
คิดว่าจะทำยังไงให้นักเรียนจำเหตุการณ์การสังคายนาได้ ถ้าหากพูดถึงวิชาพระพุทธศาสนาเเล้ว เป็น 1 วิชาที่นักเรียนจะมีเสียงตอบกลับมาตลอดว่า เรียนไปทำไม จำไม่ได้ ครูก็เลยนั่งคิดกลั่นกรองกับตัวเองได้ไอเดียมาจากคุณครูท่านหนึ่งจากการเชื่อมโยงวิธีการท่องจำพระธรรมวินัยในอดีตที่เราเรียกว่า "มุขปาฐะ" (การท่องจำด้วยปาก) สู่การ "สังคายนา" โดยให้นักเรียนทำกิจกรรมจำคำศัพท์ในเวลาที่กำหนด เเละตั้งคำถามกับนักเรียน (ขนาดนักเรียนมีเวลาจำ 1 นาทียังลืม หากเทียบกับพระธรรมวินัยที่ผ่านมาหลายร้อยปีข้อความจะไม่มีการบิดเบือนเลยหรอ ? เเต่การสังคายนาก็ยังดูเป็นเรื่องไกลตัวสำหรับนักเรียน
จึงได้นำเเนวคิดที่ตามเเนวทางของกระทรวงที่เน้นให้ผู้เรียนมีทักษะที่สำคัญคือ ทักษะตามศตวรรษที่ 21 จากกิจกรรมครูเชื่อมโยงเข้าสู่กิจกรรมโดยใช้ทักษะการกลั่นกรองข้อมูลข่าวสารที่บิดเบือน เพราะในปัจจุบันมิอาจหลีกเลี่ยงได้เลยว่า เทคโนโลยีมีผลต่อการเรียนรู้ของนักเรียนข้อมูลสามารถกดส่งต่อได้เพียงปลายนิ้วโดยที่นักเรียนถ้าไม่มีภูมิคุ้มกันเรื่องการกลั่นกรองข่าวสาร ก็อาจจะถูกเป็นเหยื่อทางเทคโนโลยี
สาระสำคัญของการสังคายนาไม่ใช่ให้พระมานั่งรวมกลุ่มเพื่อคุยกัน เเต่เป็นการสะท้อนวิธีการในอดีตที่ต้องมีการกลั่นกรองข้อมูลก่อนที่จะเชื่อตามหลักกาลามสูตร อย่าเชื่อเพียงเพราะสิ่งที่เห็น เพราะว่าไม่มีทางรู้ได้เลยว่าสิ่งนั้นจะเป็นจริงหรือเท็จ
เลยเป็นที่มาของกิจกรรม ถอดรหัส 11 วิกฤตการณ์สังคายนา โดยใช้สถานการณ์จำลอง เป็นการสร้างสถานการณ์จำลองที่ให้เข้ากับเนื้อหาการสังคายนาเพื่อให้นักเรียนเกิดทักษะการคิดอย่างมีวิจารณาณ ทักษะการกลั่นกรอง การตรวจสอบ ซึ่งสิ่งที่กล่าวมาเป็นรากฐานของพระพุทธศาสนาที่มาจากคำว่า "การสังคายนา"
กิจกรรมการเรียนรู้ การจัดการเรียนรู้ด้วยสถานการณ์จำลอง (Simulation-Based
Learning)
ร่วมกับโครงสร้างการสอน “I Do, We Do, You Do”
ขั้นที่ 1 I Do: ครูนำทางและสร้างแรงบันดาลใจ
1. ครูสร้างกิจกรรมกระตุ้นความคิดให้กับนักเรียนในกิจกรรม
“สารลับกระซิบเพี้ยน” โดยวิธีการคือ
1.1 ครูสุ่มเรียกตัวแทนนักเรียน 6 คน
ออกมายืนเรียงแถวหน้ากระดาน ครูให้ตัวแทนคนแรกอ่านข้อความครูเตรียมไว้ในกระดาษลับ
