กิจกรรม One day ค่าใช้จ่ายของตนเองในหนึ่งวัน

ถ้าให้วิเคราะห์ค่าใช้จ่ายตั้งแต่วัยเด็ก เราจะพบว่ามีรายจ่ายมากมายที่เราไม่เคยรับรู้ เช่น ค่าเทอม ค่าชุดนักเรียน ค่าอาหาร หรือแม้แต่ค่าน้ำค่าไฟที่ใช้ในแต่ละวัน รายจ่ายเหล่านี้แม้ดูเหมือนเล็กน้อย แต่เมื่อรวมกันแล้วเป็นจำนวนเงินที่มาก การได้มองย้อนกลับไปทำให้เราตระหนักรู้ถึงพฤติกรรมการใช้เงินของตนเองที่เกิดขึ้นในแต่ละกิจกรรม จนเห็นความคุณค่าของเงิน ต้นทุนที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวัน และเราใช้ชีวิตอย่างสบายใจโดยมีครอบครัวเป็นเบื้องหลังทางการเงิน ซึ่งกิจกรรม One day เป็นส่วนหนึ่งในวิชา Studio Financial Literacy ธีม Cost Efficiency

เป้าหมายการเรียนรู้

• นักเรียนฝึกวิเคราะห์ค่าใช้จ่ายของตนเอง 1 วัน ผ่านต้นทุนแต่ละประเภท

คำอธิบายเพิ่มเติม

• ต้นทุนคือต้นทุนทางเศรษฐศาสตร์ หมายถึง มูลค่าของสิ่งที่จ่าย เพื่อให้ได้สิ่งใดสิ่งหนึ่ง เช่น เสื้อผ้า สบู่ การศึกษา เป็นต้น
• ต้นทุนสามารถแบ่งได้ตามความเหมาะสมกับสิ่งที่นักเรียนใช้จริง 

ตัวอย่างการจัดประเภท สามารถแบ่งออกเป็น 9 ประเภท คือ 

1. เครื่องแต่งกาย - เสื้อผ้า รองเท้า เครื่องประดับ
2. อาหาร - อาหารคาว ขนม เครื่องดื่ม วัตถุดิบต่าง ๆ
3. การเดินทาง - ปั่นจักรยาน ยานพาหนะ น้ำมัน ทางด่วน
4. เฟอร์นิเจอร์ - เตียง ตู้ โต๊ะ ผ้าม่าน 
5. เครื่องใช้ไฟฟ้า - พัดลม แอร์ ตู้เย็น โทรศัพท์
6. การศึกษา - ค่าเทอม ค่าเรียนพิเศษ อุปกรณ์การเรียน หนังสือ
7. สาธารณูปโภค - ค่าไฟฟ้า ค่าน้ำประปา ค่าอินเทอร์เน็ต
8. สุขภาพ - ค่ายา สบู่ ยาสระผม โฟมล้างหน้า แมส ประกัน
9. งานอดิเรก - กีฬา ศิลปะ ดนตรี เกม เติมเกม การ์ตูน

ขั้นตอนกิจกรรม

• ยกตัวอย่างกิจกรรมการทำอาหารทานเอง (เลือกเมนูอะไรก็ได้) ให้นักเรียนแลกเปลี่ยนสิ่งของที่ใช้ในการทำอาหาร (หมู ไข่ ข้าว กระทะ ตะหลิว น้ำมัน แก๊ส เป็นต้น) เพื่อให้เห็นต้นทุนที่เกิดขึ้นในกิจกรรม (ตัวอย่าง)

• นักเรียนวิเคราะห์ต้นทุนที่ใช้ในชีวิตประจำวัน (ให้ได้มากที่สุด) พร้อมยกตัวอย่างการจัดกลุ่มต้นทุน 1 ประเภท และให้นักเรียนช่วยกันจัดกลุ่มต้นทุนต่าง ๆ

• ครูชวนนักเรียนวิเคราะห์ต้นทุนแต่ละประเภทที่ระบุเป็นค่าใช้จ่ายในหนึ่งวัน โดยยกตัวอย่างจากอาหาร พร้อมอธิบายวิธีการคำนวณ

• วิธีการคำนวณมูลค่าในหนึ่งวัน ของอาหาร (ราคา/จำนวนคนกิน) 

หากเป็นวัตถุดิบซื้อมาแบ่งใช้ ให้หารจำนวนน้ำหนักด้วย

• วิธีการคำนวณมูลค่าในหนึ่งวัน ของสิ่งของที่ซื้อครั้งเดียวแต่สามารถใช้ได้หลายครั้ง เช่น เสื้อผ้า เฟอร์นิเจอร์ เครื่องใช้ไฟฟ้า อุปกรณ์การเรียน งานอดิเรก สุขภาพ)

• วิธีการคำนวณมูลค่าในหนึ่งวัน ของการเดินทาง

รถยนต์ที่ใช้น้ำมัน

1. (ระยะทางไปกลับบ้าน/อัตราสิ้นเปลือง) * ราคาน้ำมันต่อลิตร

รถยนต์ที่ใช้ไฟฟ้า 

1. จำนวนวัน = ระยะทางที่แบตวิ่งได้ทั้งหมด/ระยะทางไปกลับบ้าน
2. ราคาต่อวัน = ราคาไฟฟ้าที่ชาร์จเต็ม/จำนวนวัน

• อายุเฉลี่ยการใช้งานของสิ่งของ

* ครูสามารถใช้ Excel กรอกข้อมูลและรายละเอียด เพื่อความสะดวกและคำนวณอย่างถูกต้อง

• นักเรียนลงมือทำของตนเอง พร้อมนำข้อมูลของต้นทุนแต่ประเภท นำเสนอในรูปแบบที่เหมาะสมกับข้อมูล

สะท้อนการเรียนรู้จากนักเรียน

• พอได้นั่งวิเคราะห์ตนเอง ทำให้รู้ว่าชีวิตประจำวันของเรามีการใช้ต้นทุนหลายอย่าง แม้จะเป็นเพียงกิจกรรมเดียว เช่น เล่นเกม มีอุปกรณ์ไม่ใช่แค่คอมพิวเตอร์ มีอุปกรณ์เสริมมากมาย เม้าส์ หูฟัง คีย์บอร์ด แป้นคีย์บอร์ดที่เปลี่ยนใหม่ แผ่นรองเม้าส์ รวมถึงค่าไฟ ค่าอินเตอร์เน็ต 
• ก่อนทำรู้สึกว่าตัวเองใช้เงินน้อยมาก ไม่ได้ซื้อของทุกวัน ไม่ซื้อขนม ของชิ้นใหญ่ก็ไม่เคยรู้ราคาสินค้า เพราะผู้ปกครองเป็นคนจ่าย พอได้กลับมาวิเคราะห์ตนเองก็ได้รู้ถึงราคาของสิ่งต่าง ๆ ที่ตนเองใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น ค่าเทอม ค่าน้ำ ค่าไฟ
• ได้เห็นว่าเสียเงินไปกับอะไรบ้าง รู้สึกตกใจกับเงินที่ใช้ไปจริง ๆ โดยเฉพาะค่าเดินทาง เพราะมีไลฟ์สไตล์การชอบไปกินข้าวนอกบ้าน