
ไอเดียนี้เกิดขึ้นมาจากเรากำลังสอนวิชาวิทยาศาสตร์กายภาพ เรื่อง พลังงาน ให้นักเรียน ม.5 ห้องเรียนที่ไม่ใช่แผนวิทย์-คณิต ซึ่งเราสอนเนื้อหาเรื่องโซลาร์เซลล์กับพลังงานนิวเคลียร์ไปแล้ว ประกอบกับวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 นี้ กำลังจะมีการเลือกตั้งครั้งสำคัญของประเทศไทยเกิดขึ้น เราก็เลยลองคิดว่าถ้าเราลองให้นักเรียนวิเคราะห์นโยบายด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อมของพรรคการเมืองต่าง ๆ ก็น่าจะทำให้นักเรียนได้เชื่อมโยงกับโลกความเป็นจริงมากขึ้นว่าสิ่งที่นักเรียนเรียนไปมันไม่ได้ห่างไกลจากตัวนักเรียนเลย แต่อยู่รอบตัวนักเรียนด้วยซ้ำ ดังนั้นไอเดียนี้จึงมีจุดประสงค์เพื่อให้นักเรียนสามารถวิเคราะห์นโยบายด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อมของพรรคการเมืองต่าง ๆ ได้ และ (อาจจะ) เกิดแรงบันดาลใจหรือความสนใจในการศึกษาเพิ่มเติมในเรื่องพลังงานและการเมืองมากขึ้น
ใช้เวลาประมาณ 3 คาบ (คาบละ 50 นาที)
1. ชวนนักเรียนพูดคุยเกี่ยวกับว่าวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 นี้ กำลังจะมีเหตุการณ์อะไรเกิดขึ้น มีใครในห้องที่อายุถึง 18 ปี แล้วบ้าง (ซึ่งจากการคุยก็พบว่ามีนักเรียนบางคนที่อายุถึง 18 ปีแล้ว แต่ส่วนใหญ่จะยังอายุไม่ถึง) แล้วเราก็ชวนคุยว่า เคยติดตามการ debate หรือการหาเสียงชี้แจงนโยบายผ่านสื่อต่าง ๆ บ้างหรือไม่ ซึ่งเราก็จะพบว่านโยบายของพรรคการเมืองต่าง ๆ ก็จะมีหลายด้าน วันนี้เราก็จะมาดูนโยบายของพรรคการเมืองในด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อมกัน
2. แบ่งกลุ่มนักเรียนให้ได้ประมาณ 8-10 กลุ่ม กลุ่มละประมาณ 4-5 คน
3. สุ่มวงล้อพรรคการเมืองว่าแต่ละกลุ่มจะได้อ่านนโยบายด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อมของพรรคการเมืองใด
โดยเรามี 6 พรรค ได้แก่ พรรคประชาชน พรรคเพื่อไทย พรรคภูมิใจไทย พรรคประชาธิปัตย์ พรรคพลังประชารัฐ และพรรครวมไทยสร้างชาติ
ก็จะมีกลุ่มที่ได้พรรคการเมืองซ้ำกันด้วย
4. ครูส่งลิงก์แหล่งข้อมูลสรุปนโยบายพรรคการเมืองด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อมให้นักเรียน ได้แก่
https://thestandard.co/compare-energy-policy-election/
https://www.greenpeace.org/thailand/story/58538/environment-policies-election-2026/
