
แผนการจัดการเรียนรู้รายวิชาชีววิทยา (ฉบับ Dead Poets Society)
การจัดกิจกรรมนี้เราได้รับแรงบันดาลใจมาจากหนังเรื่อง Dead Poets Society กิจกรรมการสอนของจอห์น คีทติ้ง มันตราตรึงใจเรามาก มีหลายอย่างที่เราพยายามปรับใช้กับในรายวิชาชีววิทยายิ่งในบทความหลากหลายของสิ่งมีชีวิต มีเนื้อหาที่เยอะมากและยากที่จะทำให้นักเรียนได้สนใจ เราจึงลองเลือก 1 หัวข้อมาจัดทำกิจกรรมทั้งหมด แต่ครบสรุปทุกประเด็นโดยที่ไม่ได้มานั่งฟังและทำการบ้านเท่านั้น
Mindset ของเราคือบอกตัวเองว่า "เราไม่ได้มาสอนชีววิทยา แต่เรามาสอนเรื่อง 'ชีวิต' ผ่านสิ่งมีชีวิต"
เรื่อง : ความหลากหลายของสัตว์ (Kingdom Animalia)
ระยะเวลา : 3 คาบเรียน
สาระสำคัญ : สัตว์แต่ละไฟลัม (Phylum) มีวิวัฒนาการของโครงสร้างร่างกายเพื่อการอยู่รอดที่แตกต่างกัน มนุษย์สามารถเรียนรู้ปรัชญาการใช้ชีวิตผ่านการปรับตัวของสัตว์เหล่านี้
การเตรียมตัวล่วงหน้า & อุปกรณ์
รูปแบบการจัดโต๊ะ
ตอนต้น: ดันโต๊ะเก้าอี้ชิดผนังเหลือที่โล่งตรงกลาง
ตอนนำเสนอ: นั่งล้อมวง (Circle) หรือจัดแบบสภา (U-Shape) เพื่อให้ทุกคนเห็นหน้ากัน
ขั้นตอนการสอนตามรูปแบบ 5E
1. ขั้นสร้างความสนใจ (Engagement)
กิจกรรม: "The Untitled Exhibit" (นิทรรศการไร้นาม) ปล.กิจกรรมนี้คุณครูสามารถเลือกรูปสัตว์เองได้ตามใจชอบเลยนะคะ
แนวคิด: Keating ให้เด็กยืนบนโต๊ะเพื่อมองโลกมุมใหม่ เราจะให้เด็กมองสัตว์โดยทิ้งชื่อไฟลัมไปก่อน
บทบาทครู เปิดเพลงบรรเลงเบา ๆ รอรับนักเรียน และครูค่อยๆ เชื่อมโยงสิ่งที่เขาเขียน เข้าสู่ลักษณะเด่นทางวิทยาศาสตร์
พูดเปิด: "ยินดีต้อนรับสุภาพบุรุษและสุภาพสตรี... วันนี้เราไม่เรียนชีวะ แต่เราจะเรียน 'ชีวิต' ผ่านชีวะ เชิญเดินชมสิ่งมีชีวิตรอบห้องนี้ ห้ามใช้สมองจำชื่อไฟลัม แต่จงใช้หัวใจดูว่าพวกมันสู้ชีวิตอย่างไร"
ให้โจทย์: ให้นักเรียนเดินดูรูป เลือก 1 รูปที่ชอบ แล้วเให้เขียน "บทกวี" หรือ "คำนิยามสั้นๆ"
ให้กับภาพนั้น โดยห้ามใช้ศัพท์วิชาการ ให้บรรยายจากความรู้สึก เช่น แมงกะพรุน = นักเต้นระบำแห่งความตาย

2. ขั้นสำรวจและค้นหา (Exploration)
กิจกรรม: "The Lawyer of Evolution" (ทนายแห่งวิวัฒนาการ)
แนวคิด: ฉีกหน้ากระดาษตำราทิ้ง แล้วใช้การโต้เถียงด้วยปัญญาการณ์ คอยกระตุ้นด้วยคำถาม
บทบาทครู เดินสังเกต ดูแลให้คำปรึกษา
ขั้นตอน:
โจทย์: "สมมติว่าโลกกำลังจะแตก ยาน Noach’s Ark รับสัตว์ได้จำกัด พวกคุณคือทนายความ จงศึกษาลูกความของคุณจากเอกสารในซอง แล้วเตรียมคำแถลงการณ์ว่า ทำไมไฟลัมนี้ถึงเจ๋งที่สุดและควรได้ไปต่อ"
3. ขั้นอธิบายและลงข้อสรุป (Explanation)
กิจกรรม: "The Pitching" (การแถลงการณ์)
แนวคิด: Keating ฉีกหน้ากระดาษตำราทิ้ง แล้วใช้การโต้เถียงด้วยปัญญาการณ์ คอยกระตุ้นด้วยคำถาม
บทบาทครู : มื่อนักเรียนพูดจบ ครูพูดเสริมและสรุปบทเรียนทุกกลุ่ม เพื่อให้ได้ Concept ครบทุกไฟลัมจากที่นักเรียนมานำเสนอว่าความให้ลูกความจากกิจกรรม "The Lawyer of Evolution"
ตัวอย่าง: นักเรียน: "กลุ่มเราคือแมลงสาบ เราตายยากมาก ขยายพันธุ์ไวสุด ๆ"
ครู: "ถูกต้อง! นั่นคือความสำเร็จของ Phylum Arthropoda สิ่งที่ช่วยพวกคุณคือ Exoskeleton (โครงร่างแข็งภายนอก) และขาที่เป็นข้อปล้อง นี่คือไฟลัมที่ประสบความสำเร็จที่สุดในโลก !"
ขั้นตอน

4. ขั้นขยายความรู้ (Elaboration)
กิจกรรม: "Design Your Beast" (ผู้สร้างชีวิต)
แนวคิด: เข้าใจกลไกธรรมชาติผ่านจินตนาการ
บทบาทครู: ครูชี้ให้เห็นว่า สัตว์ในโลกความเป็นจริงที่พวกเขากำลังเรียน ก็ถูก "Design" มาโดยธรรมชาติแบบนี้แหละ เพื่อตอบโจทย์สิ่งแวดล้อมนั้น ๆ
ขั้นตอน
โจทย์ "นักเรียนต้องออกแบบสัตว์ 1 ชนิด ที่จะมีชีวิตรอดในโลกนั้น ๆ ได้ โดยต้องอิงหลักการของ Kingdom Animalia
(ต้องมีระบบหายใจแบบไหน? โครงสร้างร่างกายแบบไหน? สืบพันธุ์ยังไง?) จากไฟลัมที่ถูกเลือกขึ้นยานมา
5. ขั้นประเมินผล (Evaluation)
กิจกรรม: "Farewell Message" (บทส่งท้าย)
การวัดผล
บทปิดท้าย (Keating Style)
ครูมีความลับจะบอก รู้ไหมทำไหมนุษย์ถึงต้องเรียนวิทยาศาสตร์ เราไม่ได้เรียนเพื่อเอาเกรด เราไม่ได้เรียนเพื่อเอาเท่ หรือเรียนเพราะมีให้เรียน แต่เราเรียนเพื่อสู้กับความกลัว กลัวที่ไม่รู้เรื่องราวรอบตัวและตัวเราเอง เรียนรู้ธรรมชาติ เรียนรู้ที่จะรักร่างกาย เเละความเปราะบางของชีวิตมนุษย์ แต่ไม่ได้หมายความว่าเราจะชนะความกลัวหรอกนะ ความกลัวยังคงหลอกหลอนมนุษย์ตลอดไป เพราะสิ่งนี้แหละความกลัวทำให้มนุษย์เจริญก้าวหน้าพัฒนาองค์ความรู้ต่อไป
แสดงความเห็นกับสมาชิกใน insKru
เก็บไอเดียไว้อ่าน และอีกมากมาย
ได้แรงบันดาลใจเต็มๆ เลยใช่มั้ย?
บันทึกแรงบันดาลใจที่ได้รับเก็บไว้ไม่มีลืมผ่านการเขียนไอเดียเลย!