1.2 ครูจับเวลาให้นักเรียนกระซิบส่งสารต่อกันไปทีละคนจนถึงคนสุดท้าย
โดยห้ามส่งเสียงดังให้เพื่อนในห้องได้ยิน
1.3 ครูให้ตัวแทนคนสุดท้ายพูดข้อความที่ได้ยินให้เพื่อนทั้งห้องฟัง ซึ่งผลลัพธ์ที่ได้คือสารบิดเบือนและเพี้ยนไปจากข้อความตั้งต้นอย่างสิ้นเชิง วิธีการนี้เรียกว่า “การท่องจำแบบมุขปาฐะ”
1.4 ครูเขียนข้อความที่เพี้ยนบนกระดานเปรียบเทียบกับข้อความจริง
แล้วกระตุ้นด้วยคำถามเชิงท้าทาย (What If Question)
ประเด็นคำถาม
·
1) หากข้อความนี้ผ่านไปเพียง
๑ นาที สารยังเพี้ยนได้ขนาดนี้
แล้วถ้าคำสอนของพระพุทธเจ้าผ่านกาลเวลาไปหลายร้อยปีโดยไม่มีการตรวจสอบและจดบันทึก
จะเกิดอะไรขึ้นกับพระพุทธศาสนา?
2) ในอดีตตอนที่พระพุทธเจ้าปรินิพพานใหม่ๆ
ยังไม่มีอินเทอร์เน็ต ถ้ามีคนพูดคำสอนผิดๆ ขึ้นมา
พระสงฆ์ในยุคนั้นเขามีวิธีจัดการอย่างไร?
1.5 ครูเชื่อมโยงความคิดของนักเรียนเข้าสู่ความหมายของบทเรียนเรื่อง “การสังคายนา”
(รวบรวม/จัดหมวดหมู่)
1.6 ครูยกตัวอย่างเพื่อเชื่อมโยงให้นักเรียนมีสมรรถนะที่สอดคล้องในศตวรรษที่ 21 ว่าประเด็นข้อมูลในโลกหรือสื่อสังคมออนไลน์ในปัจจุบัน
แท้จริงแล้วสามารถแก้ไขได้ด้วยกระบวนการ “สังคายนา” หรือระบบการตรวจทานข้อมูล (Fact-Checking) ที่คณะสงฆ์ในอดีตได้วางรากฐานและทำไว้ให้ดูเป็นตัวอย่างตั้งแต่
2500 กว่าปีก่อน
ขั้นที่ 2 We Do: (ทำด้วยกันเพื่อสร้างความมั่นใจ)
2.1 ครูแบ่งนักเรียนออกเป็น ๓ กลุ่ม โดย ๓ กลุ่มให้เป็นตัวแทนของยุควิวัฒนาการของการสังคายนาดังนี้
กลุ่มที่ 1 การสังคายนาครั้งที่
1-3 (การจัดหมวดหมู่ที่มาจากมุขปาฐะ)
กลุ่มที่ 2 การสังคายนาครั้งที่
4-7 (เปลี่ยนจากการท่องจำมาเป็นจารึก)
กลุ่มที่ 3 การสังคายนาครั้งที่
8-11 (ตรวจชำระและจัดพิมพ์เป็นเล่ม)
2.2 ครูแจก “ซองภารกิจ” ให้แต่ละกลุ่ม โดยในซองประกอบด้วย
การ์ดสถานการณ์เกี่ยวกับเหตุการณ์การสังคายนา
กระดาษฟลิบชาร์ตเพื่อให้นักเรียนร่วมกันระดมสมอง
2.3 นักเรียนในกลุ่มสวมบทบาทร่วมกันเป็น “สภาพระเถระผู้ทรงความรู้”
ในยุคนั้นๆ เพื่อเผชิญและคลี่คลายปัญหาจากเหตุการณ์ที่ได้รับ
2.4นักเรียนช่วยกันสืบค้นข้อมูลจากหนังสือเรียนหรือแหล่งเรียนรู้ออนไลน์ที่ครูกำหนด
เพื่ออ่านบทสรุปการสังคายนาในครั้งนั้นๆ
2.5 นักเรียนสมาชิกในกลุ่มร่วมกันระดมสมอง และสรุปคำตอบในกระดาษฟลิบชาร์ต
