธิบายถึงวิธีการเล่นบอร์ดเกมและกลยุทธ์ที่ทำให้เป็นผู้ที่ได้รับชัยชนะคนแรก
- นักเรียนและครูร่วมกันอภิปรายสรุปความรู้ที่ได้จากการทำกิจกรรมการเล่นบอร์ดเกมบันไดงู“ข้ามขอบฟ้า เมืองศูนย์กลางสู่แดนมโนราห์”ในฐานะที่มีส่วนในการส่งเสริมความรู้ในเรื่องของวัฒนธรรมไทยภาคกลางและวัฒนธรรมไทยภาคใต้



หมายเหตุ: ภาพดังกล่าวได้ขออนุญาตนักเรียนในการเผยแพร่แล้วครับ