
สวัสดีเพื่อนครูทุกท่านครับ พอพูดถึงปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในห้องเรียน หลายคนอาจจะนึกถึงการนั่งพิมพ์ Prompt หน้าจอคอมพิวเตอร์ ความจริงนั้นยังมี AI หนึ่งที่ใกล้ตัวนักเรียนและพร้อมให้ใช้งานทันทีคือ AI ในสมาร์ตโฟน นั่นเองครับ

ตัว Google เองมีลูกเล่น AI ที่ปรากฏขึ้นมาเป็นตัวช่วยสรุปข้อมูล หรือแม้แต่เครื่องมือ Google Translate ก็ยังใช้ AI ในการทำงานเป็นหลัก โดยอาศัยโครงข่ายประสาทเทียม และ deep learning เพื่อแปลภาษาอย่างมีบริบทและเป็นธรรมชาติและลดช่องว่างทางภาษาระหว่างผู้คนทั่วโลก

ไม่เพียงเท่านั้น Google ยังพัฒนา Google Lens (https://lens.google/) ที่ใช้ AI เป็น CNNs ในการวิเคราะห์ภาพแบบเรียลไทม์ ไม่ว่าจะเป็นการระบุวัตถุ ข้อความ สถานที่ หรือแม้แต่การแปลภาษาจากภาพทันที ทำให้สมาร์ตโฟนของนักเรียนกลายเป็นเครื่องมือสืบค้นข้อมูลที่ฉลาด ทันใจ และใช้งานง่าย
วันนี้ผมเลยอยากมาแชร์ไอเดียคาบเรียนที่ดึงแอปพลิเคชันธรรมดาๆ อย่าง Google Lens มาเป็นตัวเอกในการสืบค้นข้อมูล เปลี่ยนคาบเรียนให้กลายเป็นภารกิจสืบจากภาพ และเปลี่ยนบทบาทครูมาคอยตั้งคำถามกระตุกต่อมคิดแทน

1. เปิดแอป Google บนมือถือของคุณ (ใช้งานได้ทั้งระบบ iOS และ Android)
2. สังเกตที่ช่องค้นหา ให้แตะที่ ไอคอนรูปกล้องถ่ายรูป ที่อยู่ทางขวามือเมื่อหน้าจอกล้องเปิดขึ้นมา
3. คุณสามารถเลือกใช้งานได้ 2 วิธี
4. หันกล้องไปที่สิ่งของ ป้าย หรือข้อความที่ต้องการ แล้วกดปุ่มชัตเตอร์ (ปุ่มรูปแว่นขยาย)
5. เลือกรูปจากเครื่อง แตะที่ไอคอนรูปภาพ หรือปัดหน้าจอขึ้น เพื่อเลือกรูปภาพที่คุณเซฟไว้ในแกลเลอรีมาค้นหา

เมื่อถ่ายรูปหรือเลือกรูปภาพแล้ว ด้านล่างของหน้าจอจะมีแถบเมนูให้คุณเลือกใช้งานตามจุดประสงค์ครับ
● ค้นหา (Search) หมายถึง ใช้ค้นหาข้อมูลของสิ่งของ ต้นไม้ สัตว์ สถานที่ หรือดูว่าสินค้าในรูปมีขายที่ไหน มีรายละเอียดอะไรบ้าง
● แปลภาษา (Translate) หมายถึง การส่องกล้องไปที่ป้ายบอกทาง เมนูอาหาร หรือเอกสารภาษาต่างประเทศ ระบบจะแปลเป็นภาษาที่คุณต้องการทับลงบนภาพให้ทันที
● สร้าง (Create) ถ่ายรูปและดัดแปลงภาพโดยใช้ generative AI
ก่อนจะให้นักเรียนลงมือสืบค้น ผมสะกิดต่อมความสงสัยโดยการใช้คำถามเกม Kahoot เป็นภาพของหรือสิ่งที่ไม่คุ้นเคยๆ
ลองนึกภาพบนหน้าจอโปรเจกเตอร์ที่มีรูปสัตว์หน้าตาประหลาดๆ เครื่องมือช่างเฉพาะทาง หรือป้ายเตือนภาษาต่างประเทศ แล้วให้นักเรียนทายว่า นี่คืออะไร แน่นอนว่าเด็กๆ อาจจะเดาถูกบ้างผิดบ้าง บางคนเมื่อเริ่มใช้งานเครื่องมือจริงๆ ก็พบผลการค้นหาที่ตรงกับภาพคำถาม และกดเลือกคำตอบได้ถูกต้อง