https://www.posttoday.com/smart-city/736210
5. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มเข้าไปศึกษานโยบายด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อมของพรรคที่สุ่มได้แบบคร่าว ๆ จากลิงก์ดังกล่าวแล้วเลือกนโยบายมา 1 นโยบาย โดยกลุ่มที่ได้พรรคเหมือนกัน ให้ตกลงเลือกนโยบายไม่ซ้ำกัน (แนะนำให้นักเรียนสืบค้นรายละเอียดนโยบายเพิ่มเติมจากเว็บไซต์ของพรรคการเมืองนั้น ๆ)
6. นักเรียนแต่ละกลุ่มนำนโยบายด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อมที่เลือกมาวิเคราะห์ตามแนวทาง 5W1H ดังนี้ (อันที่จริงเราก็ไม่รู้ว่ามีแนวทางการวิเคราะห์ที่ดีกว่านี้มั้ย แต่พอดีว่าเราคิดแนวทางนี้ได้ ก็เลยลองแบบนี้)
- What นโยบายนี้คือนโยบายอะไร
- Where นโยบายนี้น่าจะเกิดขึ้นที่ไหน
- When นโยบายนี้จะเกิดขึ้นเมื่อใด
- Who ใครได้ประโยชน์จากนโยบายนี้
- Why นโยบายนี้ทำไปเพื่ออะไร/ทำไปทำไม
- How นโยบายนี้น่าจะมีแนวทางดำเนินการอย่างไร/วิธีดำเนินการอย่างไร
ตรงส่วนนี้ถ้านักเรียนมีข้อสงสัยเราก็อาจจะยกตัวอย่างอธิบายเพิ่มเติมก็ได้ หรือถ้าสืบค้นรายละเอียดในเว็บไซต์ของพรรคการเมืองแล้วไม่มีรายละเอียดบางอย่างที่ต้องวิเคราะห์ ก็ให้นักเรียนคิดต่อเองได้เลย
7. หลังจากนักเรียนวิเคราะห์เรียบร้อยแล้ว เราก็ชวนมาวิเคราะห์ลงลึกในนโยบายเพิ่มขึ้นอีกระดับหนึ่ง โดยยกตัวอย่างเป็นนโยบายที่นักเรียนเคยได้ยินหรือใกล้ตัวนักเรียน เช่น นโยบายเสรีทรงผม ลองชวนคุยว่านโยบายนี้นักเรียนมีความรู้สึกอย่างไร ถ้าเกิดขึ้นจริง ใครจะได้ประโยชน์บ้าง แล้วเขาได้ประโยชน์ยังไง ใครที่จะเสียประโยชน์จากนโยบายนี้ แล้วเขาเสียประโยชน์ยังไง นโยบายนี้ควรมีขอบเขตยังไง หรือแม้กระทั่งมีนักเรียนอีกห้องหนึ่งพูดขึ้นมาว่า นโยบายคืนชีพไดโนเสาร์ของพรรคการเมืองพรรคหนึ่ง จริง ๆ มันอาจจะดูไร้สาระนะ แต่เราก็สามารถเอามาวิเคราะห์ตามประเด็นข้างต้นได้เช่นกัน
8. ให้นักเรียนวิเคราะห์นโยบายเพิ่มเติมโดยตอบคำถามตามประเด็นต่อไปนี้
- ประโยชน์ที่จะได้รับจากนโยบายนี้
- ข้อน่ากังวลเกี่ยวกับนโยบายนี้ (กลุ่มที่จะเสียประโยชน์จากนโยบาย)
- สิ่งที่สามารถปรับปรุง/เพิ่มเติมในนโยบายแล้วนโยบายจะดีขึ้นได้อีก
