

- การวิเคราะห์ การประเมินค่า : ครูแนะนำวิธีใช้ Chat GPT ในฐานะเครื่องมือช่วยสืบค้นพร้อมแนบลิงก์ต้นทางโดยเน้นย้ำให้นักเรียนคลิกไปอ่านที่ลิงก์
วิเคราะห์ ประเมินค่าความน่าเชื่อถือ เพื่อนำข้อมูลมาอ้างอิงในการทำรายงาน
และสังเคราะห์องค์ความรู้ แต่ต้องตรวจสอบความเข้าใจจากการปฏิบัติจริง เช่น
นักเรียนที่ศึกษาเรื่องไข่ผำได้ประยุกต์ความรู้ประโยชน์จากไข่ผำมาทำขนมนูกัต
นักเรียนที่ศึกษาเรื่องปากกาไฮไลท์จากสีธรรมชาติ ก็ทดลองทำมาใช้จริง
นักเรียนที่ทำเรื่องไดโอดเปล่งแสงลดแมลง ก็นำไปทดลองกับแมลง
แล้วถ่ายภาพการทดลองมาให้ชม ตลอดจนตรวจสอบจากการถาม-ตอบในห้อง
โดยให้นักเรียนตั้งคำถามเพื่อน ครูตั้งคำถามถามนักเรียน ด้วยบรรยากาศที่สนุกสนาน
มีการเสริมแรงทางบวกนักเรียนก็จะกล้าตอบ ไม่กลัวการตอบผิดนอกจากนี้ นักเรียนยังสามารถใช้
AI ในการตรวจสอบการเขียนบรรณานุกรม
ซึ่งต้องเขียนตามรูปแบบที่กำหนด เพื่อลดเวลาในการตรวจ
และเพื่อให้งานมีความสมบูรณ์มากขึ้น เหมาะสมกับการเป็นรายงานเชิงวิชาการ

- สาระการอ่าน
การอ่านจับใจความ การตีความ :
นักเรียนสามารถใช้ AI
ช่วยหา Keyword ที่มีซ้ำจำนวนมาก
การให้ช่วยแปลความคำศัพท์ยาก ตีความคำศัพท์ที่มีความหมายโดยนัยที่ไม่เคยทราบมาก่อน
เพื่อให้เข้าใจอย่างแท้จริง - การวิเคราะห์ การวิจารณ์ : นักเรียนเล่นบอร์ดเกม
ซึ่งในเกมมีสถานการณ์ที่ตัวละครต้องพบเจอ “หากเป็นสุเทษณ์ จะทำร้ายมัทนาหรือไม่”
ซึ่งหากนักเรียนลืมรายละเอียดของเรื่องสามารถใช้ AI ช่วยทบทวนรายละเอียดเพื่อประกอบการวิเคราะห์
วิจารณ์ได้ นอกจากนี้ ยังสามารถนำข้อมูลที่ได้
มาลองเชื่อมโยงระหว่างเหตุการณ์ในวรรณคดีกับชีวิตจริงของนักเรียนได้ - การประเมินค่า : นักเรียนอ่านข่าวเหตุการณ์ แล้วประเมินค่าการกระทำของบุคคลในข่าว
ประเมินค่าข่าวปลอมว่า เพราะเหตุใดจึงไม่น่าเชื่อถือ โดยสามารถให้ AI ช่วยให้ข้อมูล เช่น การกระทำที่ผิดกฎหมาย
ลักษณะข้อความที่มักปรากฏในข่าวปลอม - การสังเคราะห์ : นักเรียนอ่านวรรณคดี แล้วสังเคราะห์ข้อคิด
เพื่อนำไปใช้ในชีวิตจริงได้
- สาระการเขียน
- การประเมินค่า :
ใช้ AI ช่วยตรวจสอบระดับภาษาใน SOP เรียงความว่าเป็นภาษาเขียนหรือไม่ เพื่อที่จะเลือกแก้ไขให้ดียิ่งขึ้น
เหมาะสมต่อการใช้สมัครเข้าศึกษาต่อตลอดจนนำไปปรับใช้ในชีวิตจริงอย่างเหมาะสม
- การประเมินค่า การสร้างสรรค์ : ใช้ AI ช่วยหาคำไวพจน์มาประกอบการตัดสินใจเลือกใช้คำในการแต่งกลอน
ตลอดจนใช้ AI ช่วยตรวจคำผิดจากการแต่งนิทานบูรณาการงานสวนพฤกษศาสตร์ฯ
ตลอดจนช่วยหาข้อมูลสรรพคุณพืช จากแหล่งข้อมูลที่หลากหลาย โดยสามารถฝึกประเมินค่าแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือ
แล้วเลือกมาใช้แต่งนิทาน
- สาระการฟัง การดู และการพูด
- การวิเคราะห์ การประเมินค่าจากการฟัง : นักเรียนฟังเพื่อนพูดโน้มน้าวใจจำลองสถานการณ์การจำหน่ายสินค้า
แล้วนักเรียนต้องวิเคราะห์ภาษาโน้มน้าวใจ เพื่อประเมินค่าว่า
ควรใช้เงินที่ได้รับซื้อสินค้าของใคร โดยสามารถใช้ AI ช่วยค้นหาคำศัพท์ที่ชวนเชื่อหรือเกินจริงประกอบการตัดสินใจได้
ส่วนนักเรียนกลุ่มที่ยังไม่ได้พูด หรือเลือกซื้อ ต้องมีมารยาทในการฟัง ให้เกียรติเพื่อนที่กำลังพูด
รู้ว่าสิ่งใดควร ไม่ควรทำ

