
การเรียนรู้วิชาชีววิทยาในระดับมัธยมศึกษาตอนปลายเป็นพื้นฐานสำคัญในการสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับสิ่งมีชีวิตและกระบวนการทางชีววิทยาที่ซับซ้อน
โดยเฉพาะเนื้อหาเรื่อง เซลล์ ซึ่งเป็นพื้นฐานของสิ่งมีชีวิตทั้งหมด
แต่จากการเรียนการสอนที่ผ่านมา พบว่านักเรียนจำนวนไม่น้อยยังมีความเข้าใจคลาดเคลื่อนและไม่สามารถเชื่อมโยงโครงสร้างของออร์แกเนลล์กับหน้าที่ได้อย่างชัดเจน การจัดการเรียนรู้โดยใช้กระบวนการ GPAS
5 STEP ซึ่งประกอบด้วย Gathering,
Processing, Applying, Synthesizing และ Assessing เป็นแนวทางที่ช่วยส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ การเรียนรู้เชิงกระบวนการ
และการสร้างองค์ความรู้ใหม่ด้วยตนเอง นอกจากนี้ การบูรณาการกิจกรรม Cell
Model DIY หรือการสร้างแบบจำลองเซลล์จากวัสดุที่หาได้ง่ายในชีวิตประจำวัน
จะช่วยให้นักเรียนมีโอกาสลงมือปฏิบัติจริง เห็นภาพเชิงรูปธรรม
และเกิดความสนุกสนานในการเรียนรู้
ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล (Gathering)
:
10 นาที
1. ครูเปิดภาพเซลล์และออแกเนลล์(Organelle)
ในเซลล์บนหน้าจอ
ให้นักเรียนสังเกตและตอบคำถามกระตุ้นความคิด เช่น “ในภาพคืออะไร?”,
“เคยเห็นโครงสร้างแบบนี้ที่ไหน?”, “สิ่งมีชีวิตทุกชนิดประกอบด้วยอะไร?”
2.
ให้นักเรียนศึกษาใบความรู้
ใบความรู้เรื่อง เซลล์และส่วนประกอบของเซลล์ ครูถามต่อว่า“เซลล์มีกี่แบบ?” และ “เซลล์ประกอบไปด้วยอะไรบ้าง?”
ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ (Processing) : 15 นาที
3. แบ่งนักเรียนออกเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4-5 คน
4. แต่ละกลุ่มช่วยกันสรุปความรู้จาก
Step 1 และจากใบความรู้ที่ 1 ลงในใบงานเรื่อง
เซลล์ (Cell)
ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ (Applying and Constructing the Knowledge) :
15 นาที
5. ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มสร้างโมเดลจำลองเซลล์พืชหรือเซลล์สัตว์
(เลือก 1 อย่าง)
6. โดยใช้วัสดุ-อุปกรณ์ในกล่อง
Cell model DIY ประกอบด้วย ดินน้ำมัน, หลอดดูดน้ำ, ฝาขวดพลาสติก, เมล็ดธัญพืช หรืออุปกรณ์อื่นๆ ที่เป็นวัสดุเหลือใช้และจากธรรมชาติ
โดยต้องระบุชื่อโครงสร้างและหน้าที่สำคัญของแต่ละ ออร์แกเนลล์ (Organelle)
ขั้นสื่อสารและนำเสนอ (Applying the Communication Skill) :
5 นาที
7. ให้แต่ละกลุ่มสลับกันนำโมเดลไปให้เพื่อนในกลุ่มอื่นประเมินผลงาน
โดยนำภาพถ่ายอัพโหลดในกระดาน padlet
8.
ประเมินผลงานของเพื่อนของแต่ละกลุ่มโดยการกด ดาว (ระดับ 1-5)
บนกระดาน padlet (โดยตามแบบประเมินงานของกลุ่ม)
ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่าบริการสังคมและจิตสาธารณะ (Self-Regulating) : 5 นาที
9.นักเรียนสะท้อนการเรียนรู้และประเมินตนเอง
ว่าสามารถทำงานร่วมกับเพื่อนและแบ่งหน้าที่ได้อย่างไร
10.ครูชี้ให้นักเรียนมองคุณค่าของกิจกรรม เช่น
การใช้วัสดุเหลือใช้ช่วยลดปัญหาสิ่งแวดล้อม
11. นักเรียนแลกเปลี่ยนแนวคิดว่าจะนำความรู้เรื่องเซลล์ไปใช้พัฒนาตนเองและสังคมได้อย่างไร
เช่น การตระหนักถึงสุขภาพ การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม
1. ผู้เรียนสามารถระบุและบอกหน้าที่ของส่วนประกอบสำคัญของเซลล์ได้
(K)
2. ผู้เรียนสามารถบอกความแตกต่างของโครงสร้างระหว่างเซลล์พืชและเซลล์สัตว์ได้
(K)
3. ผู้เรียนสามารถสร้างแบบจำลองเซลล์เพื่อแสดงโครงสร้างและหน้าที่ของส่วนประกอบต่างๆ
ได้อย่างถูกต้องและสร้างสรรค์ (P)
4. มีความมุ่งมั่นตั้งใจและรับผิดชอบในการทำงานที่ได้รับมอบหมายจนสำเร็จ
(A)
แสดงความเห็นกับสมาชิกใน insKru
เก็บไอเดียไว้อ่าน และอีกมากมาย
ได้แรงบันดาลใจเต็มๆ เลยใช่มั้ย?
บันทึกแรงบันดาลใจที่ได้รับเก็บไว้ไม่มีลืมผ่านการเขียนไอเดียเลย!