กิจกรรม“นักประวัติศาสตร์น้อย (Little Community Historians)” เพื่อการเรียนรู้ประวัติศาสตร์ชุมชนบ้านหนองไฮ โดยรูปแบบโครงงานเป็นฐาน (Project-Based Learning :PBL) เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดวิเคราะห์ ร่วมกับการบูรณาการคละชั้นเรียนสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 2-3

ที่มาของนวัตกรรม

โรงเรียนบ้านหนองไฮโพธิ์ชัย

เป็นโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 1 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน

เป็นโรงเรียนขนาดเล็กเปิดทำการเรียนการสอนตั้งแต่ระดับชั้นอนุบาลถึงประถมศึกษาปีที่ 6 มีจำนวนนักเรียนทั้งหมด 37 คน

ตั้งอยู่ในพื้นที่ตำบลพระลับ อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น โดยในฐานะที่ข้าพเจ้าเป็นครูประจำชั้นควบชั้นเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่
2-3 บรรจุรับราชการครูเอกสังคมศึกษา ได้เล็งเห็นถึงสภาพปัญหาการจัดการเรียนการสอนที่ไม่เอื้อต่อผู้เรียน
มีทรัพยากรที่จำกัดไม่เพียงพอต่อการพัฒนาคุณภาพในการยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางวิชาการจึงได้ร่วมกันปรึกษาหารือ ขอข้อชี้แนะแนวทางจากท่านผู้อำนวยการ เพื่อนครูร่วมวิชาชีพ ศึกษานิเทศก์ คณะกรรมการสถานศึกษาและผู้ปกครอง จึงได้นำข้อเสนอและความคิดเห็นต่างๆไปออกแบบการจัดการเรียนรู้ที่บูรณาการคละชั้นเรียนและสอดคล้องกับความถนัดของครูผู้สอนสอดคล้องกับบริบทของโรงเรียนและให้ได้ใกล้ชิดชุมชนให้ได้มากที่สุดสอดคล้องกับการพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ในการพัฒนาทักษะผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 รวมทั้งยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของวิชาประวัติศาสตร์และวิชาสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม จากการนำปัญหาดังกล่าวและนำมาวิเคราะห์ ผสมผสานกับขั้นตอนการพัฒนาและการออกแบบนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบADDIE Modelนั้น จึงได้นำไปสู่การสร้างกิจกรรม“นักประวัติศาสตร์น้อย”เพื่อการเรียนรู้ประวัติศาสตร์ชุมชนบ้านหนองไฮโดยรูปแบบโครงงานเป็นฐาน(Project-Based Learning :PBL)เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดวิเคราะห์ร่วมกับ

การบูรณาการคละชั้นเรียนสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 2-3

ขั้นตอนการจัดการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบโครงงานเป็นฐาน 7 ขั้นตอน

ระยะเวลาการดำเนินโครงงานนักประวัติศาสตร์น้อย

เดือนพฤศจิกายน พ..ศ.2568 - มกราคม พ.ศ.2569

ฐานคิด/แนวคิดทางวิชาการ ได้แก่

1.ทักษะที่จำเป็นในศตวรรษที่21 (3R 8C)

2.กระบวนการจัดการเรียนรู้เชิงรุก(Active Learning)

3.วิธีการจัดการเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน(Project Based Learning: PBL)

4.แนวคิด/ทฤษฎีกระบวนการสร้างและออกแบบนวัตกรรมโดยรูปแบบADDIE Model

5.วิธีการสอนที่เน้นกระบวนการคิดอย่างมีวิจารณญาณ(Thinking Based Learning) 

6.กระบวนการสืบค้น(Inquiry-based Learning)

7.วิธีการทางประวัติศาสตร์(Historical Method)

ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นกับผู้เรียน

1.ได้รับประเมินการพัฒนาทักษะ/สมรรถนะการคิดวิเคราะห์ในระดับดี

2.มีผลคะแนนการเรียนรู้วิชาประวัติศาสตร์ เรื่อง ชุมชนของฉัน(คะแนนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน)

3.ได้รับการพัฒนาการเรียนรู้แบบสืบสอบความรู้โดยกระบวนการกลุ่ม

4.มีการผลิตชิ้นงานที่หลากหลายโดยฝีมือผู้เรียนเองโดยมีคุณครูเป็นผู้ชี้แนะแนวทางและเป็นนั่งร้านแห่งการจัดการเรียนรู้

ให้แก่ผู้เรียนโดยมีชิ้นงานที่ผู้เรียนช่วยกันผลิตขึ้นตามช่วงวัยที่เหมาะสม ได้แก่ 

-สมุดเล่มเล็ก (Mini Book)

-สมุดเล่มใหญ่ (Jumbo Book)

-แผนที่ชุมชนแผ่นเล็ก (Mini Map)

-แผนที่ชุมชนแผ่นใหญ่ (Big Map)

-สื่อการสอนประวัติบ้านหนองไฮแบบแก้ว 6 ใบและแบบรูปเล่ม

Feedbackของผู้เรียนที่มีต่อนวัตกรรมนี้

1.นักเรียนให้คะแนนนวัตกรรมโครงงานนี้เฉลี่ย 7/10 คะแนน

2.นักเรียนมีความสนใจที่จะขยายผลทำโครงงาน/ต่อยอดศึกษาแหล่งเรียนรู้อื่นๆอีก ได้แก่ ศาลผีปู่ตาสมที่อยู่ข้างๆโรงเรียน

3.นักเรียนชอบออกสำรวจเดินทางผจญภัยโดยมีแผนที่ชุมชนที่ร่วมกันสร้างขึ้นเองเป็นแผนที่นำทาง

4.นักเรียนต้องการเดินทางออกสำรวจให้มีพื้นที่ที่กว้างขวางและขยายพื้นที่สำรวจออกไปมากกว่านี้

จุดเด่นของนวัตกรรม

การเผยแพร่และการได้รับการยอมรับ/การได้รางวัลของนวัตกรรม

ช่องทางออนไลน์ Youtube ในการเผยแพร่

เอกสารอ้างอิง
ได้แก่

-กระทรวงศึกษาธิการ. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.(2563). แนวการจัดกิจกรรมActiveLearning

ที่เสริมสร้างทักษะการคิดวิเคราะห์ :ประวัติศาสตร์ชาติไทย ครั้งที่2.กรุงเทพฯ:ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย

-กระทรวงศึกษาธิการ. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.(2564).ก้าวแรกการจัดการเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน

(Project-Based
Learning: PBL).ครั้งที่1.กรุงเทพฯ:เอ็น.เอ.รัตนะเทรดดิ้ง

-พิมพันธ์ เดชะคุปต์และพเยาว์ ยินดีสุข. (2559).สอนเด็กทำโครงงานสอนอาจารย์ทำวิจัยปฏิบัติการในชั้นเรียน. ครั้งที่1.

กรุงเทพฯ:โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

-สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ(พว.).(2547).โครงงานชนะการประกวดกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม

ช่วงชั้นที่1(ชั้นประถมศึกษาปีที่1-3). ครั้งที่1. ม.ป.พ.

-สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ(พว.).ม.ป.พ.เรียนรู้ด้วยโครงงานสู่การสร้างและพัฒนานวัตกรรมกลุ่มสาระการเรียนรู้

สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม. ม.ป.พ.

-สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 2. กลุ่มนิเทศติดตามและประเมินผลการจัดการศึกษา. ม.ป.พ.

เรียนรู้ด้วยโครงงานสู่การสร้างและพัฒนานวัตกรรมกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม. ม.ป.พ.