
เกมเศรษฐีวิทยาศาสตร์
เรื่อง “ภารกิจแยกสารผสม”
ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2
1. แนวคิดของเกม
เกมนี้ออกแบบในรูปแบบเกมเศรษฐีผสมเกมภารกิจวิทยาศาสตร์
ผู้เล่นจะรับบทเป็น “นักวิทยาศาสตร์รุ่นเยาว์” ที่ต้องเดินทางไปยังสถานีแยกสารต่าง
ๆ เพื่อเลือกใช้วิธีการแยกสารผสมให้เหมาะสมกับสถานการณ์ในชีวิตประจำวัน
ผู้เล่นต้องใช้ความรู้ ความเข้าใจ และการตัดสินใจทางวิทยาศาสตร์
เพื่อสะสมเหรียญวิทย์และตราความเชี่ยวชาญ
ผู้ที่สะสมเหรียญครบตามเงื่อนไขและอธิบายหลักการได้ดีที่สุดจะเป็นผู้ชนะ
2. มาตรฐานและตัวชี้วัด
สาระที่ 2 วิทยาศาสตร์กายภาพ
มาตรฐาน
ว 2.1 ม.2/1
อธิบายการแยกสารผสมโดยการระเหยแห้ง การตกผลึก การกลั่นอย่างง่าย
โครมาโทกราฟีแบบกระดาษ และการสกัดด้วยตัวทำละลาย
3. จุดประสงค์การเรียนรู้
เมื่อจบกิจกรรม นักเรียนสามารถ
1. อธิบายหลักการของวิธีแยกสารผสมทั้ง 5 วิธีได้
2. เลือกใช้วิธีแยกสารผสมให้เหมาะสมกับสถานการณ์ในชีวิตประจำวันได้
3. เปรียบเทียบความแตกต่างของวิธีการแยกสารแต่ละแบบได้
4. ทำงานร่วมกับผู้อื่น แลกเปลี่ยนความคิดเห็น
และให้เหตุผลเชิงวิทยาศาสตร์ได้
ขั้นตอนการเล่น
ขั้นที่ 1 ทอยลูกเต๋าและเดินหมาก
ผู้เล่นทอยลูกเต๋าแล้วเดินตามจำนวนแต้มที่ได้
หากหยุดที่ช่องวิธีแยกสาร เช่น “การระเหยแห้ง”
ผู้เล่นต้องตรวจดูการ์ดสถานการณ์ในมือว่ามีสถานการณ์ใดที่สามารถใช้วิธีนั้นแยกสารได้หรือไม่
ขั้นที่ 2 เลือกใช้การ์ดสถานการณ์
ถ้าผู้เล่นมีการ์ดสถานการณ์ที่ตรงกับวิธีแยกสารในช่องที่หยุดอยู่
สามารถวางการ์ดลงและอธิบายเหตุผลภายใน 30 วินาที
ตัวอย่าง
ผู้เล่นหยุดที่ช่อง “การระเหยแห้ง” และมีการ์ด
“ต้องการแยกเกลือออกจากน้ำทะเล”
ผู้เล่นต้องอธิบายว่า
“ใช้การระเหยแห้ง เพราะน้ำเป็นตัวทำละลายที่เป็นของเหลว
เมื่อให้ความร้อน น้ำจะระเหยออก เหลือเกลือซึ่งเป็นของแข็งอยู่”
ถ้าอธิบายถูกต้อง
รับเหรียญตามค่าการ์ด
ถ้าอธิบายไม่ครบ เพื่อนในกลุ่มหรือครูสามารถถามคำถามเพิ่มได้ 1
ข้อ
ถ้าตอบไม่ได้ ไม่ได้รับเหรียญ และเก็บการ์ดคืนไว้ในมือ
ขั้นที่ 3 ไม่มีการ์ดที่ใช้ได้
ถ้าผู้เล่นไม่มีการ์ดสถานการณ์ที่ตรงกับช่อง
สามารถเลือกได้ 3 ทาง
1. ผ่านรอบ ไม่เสียเหรียญ
2. ซื้อการ์ดสถานการณ์เพิ่ม จ่าย 1 เหรียญ
แล้วจั่วการ์ด 1 ใบ
3. ขอท้าชิงความรู้ ตอบคำถามจากผู้เล่นคนอื่น
หากตอบถูก รับ 1 เหรียญ
ขั้นที่ 4 ช่องเสี่ยงโชค
หากหยุดที่ช่อง “เสี่ยงโชค”
ให้จั่วการ์ดเสี่ยงโชค 1 ใบ แล้วปฏิบัติตามคำสั่ง เช่น ได้เหรียญเพิ่ม
เสียเหรียญ หยุดเดิน หรือเดินไปยังสถานีพิเศษ
ขั้นที่ 5 ช่องท้าทายกรรมการ
หากหยุดที่ช่อง “ท้าทายกรรมการ”
ให้จั่วการ์ดท้าทาย 1 ใบ แล้วตอบคำถามเชิงอธิบาย หากตอบได้ครบถ้วน
รับเหรียญพิเศษ 3 เหรียญ หากตอบได้บางส่วน รับ 1 เหรียญ
