
อยากเข้าใจ"ประวัติศาสตร์ไทย"ต้องหงายการ์ดศาสนาผี !

ปัญหาการเรียนการสอนวิชาประวัติศาสตร์ไทยหลักๆ คือ การเน้นท่องจำข้อเท็จจริงหรือเนื้อหาในหนังสือมากกว่า"วิเคราะห์" ทำให้ขาดความน่าสนใจ ครูผู้สอนมักคิดว่าสอนตามหนังสือก็พอแล้ว แถมขาดเทคนิคการสอนที่ทันสมัยและยึดติดกับแบบเรียนเดิมๆ ขณะที่เนื้อหาก็มีความเข้มข้น(มาก) แถมเน้น"ชาตินิยม"มากกว่า"ทักษะการคิดวิเคราะห์" นอกจากนี้ ยังประสบปัญหาที่กำลังมาใหม่ คือ ข่าวลือการถอดวิชาประวัติศาสตร์ไทยออกจากหลักสูตรสถานศึกษา ยังไม่นับรวมการที่เรามีพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติทุกจังหวัด มีเเรไอเท็ม(Rare Item) เต็มไปหมด แต่กลับไม่ตอบสนองการแก้โจทย์ปัญหาข้างต้นเลยและที่สำคัญที่สุดจุด Pain Point คือ คนไทยปัจจุบันกลับลืมเลือนความเชื่อเก่าแก่นับ 2,500-3,000 ปีตั้งแต่ยุคหินใหม่ ที่เกิดขึ้นในดินแดนอุษาคเนย์นี้อันที่จะเป็นสารตั้งต้นของการรู้และเข้าใจประวัติศาสตร์ไทยโดยแท้จริง ในหนังสือแบบเรียนก็ไม่ค่อยพูดถึง จะปฏิรูปการสอนประวัติศาสตร์ไทยกี่ครั้งก็ไม่อาจสำเร็จได้หรอกครับ....เราจะต้องปลุกศาสนาผีขึ้นมาให้เทียบเคียงกับศาสนากระแสหลัก

ในฐานะเป็นครูผู้สอนตัวเล็กๆและสอนวิชาสังคมได้นิดหน่อย คงไม่อาจแก้ปัญหาในระดับนโยบายได้ จีงได้ผลิตสื่อการสอนสุด Basic
1.ปรับเปลี่ยนวิธีสอนให้เป็นการเรียนรู้แบบเชิงรุก (Active Learning)
2.เป็นการใช้สื่อการสอนที่ทันสมัย
3.ส่งเสริมให้ผู้เรียนตั้งคำถามกับหลักฐานทางประวัติศาสตร์หรือใดๆก็ตาม
4.เพื่อฝึกกระบวนการคิดวิเคราะห์
5.สามารถนำไปบูรณาการกับวิชาภาษาไทยหรือวิชาอื่นๆได้ตามวัยของผู้เรียน แฟลชการ์ดศาสนาผี ซึ่งผลิดมาทั้งหมด 36 รูป(ในอนาคตอาจมีมากกว่านี้) มีสีสันสวยงามถ้านำไปพิมพ์ด้วยกระดาษโฟโต้ความละเอียดสูงจะได้แฟลชการ์ดที่มีสีสันสวยสดงดงามมากเลยทีเดียว ต้องนำไปเคลือบร้อนพลาสติกใสอีกทีนะ จะช่วยถนอมแฟลชการ์ดนี้ให้ไม่เปื้อนง่าย
เคล็ดลับ : ก่อนอื่นเราต้องลืมศาสนาพุทธไปก่อนชั่วคราว เราต้องเรียง Timeline ศักดิ์สิทธิ์ใหม่ ให้มองจากนอกโลกแล้วมามองลงมาที่ภูมิภาค
อุษาคเนย์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในสมัยยุคหินใหม่เมื่อ 2,500 ปีก่อน ก่อนที่พ่อค้า พระสงฆ์หรือพราหมณ์จากอินเดียจะจอดเรือสำเภาริมฝั่งทะเลอันดามันขึ้นฝั่งมาครั้งแรก ผู้คนในดินแดนคาบสมุทรตอนในตั้งแต่ที่ราบลุ่มแม่น้ำอิระวดี สาละวิน เจ้าพระยาจรดแม่น้ำโขง ชี มูล ต่างนับถือสิ่งที่เหนือธรรมชาติ ฝนตก ฟ้าร้อง ที่เชื่อว่ามีผู้บันดาลให้ นั่นคือ "ผี" แล้วทำไมต้องศาสนาผี? ผู้เขียนได้แยกย่อยแบบหยาบๆไว้ 3 ข้อใหญ่ ดังนี้
..........
1.สามารถเชื่อมโยงธรรมชาติรอบตัวได้ในชีวิตประจำวัน(ที่เราเห็นทุกๆวัน) ได้แก่
1.1 วัตถุ เช่น โกศอัฐิของญาติเรา นางกวัก ไอ้ไข่ กลองมโระทึก(กลองกบ) ฆ้อง แคน หม้อไหบ้านเชียง ใบเสมาหิน วัฒนธรรมหินตั้ง ภาพการเขียนศิลปะในถ้ำ เฉลวปักหม้อยา เป็นต้น.