จากนั้นผมจึงแจกใบงานภารกิจ ให้นักเรียนจับคู่แล้วใช้สมาร์ตโฟนเปิดแอป Google Lens สแกนภาพในใบงานเพื่อไขปริศนา

● ปริศนาข้ามพรมแดนภาษา สแกนป้ายข่าวภาษาต่างประเทศ เช่น ภาษาเกาหลี "사상 초유의 태풍" หรือป้ายเตือน "ESTACIONAR TODA LA CUADRA" เพื่อดูว่า AI ช่วยให้เราเข้าใจข้อมูลภาษาไทยที่ถูกเขียนในรูปแบบตัวอักษรของภาษาอื่นได้อย่างไร
● ปริศนาพืชและสัตว์ สแกนภาพสิ่งมีชีวิตหน้าตาแปลกประหลาด เพื่อค้นหาชื่อสายพันธุ์และข้อมูลเบื้องต้น
●ปริศนาของใช้ สแกนเครื่องมือหรือสิ่งของที่ไม่คุ้นตา เพื่อดูว่ามันมีไว้ทำอะไร สแกนดูหลักการการทำงานหรือวงจรชีวิตของสิ่งที่สนใจ
นักเรียนได้เรียนรู้ผ่านการลงมือทำจริง เด็กๆ ค่อยๆ มีความรู้ความสนใจจากการใช้งานเครื่องมือดิจิทัลแก้ปัญหาเฉพาะหน้า

สุดท้ายของกิจกรรม ก็ต้องสะท้อนความคิด เพราะว่าไม่ใช่ทุกครั้งที่ AI จะให้คำตอบที่ถูกต้องกับเรา แอปพลิเคชันนี้มีวิธีการรับรู้ข้อมูลอย่างไรข้อความที่ Google Lens แปลออกมา ถูกต้องหรือไม่ เพราะอะไรแล้วถ้าคิดว่าแอปพลิเคชันให้คำตอบที่ไม่ถูกต้อง จะทำอย่างไรได้บ้าง

ถือว่าเป็นเวลาที่เหมาะเหม็งสำหรับการสอน Information Literacy และผมคิดว่าเป็นบทบาทของครูที่ต้องชวนนักเรียนคุยให้เห็นว่า AI เป็นเพียงเครื่องมือช่วยคิด ไม่ใช่ผู้ผูกขาดความจริงเสมอไป เมื่อได้ข้อมูลมาจาก AI แล้ว นักเรียนควรต้องรู้จักการ Cross-referencing หรือการนำข้อมูลไปตรวจสอบความสอดคล้องกับแหล่งข้อมูลอื่นๆ เพื่อยืนยันความถูกต้องอีกครั้งก่อนนำไปใช้งานด้วย

การเอา AI เข้ามาบูรณาการในห้องเรียน ไม่จำเป็นต้องซับซ้อน แค่เราเปลี่ยนวิธีการตั้งคำถาม และปล่อยให้นักเรียนได้สำรวจโลกผ่านหน้าจอของพวกเขาอย่างมีวิจารณญาณ แค่นี้ห้องเรียนก็สนุกและได้ทักษะที่นำไปใช้ได้จริงแล้วครับ
Footnote: ชื่อไอเดียบล็อกนี้ มาจากตอนเล่นเกมทายภาพ Kahoot ครับ
ตอนเด็กๆ ใช้ GG Lens หาคำตอบเจอ แล้วรู้ว่าข้อไหนถูก
ผมก็รีบกดเปลี่ยนสไลด์ทันที
พอกดบ่อยๆ เข้าเลยพูดติดตลกว่า
“ทราบแล้วเปลี่ยน” ครับ 😂
แวะมาเล่นได้ที่นี่ครับ https://create.kahoot.it/share/google-lens-friday/5b8c40cc-af46-4084-b17b-23eaca5939d4
แสดงความเห็นกับสมาชิกใน insKru
เก็บไอเดียไว้อ่าน และอีกมากมาย
ได้แรงบันดาลใจเต็มๆ เลยใช่มั้ย?
บันทึกแรงบันดาลใจที่ได้รับเก็บไว้ไม่มีลืมผ่านการเขียนไอเดียเลย!