นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบร่วมมือร่วมกับการจัดการเรียนรู้โดยใช้เกมเป็นฐาน รายวิชาสังคมศึกษา เรื่อง วัฒนธรรมไทยสี่ภาค ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4
หัวข้อ: วัฒนธรรมไทยภาคตะวันออกเฉียง วัฒนธรรมไทยภาคเหนือ
จุดประสงค์การเรียนรู้
- นักเรียนสามารถอธิบายลักษณะของวัฒนธรรมในแต่ละภูมิภาคของไทยได้ (K)
- นักเรียนสามารถจำแนกประเภทของวัฒนธรรมตามที่กำหนดได้ (P1)
- นักเรียนสามารถเขียนระบุวัฒนธรรมของแต่ละภูมิภาคของไทยตามที่กำหนดได้ (P1)
- นักเรียนสามารถตระหนักถึงความสำคัญของวัฒนธรรมไทยได้ (A)
ขั้นตอนการจัดการเรียนรู้ (การจัดการเรียนรู้แบบร่วมมือร่วมกับการจัดการเรียนรู้โดยใช้เกมเป็นฐาน)
ชั้นเตรียมเกม
- ครูกล่าวทักทายนักเรียนด้วยความเป็นกันเอง จากนั้นอธิบายกติกาการจัดการเรียนรู้ในชั้นเรียนให้นักเรียนได้รับทราบพร้อมทั้งตรวจนับหนังสือวิชาสังคมศึกษาและสมุดจดบันทึกวิชาสังคมศึกษา
- นักเรียนแต่ละคนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 5-6 คน โดยครูคละกลุ่มนักเรียนตามระดับความสามารถ เป็นกลุ่มเก่ง กลุ่มกลางและกลุ่มอ่อนและครูอธิบายจุดประสงค์ในการแบ่งกลุ่มและกิจกรรมการเรียนรู้ที่จะให้นักเรียนได้ปฏิบัติ
ขั้นสอน
- นักเรียนและครูร่วมกันทำกิจกรรมเพื่อเตรียมพร้อมในการเรียนและสร้างปฏิสัมพันธ์ระหว่างนักเรียนและครูผ่านกิจกรรม“วัฒนธรรมไทยสุดสร้างสรรค์” โดยนักเรียนและครูร่วมกันชมวิดีทัศน์ ฟ้อนผางนาฏยรักษ์รำไทยเชียงใหม่ Nadtayaluck Ramthai (ลิ้งก์ https://www.youtube.com/watch?v=Yr-6hcomms8) และวิดีทัศน์ Official | เบ็ญจะมะมหาราช แห่เทียนพรรษา 2567 (ลิ้งก์ https://www.youtube.com/watch?v=YhS0QqdD074) จากนั้นให้นักเรียนวิเคราะห์ความเหมือนและความของการแสดงของวัฒนธรรมภาคกลางและภาคใต้ที่นักเรียนได้ชมไปโดยนักเรียนอาสาสมัครออกมาตอบคำถามหน้าชั้นเรียน
- ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายสรุปความรู้ที่ได้จากกิจกรรม“วัฒนธรรมไทยสุดสร้างสรรค์” จากนั้นครูเชื่อมโยงความรู้ที่ได้จากการกิจกรรมดังกล่าวกับเรื่องวัฒนธรรมไทยภาคตะวันออกเฉียงเหนือและวัฒนธรรมไทยภาคเหนือที่จะเรียนในคาบเรียนนี้ ผ่านข้อคำถาม“นักเรียนคิดว่าวัฒนธรรมไทยภาคตะวันออกเฉียงเหนือและวัฒนธรรมไทยภาคเหนือมีอะไรที่เหมือนหรือแตกต่างกันบ้างตามความคิดของนักเรียน” (แนวคำตอบ: มีการใช้ภาษาถิ่นบางคำที่เหมือนกัน ประเพณีท้องถิ่นที่มีความแตกต่างกัน)
- นักเรียนรับฟังการบรรยายจากครูในหัวข้อวัฒนธรรมไทยภาคตะวันออกเฉียงเหนือและวัฒนธรรมไทยภาคเหนือผ่านโปรแกรม Powerpoint วัฒนธรรมไทยภาคตะวันออกเฉียงเหนือและวัฒนธรรมไทยภาคเหนือ
ขั้นชี้แจงการเล่นและกติกา
- นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันเล่นเกม Bingo “ล้านนาอีสานสัมพันธ์” โดยนักเรียนตัวแทนแต่ละกลุ่มออกมารับบอร์ดเกมและอุปกรณ์ที่ใช้ในการทำกิจกรรม จากนั้นครูอธิบายกติกาในการเล่นเกมและบทบาทหน้าที่ของนักเรียนภายในกลุ่ม
- นักเรียนชมการสาธิตวิธีการเล่นเกม Bingo “ล้านนาอีสานสัมพันธ์” จากนั้นครูเปิดโอกาสให้นักเรียนซักถามข้อสงสัยที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมการเล่นเกม
ขั้นกิจกรรมเกม
- นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันเล่นเกม Bingo “ล้านนาอีสานสัมพันธ์” โดยต้องระดมสมองของตนเองในการตอบคำถามที่ตนเองได้รับให้ถูกต้องและครบถ้วน เมื่อเล่นบอร์ดเกมแล้วให้นักเรียนแต่ละกลุ่มช่วยกันทำใบกิจกรรม โดยครูสังเกตพฤติกรรมที่ส่งเสริมทักษะการทำงานเป็นทีมผ่านแบบประเมินทักษะการทำงานเป็นทีมของแต่ละกลุ่มและครูดูแลการทำกิจกรรมกลุ่มของนักเรียนอย่างใกล้ชิด
ขั้นตรวจสอบและอภิปรายผล
- นักเรียนตัวแทนออกอธิบายถึงวิธีการเล่นบอร์ดเกมและกลยุทธ์ที่ทำให้เป็นผู้ที่ได้รับชัยชนะคนแรก
- นักเรียนและครูร่วมกันอภิปรายสรุปความรู้ที่ได้จากการทำกิจกรรมการเล่นเกม Bingo “ล้านนาอีสานสัมพันธ์”ในฐานะที่มีส่วนในการส่งเสริมความรู้ในเรื่องของวัฒนธรรมไทยภาคตะวันออกเฉียงเหนือและวัฒนธรรมไทยภาคเหนือ
- นักเรียนแต่ละคนทำแบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง วัฒนธรรมไทยสี่ภาค



หมายเหตุ: ภาพดังกล่าวได้ขออนุญาตนักเรียนในการเผยแพร่แล้วครับ