
สวัสดีครับคุณครูทุกท่าน
ผมเป็นหนึ่งในครูฝึกสอนที่ประสบปัญหาว่าจะใช้วิธีสอนแบบไหนถึงจะทำให้เด็กเข้าใจและเห็นคุณค่าของเรื่องที่จะสอน
ยิ่งเป็นวิชาพระพุทธศาสนาด้วยแล้วยิ่งเข้าใจยากไปใหญ่ (อาจจะเป็นแค่ผมคนเดียวก็ได้) เพราะธรรมมะเป็นเรื่องลึกซึ้งเข้าใจยาก
แต่ผมต้องเป็นคนสอนมันทั้งๆ ที่แม้แต่ตัวผมก็ยังไม่ได้เข้าใจมันจนแตกฉาน เรื่องที่ผมได้สอนคือเรื่อง นิทานชาดก ผมจึงเริ่มต้นจากการนำสิ่งที่ตนเองมีความถนัดมากที่สุดมาใช้เป็นแนวคิดในการจัดการเรียนการสอน นั่นคือวิชาประวัติศาสตร์ (ผมไม่ค่อยเก่งเรื่องพุทธศาสนา)
โดยผมเริ่มตีความนิทานชาดกว่าเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นไปแล้ว ในชาดกแต่ละตอนจะเป็นเรื่องราวที่แตกต่างกัน ผลลัพธ์หรือคำสอนในแต่ละเรื่องก็จะต่างกันออกไป ผมเลยรู้สึกว่ามันเป็นเรื่องที่ค่อนข้างไกลตัวนักเรียน (ในความคิดผม) เพราะถ้าลองหลับตาแล้วคิดถึงนิทานชาดกสักเรื่องเพื่อที่จะมายกตัวอย่างให้เห็นถึงหลักธรรมหรือคำสอนต่างๆ ก็คงไม่พ้นพระเวสสันดรชาดก เพราะแก่นแท้ของชาดกคือคุณธรรมที่อยู่ในเรื่อง ข้อคิดที่จะสามารถนำไปช่วยในการดำเนินชีวิตได้ (นี่คือการตีความของผม)
เพราะผมเป็นคนเข้าใจอะไรได้ยากผมเลยคิดวิธีการที่จะทำให้นักเรียนเห็นภาพง่ายที่สุดและเห็นถึงสถานการณ์ที่จะเป็นสิ่งเตือนสตินักเรียนแบบที่หลับตาแล้วสามารถนึกถึงได้เลยและนั้นก็คือ “จดหมายจากผู้วายชนนท์”

ไอเดียของการสอนคือใช้สิ่งใกล้ตัวที่เข้าใจง่าย โดยที่นักเรียนต้องสามารถจดจ่ออยู่กับมันได้
จดหมายจากผู้วายชนนท์คือ เรื่องราวที่ผมประสบพบเจอกับตัวเองนั่นคือการเสียชีวิตของเพื่อนของผมเอง (ขอเข้าเรื่องเศร้าสักนิด) ที่ผมนำเรื่องราวนี้ขึ้นมาเพราะอยากจะให้นักเรียนตระหนักว่าอนาคตนั้นไม่มีอะไรแน่นอน แม้แต่ความตายก็เป็นเรื่องใกล้ตัวเรากว่าสิ่งที่คิด แล้วยิ่งถ้าเป็นเรื่องจริงที่เกิดขึ้นก็จะทำให้นักเรียนจดจ่อและให้ความสำคัญกับมันมากขึ้น (นักเรียนมอต้นชอบฟังเรื่องผี)
ในห้องเรียนของผมจะเริ่มจากบรรยายนิทานชาดกที่เป็นแก่นหลักของเรื่อง นั้นคือ มิตตวินทุกชาดก และ ราโชวาทชาดก หลังจากบรรยายก็มีคำถามเพื่อถามความเข้าใจ จากนั้นก็เข้าสู่กิจกรรม “จดหมายจากผู้วายชนนท์” เพื่อที่จะให้นักเรียนได้เห็นในมุมที่ใกล้ตัวยิ่งขึ้น
- เนื้อความในจดหมาย 
กิจกรรมนี้ผมได้แบ่งกลุ่มนักเรียนกลุ่มล่ะ 4 คนเพื่อทำกิจกรรม โดยการให้อ่านจดหมายและตอบคำถามต่างๆ ที่กำหนดไว้โดยเป็นคำถามแบบเปิด
- ภาพบรรยากาศ


- คำถามในแบบฝึก


สรุปจากการที่ใช้กิจกรรม“จดหมายจากผู้วายชนนท์” ทำให้รับรู้ได้ถึงความรู้สึกของนักเรียนที่มีต่อ “ต้นกล้า” ชื่อตัวละครสมมติที่กลับตัวกลับใจได้แต่ก็เกิดเหตุการณ์น่าสลดขึ้นทำให้ไม่มีโอกาสในการทำสิ่งที่ถูกต้อง
- การแก้ตัวแทนนายต้นกล้า 

เมื่อนักเรียนทำกิจกรรมกลุ่มแล้วผมเลยอยากรู้ความรู้สึกของนักเรียนเป็นรายบุคคลว่าจะรู้สึกอะไรกับเหตุการณ์นี้บ้าง จึงให้นักเรียนสมมติตัวเองว่าเป็นต้นกล้าแล้วให้โจทย์ว่า "ถ้ามีโอกาสกลับไปแก้ตัวอีกครั้งนักเรียนจะทำอะไร"
นักเรียนส่วนมากที่ได้ทำกิจกรรมก็ต่างตระหนักถึงผลที่เกิดขึ้น และวิธีที่จะป้องกันไม่ให้สิ่งนั้นเกิดขึ้น เพราะมันเป็นเรื่องใกล้ตัวนักเรียนเลยสามารถมองเห็นภาพได้ง่ายและนำเรื่องราวของ ต้นกล้า ไปเป็นอุทาหรณ์ในการใช้ชีวิตให้ไม่ประมาทรับฟังคำแนะนำจากผู้อื่น เช่นเดียวกับคำสอนในนิทานชาดกเรื่อง ราชโชวาทชาดก และชาดกอีกหลายเรื่องที่สอนให้อย่าใช้ชีวิตประมาท เพราะเราไม่อาจรู้ได้ว่าอนาคตข้างหน้าจะเกิดอะไรขึ้นบ้าง
วิธีการสอนนี้เป็นวิธีการที่สามารถทำให้นักเรียนเข้าใจแก่นของเรื่องได้โดยการใช้เรื่องใกล้ตัว และการใช้จดหมายนั้นคือกิมมิกของเรื่องที่จะสามารถทำให้คนในอดีตนั้นกลับมามีบทบาทอีกครั้งผ่านการเขียนจดหมาย
ผมหวังว่าจะเป็นประโยชน์ต่อครูที่กำลังหาไอเดียการสอนใหม่ๆ นะครับ
- ภูมิใจ / AKAคำเบา
แสดงความเห็นกับสมาชิกใน insKru
เก็บไอเดียไว้อ่าน และอีกมากมาย
ได้แรงบันดาลใจเต็มๆ เลยใช่มั้ย?
บันทึกแรงบันดาลใจที่ได้รับเก็บไว้ไม่มีลืมผ่านการเขียนไอเดียเลย!