ขั้นที่ 6 ผ่านจุด START
เมื่อเดินผ่านจุด START รับเหรียญเพิ่ม 2 เหรียญ
แต่ถ้าผู้เล่นสามารถสรุปวิธีแยกสารที่ตนเองใช้ไปแล้วอย่างน้อย 1
วิธี จะได้รับโบนัสเพิ่มอีก 1 เหรียญ
8. กติกาพิเศษเพื่อเพิ่มความสนุกและความท้าทาย
8.1 ระบบ
“ตราผู้เชี่ยวชาญแยกสาร”
ถ้าผู้เล่นใช้วิธีแยกสารครบทั้ง 5 วิธี
ได้แก่ การระเหยแห้ง การตกผลึก การกลั่นอย่างง่าย โครมาโทกราฟีแบบกระดาษ
และการสกัดด้วยตัวทำละลายจะได้รับตรา “นักแยกสารมืออาชีพ” และรับเหรียญโบนัส 5
เหรียญ
8.2 ระบบ
“คอมโบวิทยาศาสตร์”
หากผู้เล่นตอบถูกติดต่อกัน
3 ครั้ง จะได้รับโบนัส 3 เหรียญ แต่ถ้าตอบผิด
จะเริ่มนับคอมโบใหม่
8.3 ระบบ
“โต้แย้งอย่างมีเหตุผล”
– ผู้เล่นคนอื่นสามารถยกมือขอท้าทายคำตอบได้
– หากคิดว่าวิธีที่เลือกไม่เหมาะสมผู้ท้าทายต้องอธิบายเหตุผลเชิงวิทยาศาสตร์
– ถ้าท้าทายถูก รับ 2 เหรียญ
– ถ้าท้าทายผิด เสีย 1 เหรียญให้เจ้าของคำตอบเดิม
– ระบบนี้ช่วยให้เกมสนุกขึ้น เพราะนักเรียนต้องคิด วิเคราะห์
และให้เหตุผล ไม่ใช่แค่จำคำตอบ
8.4 ระบบ
“ภารกิจห้องแล็บ”
ครูสามารถกำหนดภารกิจพิเศษระหว่างเล่น เช่น “ในรอบนี้
ผู้เล่นที่ใช้วิธีการกลั่นอย่างง่ายได้ถูกต้อง จะได้รับเหรียญเพิ่มเป็น 2 เท่า”หรือ “สถานีโครมาโทกราฟีกำลังเปิดรับนักวิจัย
ผู้ที่ตอบคำถามเรื่องการแยกสีหมึกได้ถูกต้อง รับโบนัสเพิ่ม 3 เหรียญ”
9. เงื่อนไขการชนะ
เลือกใช้ได้ 2 รูปแบบ
รูปแบบที่ 1 ชนะด้วยเหรียญ
ผู้เล่นที่สะสมครบ 20 เหรียญก่อน
เป็นผู้ชนะ
รูปแบบที่ 2 ชนะด้วยความเชี่ยวชาญ
กิจกรรมเกมเศรษฐีวิทยาศาสตร์ เรื่อง “ภารกิจแยกสารผสม” ช่วยให้นักเรียนเกิดการเรียนรู้อย่างสนุกสนาน มีส่วนร่วม และสามารถเชื่อมโยงความรู้เรื่องการแยกสารผสมกับสถานการณ์ในชีวิตประจำวันได้ นักเรียนได้ฝึกคิด วิเคราะห์ ตัดสินใจ อธิบายเหตุผล และแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับเพื่อน ส่งผลให้เกิดความเข้าใจในเนื้อหาวิทยาศาสตร์อย่างลึกซึ้งมากขึ้น อีกทั้งยังช่วยพัฒนาทักษะการทำงานร่วมกัน การสื่อสาร และการใช้เหตุผลเชิงวิทยาศาสตร์ ซึ่งเป็นทักษะสำคัญในการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21.
เกมนี้เหมาะกับบริบทการเรียนรู้ที่ต้องการให้นักเรียนเข้าใจหลักการแยกสารผ่านการลงมือเล่น คิด วิเคราะห์ และอธิบายเหตุผล โดยมีข้อเสนอแนะสำคัญคือ ครูควรกระตุ้นให้นักเรียนอธิบายเหตุผลทุกครั้ง ใช้คำถามชี้นำเมื่อเกิดความสับสน และเปิดโอกาสให้นักเรียนสะท้อนผลหลังจบกิจกรรม เพื่อให้เกิดการเรียนรู้อย่างลึกซึ้งและนำไปใช้ได้จริง.
แสดงความเห็นกับสมาชิกใน insKru
เก็บไอเดียไว้อ่าน และอีกมากมาย
ได้แรงบันดาลใจเต็มๆ เลยใช่มั้ย?
บันทึกแรงบันดาลใจที่ได้รับเก็บไว้ไม่มีลืมผ่านการเขียนไอเดียเลย!