.
1.2 สถานที่ เช่น ศาลหลักเมืองในจังหวัดของเรา ศาลพระภูมิหน้าบ้าน ศาลเพียงตา(ศาลเสาเดียว)ที่ตั้งอยู่ริมถนน ศาลเจ้าพ่อศาลเจ้าแม่
ป่าช้า ป่าเฮ่ว เรือนเฮ่ว ลานกลางบ้าน(ลานศักดิ์สิทธิ์) ถ้ำที่ค้นพบภาพเขียนสีโบราณ แหล่งโบราณคดีที่ค้นพบโครงกระดูกเจ้าแม่โคกพนมดีหรือโครงกระดูกโบราณต่างๆทั่วประเทศ
.
1.3 พิธีกรรม เช่น พิธีขวัญนาค พิธีเซ่นสรวงบูชาเลี้ยงผี พิธีบายศรีสู่ขวัญ พิธีบูชาผีน้ำ(ลอยกระทง) บูชาผีดิน พิธีเลี้ยงผีนาตาแฮก(แรกนาขวัญ)
พิธีเลี้ยงผีบรรพชนปู่ย่าตายาย ทำขวัญข้าว บูชาแม่ข้าว ลัทธิเทวราชสมมติเทพ(พราหมณ์ฮินดู+ผี) เข้าทรงผี(เพื่อสื่อสารกับผี)
ประเพณี 12 เดือน พิธีขอลม(โล้ชิงช้า) ขอฝน(จุดบั้งไฟ) เป็นต้น.
.
1.4 สัตว์ศักดิ์สิทธิ์ ได้แก่ จระเข้ ตะกวด ตัวเงินตัวทอง งู นาค หมาเก้าหาง(คาบเมล็ดพันธุ์ข้าวจากพญาแถนมาให้มนุษย์ปลูกกิน) พญาคันคาก(คางคก)หรือกบ คือ สัตว์ที่นำฝนมาให้
.
1.5 บุคคล โดยเฉพาะหัวหน้าเผ่า/หัวหน้าพิธีกรรมหรือที่เรียกว่า หมอมด หมอผี หมอขวัญ มะม๊วต สมัยโบราณหัวหน้าเผ่าจะเป็นเพศผู้หญิงเป็นคนชนชั้นสูงเท่านั้นที่จะเป็นเจ้าพิธีกรรมได้ คำภาษาไทยหลายคำที่จะขึ้นต้นคำว่า "แม่" เช่น แม่ทัพ แม่น้ำ แม่ย่านาง เหล่านี้สื่อถึงว่าสมัยโบราณผู้หญิงเป็นใหญ่ในแถบนี้ ผู้ชายเป็นได้แค่ทาสหรือบ่าว ดังคำที่ว่า "เจ้าบ่าวเจ้าสาว" เมื่อหัวหน้าเผ่าที่เป็นหญิงถึงแก่กรรม ก็นำศพไปฝังไว้ชั่วคราวก่อนเพราะเชื่อว่า "ขวัญ" ออกจากร่างเลยต้องทำพืธีเรียกขวัญให้กลับมาคืนร่าง ขวัญเอ้ย ขวัญมา ! ในพิธีเรียกขวัญ บ้างก็ตีเกราะเคาะไม้ ร้องรำทำเพลง ตีฆ้องร้องป่าว ตีกลองสำริด(กลองกบหรือกลองมโหระทึก)ให้ขวัญได้ยิน ร้องเพลงขับลำบทร้อยแก้วใช้ดนตรีเป่า(แคน)เพื่อสื่อสาร .....พอขวัญไม่มาละ นานเกิน เลยต้องขุดศพขึ้นมาทำความสะอาดแล้วนำกระดูกไปใส่ไว้ในไหหม้อดินแล้วนำไปฝังดินต่ออีกที บางที่ก็จะพบว่ามีศพโครงกระดูกผู้หญิงมีลูกปัดเต็มตัวตามแหล่งโบราณคดีต่างๆ แสดงว่าคนที่ถึงแก่กรรมนั้นเป็นหัวหน้าเผ่าสูงศักดิ์แน่ๆ
.
1.6 ขวัญ หัวใจสำคัญที่เป็นแกนกลางของศาสนาผีทุกฟังก์ชั่น นั่นก็คือ "ขวัญ" ขวัญไม่มีรูปร่าง ไม่มีตัวไม่มีตน สิงสถิตตามอวัยวะต่างๆของร่างกาย จุดสูงสุดของขวัญนั้นอยู่บนกลางกระหม่อมเรียกว่า "จอมขวัญ" ขวัญยังไปสิงสถิตได้ทั้งสัตว์ สิ่งของ สถานที่ สิ่งแวดล้อม เช่น ขวัญข้าว ขวัญนา
ขวัญเรือน ขวัญยุ้ง ขวัญจอบ ขวัญเสียม เมื่อคนๆนั้นถึงแก่กรรม ขวัญจะออกจากร่างแล้วกลายเป็นผีขวัญและขวัญจะลอยไปรวมกับแถนบนฟ้า แถนคือผู้เป็นผีที่ใหญ่สุดบนฟ้า บ้างก็เรียกผีฟ้า ผีแถน
..........