ตามประเด็นที่ครูกำหนด
2.6 ครูใช้เทคนิค Gallery Walk ให้หมุนเวียนเดินดูการสรุปของเพื่อนสมาชิกกลุ่มอื่นๆ
และเปิดโอกาสให้เพื่อนกลุ่มอื่นตั้งคำถามสะท้อนคิด
โดยครูทำหน้าที่เต็มเนื้อหาในจุดที่ข้อมูลคลาดเคลื่อนให้ถูกต้อง
ขั้นที่ 3 You Do: (แสดงฝีมือเป็นรายบุคคล)
3.1 ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปข้อคิดภาพรวมของห้องเรียนว่า
“การสังคายนาไม่ใช่เรื่องไกลตัวในอดีต แต่คือรากฐานของระบบจัดเก็บและตรวจสอบข้อมูล
เพื่อความถูกต้องแม่นยำและความยั่งยืนขององค์กร ข้อมูลข่าวสาร หรือศาสนา”
3.2 นักเรียนทุกคนทำ “Exit Ticket (ตั๋วคิดก่อนออกจากห้อง)” เป็นรายบุคคลลงในกระดาษโน้ต
เพื่อส่งให้ครู โดยเขียนสะท้อนคิดในประเด็น
“หลังจากผ่านภารกิจสืบค้นวันนี้
มีข้อมูลข่าวสารรูปแบบใดในชีวิตประจำวันของฉันที่ฉันตั้งใจจะนำกระบวนการ “สังคายนา” ไปใช้ตรวจสอบก่อนกดแชร์เป็นเรื่องแรก”
การจัดการเรียนรู้เช่นนี้ทำให้ห้องเรียนพระพุทธศาสนาแบบดั้งเดิมที่เน้นการสอนแบบบรรยายเป็นหลักสู่ห้องเรียนเชิงรุก
นักเรียนมีส่วนร่วมในกิจกรรมการเรียนรู้มากขึ้น
นักเรียนสะท้อนความรู้สึกผ่านกิจกรรม Exit
Ticket ว่า
กิจกรรมนี้มีความตื่นเต้น ท้าทาย สมจริง
และทำให้เรื่องการสังคายนาที่เคยเข้าใจยากกลายเป็นเรื่องที่สนุกและเข้าใจง่ายอีกทั้งยังสามารถนำ กระบวนการคิดแบบ “สังคายนา”
ไปประยุกต์ใช้ในเรื่องๆ อื่นได้ด้วย เช่น ทักษะชีวิตในการคัดกรองข้อมูลข่าวสาร การตรวจสอบข้อเท็จจริงในโลกออนไลน์ที่ปัจจุบันถือว่ามีผลต่อการใช้ชีวิตของนักเรียนอย่างมาก
การกดส่งต่อหรือ แชร์ข้อมูล
ทำให้นักเรียนในระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๑
เกิดภูมิคุ้มกันในการรู้เท่าทันสื่อดิจิทัลและทักษะการทำงานเป็นทีม
ซึ่งทักษะดังกล่าวถือเป็นทักษะที่มีความจำเป็นต่อโลกในศตวรรษที่ ๒๑
ระมัดระวังนักเรียนอาจจะมีนักเรียนที่ตามเพื่อนไม่ทันกับการวิเคราะห์สถานการณ์ ครูทำหน้าที่เป็นโค้ชของการเรียนรู้ เดินสอบถามนักเรียนทุกกลุ่มรวมไปถึงนักเรียนรายบุคคล
แสดงความเห็นกับสมาชิกใน insKru
เก็บไอเดียไว้อ่าน และอีกมากมาย
ได้แรงบันดาลใจเต็มๆ เลยใช่มั้ย?
บันทึกแรงบันดาลใจที่ได้รับเก็บไว้ไม่มีลืมผ่านการเขียนไอเดียเลย!