
ได้ไอเดียจากคุณครูปราศรัย เจตสันติ์
โรงเรียนราชวินิตบางแก้ว ที่เคยมาจัดกิจกรรมเมื่อครั้งสมัยเป็นนักศึกษาครูและได้มวลประสบการณ์จากโครงการก่อการครู
ที่ได้เข้าร่วมเมื่อปีที่แล้วเกิดเป็นแผนฯ ที่ให้
นักเรียนเชื่อมโยงกับชีวิตจริง โดยให้นักเรียน
มีส่วนร่วมการเรียนรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติ
ตัดสินใจ และเห็นคุณค่ากับความหมายของ
การเรียนรู้ว่าการเรียนรู้มีประโยชน์ต่อการ
ใช้ชีวิตของนักเรียนในอนาคต
วิธีสอนโดยใช้ฉากทัศน์เป็นฐาน (Scenario Based
Learning) 100 นาที
ขั้นที่ 1
ขั้นกำหนดเป้าหมายการเรียนรู้และจัดกลุ่มผู้เรียน (15 นาที)
1. ผู้สอนให้ผู้เรียนสุ่มจับคู่ด้วยกิจกรรมสันทนาการ
พร้อมให้ผู้เรียนตอบคำถาม
ดังนี้
- ให้นักเรียนแต่ละคู่ระบุคนละ 1 อาชีพที่ติดลำดับ 10 อันดับ
อาชีพอะไรบ้างที่เป็นที่ต้องการของตลาดแรงงานในไทย อ้างอิงข้อมูลจากสถาบันยุทธศาสตร์การค้า
มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย ปี 2567 (เปิดคำตอบอย่างอิสระ)
2. ผู้สอนเปิดรับคำตอบอย่างเปิดกว้าง
จากนั้นผู้สอนและผู้เรียนรวบรวมประเด็นคำตอบไปสู่ตลาดแรงงานในประเทศไทยและประเภทของแรงงาน
ให้นักเรียนตอบคำถามว่าอาชีพที่เลือกมาจัดอยู่ในแรงงานประเภทใดบ้าง ดังนี้
- แรงงานทักษะสูง คนทำงานที่มีความรู้
ความสามารถเฉพาะด้าน เช่น วิศวกร แพทย์ นักวิจัย นักบิน โปรแกรมเมอร์
- แรงงานมีทักษะ คนทำงานที่มีทักษะฝีมือเฉพาะงาน
เช่น ช่างเชื่อม ช่างไฟฟ้า ช่างไม้ พนักงานเสริมสวย
- แรงงานไร้ทักษะ คนทำงานที่ไม่ต้องใช้ทักษะเฉพาะ
เช่น แรงงานก่อสร้าง แรงงานเก็บเกี่ยวในไร่นา พนักงานยกของ
- แรงงานข้ามชาติ/แรงงานเด็ก แรงงานที่มาจากต่างประเทศ
หรือแรงงานที่อายุต่ำกว่าเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด มักทำงานในภาคก่อสร้าง เกษตรกรรม
และงานบริการ
ขั้นที่
2
ขั้นออกแบบฉากสถานการณ์และเรียนรู้ด้วยตนเอง (60 นาที)
3. ผู้สอนนำผู้เรียนกิจกรรม Job
Fair ตลาดแรงงานจำลอง
โดยมีรายละเอียดดังนี้
1) แบ่งนักเรียนเป็น 2 กลุ่ม
กลุ่มผู้ประกอบการอาชีพที่เกี่ยวข้องกับปัจจัย 4 ได้แก่ บ้าน/เช่าบ้าน อาหาร ยาและเวชภัณฑ์ และเสื้อผ้าเครื่องนุ่งห่ม จำนวน 8 คน/ 4 คู่ กลุ่มแรงงาน ได้แก่ กลุ่มแรงงาน
จะได้รับการ์ดแรงงานคนละ 1 แผ่นภายในการ์ดจะระบุประเภทแรงงาน
ชื่อ อายุ การศึกษา และประสบการณ์ กลุ่มธนาคาร/รัฐบาล จำนวน 2
คน
ตัวอย่างการ์ดแรงงาน
2) กิจกรรมจะเล่นทั้งหมด 8 รอบผู้ประกอบการกู้เงินจากธนาคารคนละ