2.สามารถเชื่อมโยงวัฒนธรรม ภาษาและการเคลื่อนตัวอพยพของผู้คนสมัยโบราณ กล่าวคือ คำว่า "ผี" เป็นคำในภาษาตระกูลไทไตหรือไทกะได
แปลว่า ผู้เป็นใหญ่มีอำนาจบนฟ้า มีความหมายเดียวกันกับคำว่า เทวดา ในภาษาสันสกฤตของอินเดีย
.
แหล่งคนที่พูดภาษาไทไตเก่าแก่ที่สุด (ภาษาไทรสดั้งเดิม) อยู่ที่จีนตอนใต้ เวียดนามตอนเหนือ แม่น้ำโขงตอนบน ปัจจุบันคือมณฑลกว่างสีจ้วง
นั่นก็คือชาวจ้วง
.
ภาษาของชาวจ้วงไหลลงมาทิศใต้ นั่นคือ แม่น้ำโขงตอนบน ดินแดนลาว ดินแดนลุ่มแม่น้ำท่าจีน แม่กลอง ฝั่งเจ้าพระยาตะวันตก(ฝั่งเจ้าพระยา
ตะวันออกเป็นดินแดนของผู้คนพูดภาษาเขมร) ลงไปจรตนครศรีธรรมราช ผสมกับภาษามอญท้องถิ่นหรือคนในท้องถิ่นนั้นๆ และในที่สุดกลายพันธุ์เป็นภาษาไทรสชาติใหม่ ผลิตสำเนียงต่างๆ เช่น ภาษาไทสำเนียงลุ่มน้ำโขง ล้านนา หลวงพระบาง สุพรรณ โคราช บางกอก นครศรีธรรมราช นอกนั้นภาษาของชาวจ้วงก็ไหลไปทิศตะวันตกทางพม่าของชาวไทใหญ่และอินเดียตะวันออกเฉียงเหนือของชาวไทอาหม
.
สิ่งที่สำคัญที่สุดของการเดินทางของภาษาคือ การค้าภายในคาบสมุทร การค้าขายทองแดง สำริด เราค้นพบได้จากกลองมโหระทึก หม้อสามขา
ที่ค้นพบทั่วประเทศไทยไปจนถึงดินแดนชาวจ้วง สรุปได้ว่า วัฒนธรรมของคนพูดภาษาไท ได้ขยายลงมาจากจีนตอนใต้ (ใต้แม่น้ำแยงซี) ไปจนถึง
ปลายแหลมคาบสมุทร
.
ภายหลังศาสนาพุทธและพราหมณ์เข้ามา มีการผสมผสานวัฒนธรรมกันไปมาทั้งภาษาไท ภาษาท้องถิ่น ภาษาจากอินเดีย ความเชื่อใหม่และผู้คน
ท้องถิ่น กลายเป็นดินแดนที่มีความหลากหลายพหุวัฒนธรรม ยากที่เป็นเชื้อชาติใดเชื้อชาติเดียว
..........
3.สามารถให้คำตอบกับคำถามที่เกิดขึ้นได้กับสิ่งนั้นๆ เช่น
3.1 ทำไมศาสนาพุทธในไทยมีการบวชนาคแต่ในอินเดียไม่มี
3.2 ทำไมลัทธิเทวราชามีในอยุธยาแต่ไม่มีในอินเดีย
3.3 ทำไมงานศพในไทยมีหลายวันแต่ในอินเดียรีบเผาแล้วโปรยอัฐิลงแม่น้ำภายในวันเดียว
3.4 สงกรานต์ในไทยมีปีละครั้งทำไมในอินเดียมีสงกรานต์ทุกเดือน
3.5 ทำไมพิธีโล้ชิงช้าในโบสถ์พราหมณ์ถึงแตกต่างจากการโล้ชิงช้าของชาวอาข่า
3.6 ความเชื่อเรื่องขวัญในศาสนาผีแตกต่างจากความเชื่อเรื่องวิญญาณของศาสนาพุทธอย่างไร
3.7 ทำไมศาลพระภูมิไม่มีในอินเดีย
3.8 ทำไมในพุทธประวัติในศรีลังกาหรืออินเดียไม่มีเรื่องพิธีแรกนาขวัญ แต่ในประเทศไทยมี
3.9 ทำไมประเทศไทยไม่มีเรื่องชนชั้นวรรณะแบบฮินดู ทั้งที่ศาสนาพราหมณ์ฮินดูมาปักหลักที่นี่มานับพันปี
3.10 ทำไมเราไม่เคยได้ยินความขัดแย้งของพุทธศาสนากับศาสนาผี
..........
แสดงความเห็นกับสมาชิกใน insKru
เก็บไอเดียไว้อ่าน และอีกมากมาย
ได้แรงบันดาลใจเต็มๆ เลยใช่มั้ย?
บันทึกแรงบันดาลใจที่ได้รับเก็บไว้ไม่มีลืมผ่านการเขียนไอเดียเลย!