9. สุ่มวงล้อลำดับการนำเสนอแล้วให้นำเสนอหน้าชั้นเรียนทีละกลุ่ม กลุ่มที่นำเสนอเรียบร้อยแล้วให้ถ่ายรูปสิ่งที่วิเคราะห์ลงในไลน์กลุ่มเพื่อให้ทุกคนในห้องสามารถอ่านทบทวนได้ (ให้นำเสนอกลุ่มละประมาณ 3-5 นาที)
10. เมื่อนำเสนอครบทุกกลุ่มแล้ว ครูชวนนักเรียนกลับมาอยู่กับตัวเองโดยการสะท้อนคิดผ่านการตอบคำถามดังนี้ลงในโพสอิท (ไมต้องเขียนชื่อแสดงความเป็นเจ้าของในโพสอิท) (ให้เวลาประมาณ 10-15 นาที)
- ให้นักเรียนเลือกนโยบายด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อมจากที่กลุ่มเพื่อนนำเสนอ 1 นโยบาย ที่คิดว่าอยากให้เกิดขึ้นจริงมากที่สุด/เป็นนโยบายที่ใช่ที่สุดสำหรับตัวนักเรียน (ไม่จำเป็นต้องเป็นนโยบายที่กลุ่มเราทำ) พร้อมบอกเหตุผลว่าทำไมต้องเป็นนโยบายนี้
- เขียนความรู้สึกหลังจากได้เห็นนโยบายต่าง ๆ ของพรรคการเมือง
- เขียนสิ่งที่ได้เรียนรู้จากการอ่าน/ฟังนโยบายต่าง ๆ ของพรรคการเมือง (ถ้าเขียนเชื่อมโยงกับสิ่งที่ได้เรียนในวิชานี้ด้วยก็จะดีมาก)
11. ให้นักเรียนดูว่านโยบายที่เลือกในข้อ 1. เป็นนโยบายของพรรคใด จากนั้นนำโพสอิทมาแปะบนกระดานให้ตรงกับพื้นที่ของพรรคการเมืองบนกระดาน
12. ครูชวนนักเรียนดูภาพรวมว่านโยบายที่นักเรียนในห้องเลือกไปอยู่กับแต่ละพรรคกี่คะแนน แล้วค่อย ๆ ชวนพูดคุยถึงเหตุผลว่า ทำไมนักเรียนเลือกนโยบายนี้ เพราะอะไร ไล่ไปทีละพรรค ตรงจุดนี้เราจะเห็นถึงชุดประสบการณ์เดิมหรือความรู้เดิมที่นักเรียนใช้ในการตัดสินใจเลือก เช่น บางคนเลือกนโยบายที่เกี่ยวข้องกับการลดค่าไฟ เพราะเห็นว่าที่บ้าน ผู้ปกครองต้องจ่ายค่าไฟแต่ละเดือนแพงมาก บางคนก็เลือกนโยบายที่เกี่ยวข้องกับการยุติการใช้ถ่านหิน บางคนก็เลือกนโยบายรถไฟฟ้า 20 บาทตลอดสาย ตรงนี้เราก็หยิบมาชวนคุยต่อได้ว่า คิดว่าถ้าทำได้จริงจะส่งผลยังไงต่อ โดยเฉพาะในด้านสิ่งแวดล้อม เราก็ชี้ให้เห็นว่า รอบ ๆ โรงเรียนเรามีโรงงานที่ปล่อยควันหรือมลพิษจำนวนมาก ถ้านโยบายนี้เกิดขึ้นจริงจะเป็นยังไงต่อ ซึ่งตรงส่วนนีเราได้ฟังนักเรียนหลากหลายความคิดเห็นมาก ๆ สุดท้ายเราก็ฝากนักเรียนไปว่า นโยบายที่เราเอามาวิเคราะห์นี้เป็นเพียแค่ส่วนหนึ่งเท่านั้น จริง ๆ ยังมีนโยบายอีกมากมาย และวันที่ 8 กุมภาพันธ์นี้ แม้ว่านักเรียนจะยังไม่มีสิทธิ์เลือกตั้งก็อย่าลืมบอกพ่อแม่ผู้ปกครองให้ไปใช้สิทธิ์เลือกตั้งและออกเสียงประชามติ