50 เหรียญ โดยมีดอกเบี้ยเงินกู้ธนาคารรอบละ 2 เหรียญ กู้เพื่อไว้สำหรับจ้างแรงงาน
แรงงานแต่ละคนจะต้องไปสมัครงานโดยผู้ประกอบการสามารถจ้างแรงงานได้อย่างอิสระหากรับเข้าทำงานแรงงานส่ง
“ผลผลิต” (แทนด้วยหลอด) ให้ผู้ประกอบการ
ผู้ประกอบการจ่าย “เงิน”
ตามค่าแรง หากมีการเลิกจ้าง เจ้าของกิจการต้องจ่ายค่าชดเชย 5
เหรียญ
อัตราค่าจ้างและการผลิตผลผลิต
4. ผู้สอนนำเสนอสถานการณ์ตลาดแรงงานโดยให้ผู้เรียนเผชิญสถานการณ์ต่าง ๆ ที่มีผลต่อการจ้างงาน ดังนี้
1) กฎหมายการจ่ายเงินสบทบประกันสังคม
(ผลกระทบ: นายจ้าง/ลูกจ้างต้องส่งเงินประกันสังคม)
2) การปรับเพิ่มค่าแรงขั้นต่ำ (ผลกระทบ:
นายจ้างมีการจ้างงานลดลง/ลูกจ้างมีแนวโน้มถูกเลิกจ้าง)
3)
การจดทะเบียนแรงงานข้ามชาติ (ผลกระทบ:
นายจ้างต้องรับผิดชอบรายจ่ายการจดทะเบียนแรงงานข้ามชาติให้ถูกต้องตามกฎหมาย)
4) นโยบายรัฐบาลแจกเงินช่วยลูกจ้างเพื่อพัฒนาทักษะเลื่อนขั้นแรงงาน (ผลกระทบ: ลูกจ้างได้รับเงินและสามารถพัฒนาตนเองเพื่อทักษะที่สูงขึ้น)
5) เศรษฐกิจถดถอย/เศรษฐกิจเติบโต (ผลกระทบ: นายจ้างมีการจ้างงานลดลงหรือเพิ่มขึ้น/ลูกจ้างมีแนวโน้มถูกเลิกจ้างหรือจ้างเพิ่มขึ้น)
6) กฎหมายคุ้มครองเด็ก/กฎหมายการลาคลอด (ผลกระทบ: นายจ้างต้องปฏิบัติตามกฎหมายคุ้มครองเด็กและกฎหมายสวัสดิการแรงงาน)
ผู้เรียนแต่ละคนรับบทบาทเป็นล้วนได้รับผลกระทบจากสถานการณ์ในแต่ละรอบโดยผู้ประกอบการกับแรงงาน
ได้รับเงินสะสมในแต่ละรอบโดยเป้าหมายของผู้ประกอบการคือการค้ากำไรและนำเงินกู้ไปคืนธนาคารในรอบสุดท้าย
ส่วนแรงงานได้รับเงินสะสมจากการจ้างงานและจะนำเงินส่วนนี้ไปใช้จ่ายชื้อปัจจัย
4 ในรอบสุดท้าย
การ์ดปัจจัย 4
ธนาคาร/รัฐบาลมีหน้าที่ทำตามบทบาทของตนเองทั้งการเก็บดอกเบี้ยเงินกู้
และการบังคับใช้กฎหมาย
ขั้นที่ 3 ขั้นสะท้อนการเรียนรู้ (25 นาที)
5. ผู้สอนให้ผู้เรียนทำใบกิจกรรม
Job Fair ตลาดแรงงานจำลองเขียนบทบาทสมมติชื่อ อายุ การศึกษา
รายได้ และผลผลิตที่ได้ จากนั้นจับกลุ่มกลุ่มละ 5 คน
โดยคละบทบาทสมมติ เขียนตอบคำถามสะท้อนคิดหลังจบกิจกรรม ดังนี้
1)
คุณรู้สึกว่าแรงงานกลุ่มใดได้รับความเป็นธรรมมากที่สุด? เพราะเหตุใด?
(แนวคำตอบ: แรงงานไร้ทักษะ/แรงงานข้ามชาติ/แรงงานเด็ก
เนื่องจากได้รับค่าตอบแทนน้อย และมีสิทธิ
เสรีภาพการเรียกร้องความเท่าเทียมได้รับการพัฒนาทักษะน้อย)
2) ในมุมมองของคุณ
กฎหมายหรือสถานการณ์ใดในแต่ละรอบส่งผลกระทบมากที่สุดต่อแรงงาน/เจ้าของกิจการ?
