เป็นกันไหมคะ เวลาสอนเรื่อง "ความเป็นพลเมือง" ทีไร เด็กๆ นั่งตาละห้อยทุกที วันนี้พวกเรามีไอเดียเกมกระดานสุดเจ๋งมาฝากเพื่อให้เด็กนักเรียนสนใจ และอยากที่จะเรียนรู้มากขึ้นค่ะ วันนี้ขอพามารู้จักกับนวัตกรรมชุดกิจกรรมเกมที่ชื่อว่า "ROLETOPIA มหานครพลเมืองตื่นรู้"

ที่มาของชุดกิจกรรม
เนื่องจากยังมีนักเรียนหลายคนยังไม่เข้าใจบทบาทหน้าที่ของตนเองและผู้อื่นในสังคมอย่างชัดเจน ทำให้การเรียนรู้เรื่องความเป็นพลเมืองเป็นเพียงความรู้ในห้องเรียน และยังไม่สามารถนำไปใช้ในชีวิตจริงได้อย่างเต็มที่ ผู้จัดทำจึงได้พัฒนานวัตกรรมสื่อการเรียนรู้ที่ใช้เกมร่วมกับการทำงานเป็นกลุ่ม เพื่อให้นักเรียนได้คิดวิเคราะห์ ตัดสินใจ และลงมือทำร่วมกัน ซึ่งจะช่วยส่งเสริมให้นักเรียนเกิดความ รับผิดชอบต่อสังคม รู้จักแก้ปัญหา และทำงานเป็นทีมได้อย่างเหมาะสม

ชุดกิจกรรมนี้เหมาะสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 นักเรียนจะเป็นผู้เล่นหลัก ส่วนครูเป็นผู้อำนวยความสะดวกในการใช้ชุดกิจกรรมสามารถนำไปใช้เป็นสื่อการสอนสาระหน้าที่พลเมือง ของวิชาสังคมศึกษาฯ หรือนำไปใช้เป็นชุดกิจกรรมสำหรับกิจกรรมโฮมรูมหรือการเล่นนอกเวลาได้เช่นกัน

แนะนำอุปกรณ์ 

ขั้นตอนการใช้ชุดกิจกรรม
1. ผู้เล่นทุกคนช่วยกันตรวจสอบอุปกรณ์ และตรียมอุปกรณ์ให้เรียบร้อย 1 ชุดกิจกรรมควรมีผู้เล่น 6-8 คน
2. ผู้เล่นทุกคนเขียนบนกระดานเป้าหมายว่าชุมชนที่น่าอยู่เป็นอย่างไร คนละ 1 ประโยค

3. สุ่มหยิบชุดการ์ดตัวละคร และการ์แก้ปัญหา คนละ 1 ชุด จัดเรียงหน้าตนเองให้เรียบร้อย โดยแต่ละคนจะได้รับบทบาทไม่เหมือนกัน

4. ตัวแทนผู้เล่น 1 คน สุ่มหยิบการ์ดสถานการณ์ 1 ใบ และอ่านให้ผู้อื่นฟัง จากนั้นเลือกการ์ดแก้ปัญหาที่สอดคล้องกับสถานการณ์มากที่สุด แนำเสนอการ์ดแก้ปัญหาของตนเอง โดยพูดว่า “ในฐานะที่ฉันเป็น…(ตัวละคร)…ฉันจะ…(แก้ปัญหา)…”

5. เปิดซองเฉลยสถานการณ์เพื่อตรวจสอบคำตอบ
- หากผู้เล่นตอบถูก 6 คนขึ้นไป ผู้ต้องพูดคุยกันและเลือกหยิบ 1-2 สถานที่ มาสร้างชุมชนบนกระดานแม่เหล็ก และสามารถวางชิ้นส่วนอื่น ๆ นอกจากสถานที่ได้ตามใจชอบ
- หากตอบผิดมากกว่า 2 คน จะไม่ได้รับสถานที่ในการสร้างชุมชน แต่สามารถและสามารถวางชิ้นส่วนอื่น ๆ นอกจากสถานที่ได้ตามใจชอบ
แต่ละรอบจะมีเวลาในสร้างชุมชน 1 นาที และให้รวมการ์ดที่ตอบถูกต้องไว้ข้างกระดานแม่เหล็ก จากนั้นทำตามข้อ 3-5 ไปเรื่อย ๆ จนการ์ดสถานการณ์หมด

6. ผู้เล่นนำเสนอชุมชนของตนเองที่ร่วมกันสร้าง โดยนำเสนอกระดานเป้าหมายที่ได้เขียนไว้ว่าเป้าหมายใดบ้างที่ทำได้สำเร็จ และไม่สำเร็จ เพราะเหตุใด

ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น
นักเรียนได้ทำกิจกรรมครบทุกคน มีความกระตือรือร้นในการเล่นเกม และร่วมมือกันสร้างชุมชนได้สำเร็จตามเป้าหมายที่วางไว้ นอกจากนี้หลังจากนำไปทดลองใช้ พบว่านักเรียนมีคะแนนเฉลี่ยจากการทำแบบทดสอบความรู้เรื่องบทบาทหน้าที่ และความเป็นพลเมืองคิดเป็นร้อยละ 60

🏡เกมนี้ไม่ใช่แค่เกมสนุก ๆ อย่างเดียวเท่านั้น แต่เป็นอีกหนึ่งเครื่องมือที่ช่วยพัฒนาความเข้าใจในเรื่องบทบาทหน้าที่ในชุมชน ความเป็นพลเมืองตื่นรู้ที่มีความรับผิดชอบต่อสังคม อีกทั้งยังพัฒนาทักษะต่าง ๆ ทั้งการทำงานร่วมกัน การสื่อสาร การคิดวิเคราะห์อีกด้วย

คลิปอธิบายการใช้นวัตกรรม: https://youtu.be/9JRXZvGVigQ?si=HFEXZg4IG7iCG5Mh

ขอขอบพระคุณผู้เกี่ยวข้อง คณะครูและนักเรียน เป็นอย่างสูงที่ให้ความอนุเคราะห์แก่นิสิตในการสำรวจข้อมูล และทดลองใช้นวัตกรรม

หมายเหตุ:
ผลงานนวัตกรรมนี้เป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาในรายวิชา 2718333 นวัตกรรมการสอนระดับประถมศึกษา ภาคปลาย ปีการศึกษา 2568 โดยนิสิตระดับปริญญาบัณฑิตชั้นปีที่ 3 สาขาวิชาประถมศึกษา คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ผลงานนี้เป็นลิขสิทธิ์ของคณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ห้ามคัดลอก ทำซ้ำ ดัดแปลง เลียนแบบ หรือนำไปเผยแพร่ก่อนได้รับอนุญาต