13. สุดท้ายเราชวนนักเรียนปิดวงการเรียนรู้ด้วยการให้โจทย์นักเรียนไปว่า เรียนรู้เรื่องนี้ไปแล้วรู้สึกยังไงบ้าง โดยใช้การ์ด Hi Awareness หรือการ์ดดาวเสาร์ ซึ่งเป็นการ์ดที่มีคำศัพท์แสดงความรู้สึกให้เลือกถึง 42 ใบ เราให้นักเรียนเดินมาดูการ์ดหน้าชั้นเรียนแล้วถ่ายรูปความรู้สึก 1 ความรู้สึกที่เรารู้สึกมากที่สุด แล้วให้นักเรียนบอกเหตุผลสั้น ๆ ว่าทำไมรู้สึกแบบนี้ในรูปภาพ แล้วอัพโหลดลงอัลบั้มในไลน์กลุ่ม
ภาพบรรยากาศใันชั้นเรียนบางส่วนครับ





เรารู้สึกว่า นักเรียนหลายคนเลยดูจะมีความสนใจในนโยบายพรรคการเมืองมากขึ้น เสียงสะท้อนจากความรู้สึกของนักเรียนตอนที่เลือกการ์ดดาวเสาร์ เช่น บางคนก็บอกว่าเหมือนได้เรียนรู้อะไรที่ไม่เคยรู้มาก่อน ได้เรียนรู้การเมืองอะไรใหม่ ๆ ทุกสิ่งทุกอย่างบนโลกสามารถเกี่ยวข้องกันได้และได้เรียนรู้เพิ่มเติมในเรื่องพลังงาน บางคนก็บอกว่าอยากรู้ว่านโยบายมันทำได้จริงมั้ย บางคนก็สนใจด้านนี้มานานแล้ว พอได้มาเรียนกับตัวก็รู้สึกว่าสนใจมากขึ้น บางคนก็บอกว่ากระอักกระอ่วนใจในการแสดงความคิดเห็นหรือเลือกข้างทางการเมือง ซึ่งอาจเกิดจากข้อมูลที่ซับซ้อนแล้วหลากหลาย
แล้วก็ดีใจที่อย่างน้อยเราได้เปิดพื้นที่ให้นักเรียนได้แสดงความคิดเห็นอย่างเต็มที่ บางคนอาจจะไม่เคยสนใจเรื่องแบบนี้เลย อย่างน้อยก็ได้เปิดต่อมความสนใจและความอยากรู้อยากเห็นให้เขาได้ แล้วก็ทำให้เขาได้เห็นว่าพลังงานในทางวิทยาศาสตร์เกี่ยวข้องกับการเมืองและชีวิตประจำวันได้อย่างไร
ด้านล่างนี้จะเป็นความรู้สึกจากการ์ดดาวเสาร์และโพสอิทของนักเรียนบางส่วนนะครับ



















ถ้าจะให้เชื่อมโลกจริงมากขึ้นอาจจะให้นักเรียนแต่ละคนลองไปสืบค้นหรือสอบถามชุมชนแถวบ้านตนเองว่ามีปัญหาด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อมอะไรบ้างแล้วลองเอามาพูดคุยกันในห้องเรียนแล้วเชื่อมโยงกับนโยบายพรรคการเมืองว่าจะมาแก้ปัญหาที่เขาเจอได้หรือไ่ม่ อย่างไร หรือออกแบบเป็น Project แก้ปัญหาเลยก็ได้ ถ้ามีเวลามากพอ
ครูท่านใดมีไอเดียเสนอแนะเพิ่มเติมก็บอกได้เลยนะครับ ถ้าอันไหนที่อาจจะไม่ได้ถูกต้องตามหลักวิชาการ หรือถ้าลองนำไปใช้แล้วได้ผลมาว่ายังไงก็มาแชร์กันได้นะครับ
แสดงความเห็นกับสมาชิกใน insKru
เก็บไอเดียไว้อ่าน และอีกมากมาย
ได้แรงบันดาลใจเต็มๆ เลยใช่มั้ย?
บันทึกแรงบันดาลใจที่ได้รับเก็บไว้ไม่มีลืมผ่านการเขียนไอเดียเลย!