ทำไม? (แนวคำตอบ: การถูกเลิกจ้างหรือสถานการณ์อื่น ๆ
ตามที่ผู้เรียนนำเสนอและมีเหตุผลรองรับ)
3) ถ้าคุณสามารถเปลี่ยนแปลงกติกา 1 อย่างในตลาดแรงงานจำลองนี้ได้
คุณจะเปลี่ยนอะไร และเพราะอะไร? (แนวคำตอบ: ผู้เรียนนำเสนอและมีเหตุผลรองรับอย่างอิสระ)
4) จากประสบการณ์ในกิจกรรมนี้
คุณคิดว่าอะไรคือปัจจัยที่ทำให้แรงงานบางกลุ่มไม่สามารถเข้าถึงปัจจัย 4 ได้ครบ? (แนวคำตอบ: โครงสร้างทางเศรษฐกิจไม่เอื้อต่อการจ้างงานส่งผลให้แรงงานได้รับรายได้ที่น้อย
สวัสดิการแรงงานที่ได้รับไม่ครอบคลุมแรงงานทุกประเภท)
5) หากคุณเป็นรัฐบาล
คุณจะออกนโยบายใดเพิ่มเติมเพื่อให้เกิดความสมดุลระหว่างผลกำไรของกิจการและความเป็นอยู่ของแรงงาน? (แนวคำตอบ:
สนับสนุนนโยบายรัฐสวัสดิการแรงงานให้ได้รับสิทธิในการดำเนินชีวิตอย่างเหมาะสม
นโยบายสร้างโอกาสให้แรงงานเข้าถึงการพัฒนาฝีมือแรงงาน)
6) จากกิจกรรมในคาบเรียนให้ผู้เรียนตอบคำถามแบบทดสอบวัดผลการเรียนรู้ เรื่อง Job Fair
ตลาดแรงงานจำลอง ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 จำนวน 10 ข้อ และอธิบายแลกเปลี่ยนท้ายคาบเรียน ดังนี้
1) ผู้เรียนอธิบายปัจจัยที่มีผลต่อความต้องการแรงงานในตลาดแรงงานไทย มีอะไรบ้าง (สภาวะเศรษฐกิจไทยการศึกษาที่ตอบโจทย์ตลาดแรงงาน
นโยบายรัฐพัฒนาฝีมือแรงงาน และปัจจัยภายนอก (สภาวะเศรษฐกิจโลก
นโยบายการลงทุนจากต่างประเทศ และการแข่งขันทางเศรษฐกิจระหว่างประเทศ)
2)
ผู้เรียนอธิบายแสดงทัศนคติที่เห็นคุณค่าของแรงงานทุกประเภทโดยคำนึงถึงความเป็นธรรมในตลาดแรงงานได้อย่างเหมาะสม
อย่างไร
(การยอมรับในศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของแรงงานทุกคน
ให้ความเป็นธรรม ไม่เลือกปฏิบัติ เคารพสิทธิแรงงาน และสนับสนุนโอกาสในการพัฒนา
เพื่อให้เกิดตลาดแรงงานที่เป็นธรรมและสังคมที่ยั่งยืน)
ผู้เรียนกระตือรือร้นในการมีส่วนร่วมในกิจกรรมโดยกิจกรรมเหมาะสมกับช่วงวัยผู้เรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่
6 เป็นช่วงวัยที่ใกล้เข้าสู่วัยทำงานหรือศึกษาต่อในอนาคตอันใกล้
ดังนั้นการจัดกิจกรรมครั้งนี้ผู้เรียนสนใจและอยากเรียนรู้มุมมองการเรียนรู้ตลาดแรงงานสำคัญกับชีวิตของนักเรียนในการวางแผนการทำงานที่จะตอบโจทย์ชีวิตผู้เรียน
มีประเด็นที่หลากหลายที่ต้องการให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ เช่น กฎหมายแรงงาน ค่าจ้าง
ผลกระทบทางเศรษฐกิจ สวัสดิการแรงงาน และจริยธรรมความเป็นมนุษย์ ผ่านตัวละครแรงงาน
4 ประเภท ผู้ประกอบการ และรัฐบาลโดยมีบทบาทออกนโยบาย กฎหมายแรงงาน
ปัญหาและอุปสรรคที่พบในการจัดการเรียนรู้
ผู้เรียนส่วนใหญ่มีส่วนร่วมเต็มที่ในการดำเนินกิจกรรม
ปัญหาที่พบเป็นเรื่องการทำความเข้าใจในรายละเอียดความซับซ้อนกิจกรรมที่ผู้เรียนต้องมีสมาธิในการเข้าใจกิจกรรม
ซึ่งพบผู้เรียนบางคนยังไม่เข้าใจกิจกรรม และกิจกรรมต้องใช้เวลา 2 คาบเรียนติดกัน
และเวลามีผลอย่างมากบริหารความต่อเนื่องการจัดกิจกรรมซึ่งบางห้องเรียนไม่สามารถจัดกิจกรรมได้ลุล่วงภายใน
2 คาบเรียนได้
เพิ่มกิจกรรมเสริมหรือเทคนิคการสอนเสริมแรงทางบวกให้นักเรียนมีสมาธิมากขึ้นพร้อมสร้างข้อตกลงการใช้โทรศัพท์มือถือในชั้นเรียน
แจ้งกลุ่มบริหารงานวิชาการในการจัดคาบเรียนให้เป็นคาบเรียน
2 คาบ หรือสลับคาบเรียนกับครูท่านอื่นให้เป็นคาบเรียน 2 คาบเรียน
เรียนติดกันเนื่องจากการจัดกิจกรรมต้องใช้เวลาเตรียมและต้องอาศัยความต่อเนื่องในการดำเนินกิจกรรม
เพื่อให้ส่งเสริมให้ผู้เรียนได้เรียนรู้อย่างต่อเนื่อง
แสดงความเห็นกับสมาชิกใน insKru
เก็บไอเดียไว้อ่าน และอีกมากมาย
ได้แรงบันดาลใจเต็มๆ เลยใช่มั้ย?
บันทึกแรงบันดาลใจที่ได้รับเก็บไว้ไม่มีลืมผ่านการเขียนไอเดียเลย!