การวิเคราะห์ การวิจารณ์ การประเมินค่า การสังเคราะห์จากการดู : นักเรียนดูวีดิทัศน์ (การ์ตูนวรรณคดี) แล้ววิเคราะห์โครงเรื่อง วิจารณ์การกระทำของตัวละครในเรื่อง
ประเมินค่าความเหมาะสมของการกระทำ นำไปสู่การสังเคราะห์ข้อคิดมาปรับใช้ในชีวิตประจำวัน
โดยนักเรียนสามารถใช้ AI ช่วยสืบค้นข้อมูลเพิ่มเติมได้
- การวิเคราะห์ การประเมินค่าจากการพูด : นักเรียนสามารถใช้
AI ช่วยบอกลักษณะภาษา ความสนใจของคนแต่ละวัย
เพื่อนำมาประกอบการตัดสินใจเลือกระดับภาษามาใช้ร่างบทพูด นอกจากนี้ นักเรียนยังสามารถใช้
AI ช่วยหาข้อมูลด้านมารยาทไทย-สากลเกี่ยวกับการพูดได้ เช่น
ไม่ควรส่งข้อความหาผู้ใหญ่ตอนดึก ไม่ควรใช้นิ้วชี้ชี้ประกอบการพูด การไม่เหยียด
ไม่ล้อผู้อื่น ซึ่งจะทำให้นักเรียนเป็นผู้มีวิจารณญาณในการใช้ชีวิต
- สาระหลักการใช้ภาษาไทย
การวิเคราะห์ การประเมินค่า : การใช้ AI ช่วยสรุปความรู้จากข้อมูลที่นักเรียนมี
หรือช่วยไขข้อสงสัยในประเด็นที่ยังกังขา การใช้ AI ช่วยตรวจสอบแบบฝึกทักษะ
เพื่อเรียนรู้ พัฒนาตนเอง นำข้อผิดพลาด ไปแก้ไขวิเคราะห์
ประเมินค่าวิธีเลือกใช้ภาษาได้อย่างเหมาะสมในชีวิตจริง
- สาระวรรณคดีและวรรณกรรม
- การวิเคราะห์ : การใช้ AI ช่วยสร้างสรรค์ภาพจากบทร้อยกรอง
ซึ่งทำให้การเรียนรู้วรรณคดีสนุกมากยิ่งขึ้น
อีกทั้งนักเรียนยังสามารถวิเคราะห์เปรียบเทียบเนื้อหาในบทร้อยกรอง กับภาพที่สร้างสรรค์มาว่าสัมพันธ์กันมากน้อยเพียงใด
_____________________________________________________________________________________
แนวทางการจัดการเรียนรู้ที่นำมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในบทความนี้
จึงน่าจะพอเป็นแนวทางสำหรับการพัฒนานักเรียนให้ตระหนักถึงความสำคัญของการคิดอย่างมีวิจารณญาณได้
หากนักเรียนมีทักษะย่อย เช่น วิเคราะห์ ประเมินค่า สังเคราะห์ สร้างสรรค์ ย่อมทำให้นักเรียนได้พัฒนาความรู้ทักษะ เจตคติให้ดียิ่งขึ้น
AI เปรียบเป็นแผนที่
บอกพิกัด เส้นทางได้ทั่วทิศ ทว่านักเรียนต้องเป็นผู้ตัดสินใจเลือกเส้นทางตามเป้าหมายให้ถูกต้องด้วยตนเอง
จึงจะสามารถใช้ AI ประกอบการคิดอย่างมีวิจารณญาณ
ตลอดจนสามารถนำมาปรับใช้ในชีวิตจริงได้อย่างเหมาะสม ไม่ให้ตกเป็นเหยื่อของมิจฉาชีพ
ไม่หลงเชื่อข่าวเท็จ ใช้ชีวิตด้วยอาวุธทางปัญญาที่เรียกว่า “การคิดอย่างมีวิจารณญาณ”
ได้อย่างภาคภูมิ

ขอบคุณโครงการครูปล่อยของ Craft AI ที่ให้โอกาสร่วมแลกเปลี่ยนนะคะ บทความนี้ได้สรุปเนื้อหาจาก Zoom มาร่วมแบ่งปันค่ะ
_____________________________________________________________________________________
ผู้แลกเปลี่ยน นางสาวกฤติยา เลื่อนชิด ครูโรงเรียนอุดมดรุณี สพม. สุโขทัย