
คู่มือความรู้: เพื่อนกัน...ไม่ว่าจะเป็นใคร (ความหลากหลายทางเพศและหัวใจที่เคารพกัน)
1. บทนำ: โลกที่สวยงามด้วยความแตกต่าง
สวัสดีจ้ะน้องๆ ลองมองไปรอบๆ ตัวเราสิ น้องๆ จะเห็นว่าโลกใบนี้เต็มไปด้วยสิ่งที่แตกต่างกัน เหมือนกับทุ่งดอกไม้กว้างใหญ่ที่มีดอกไม้หลายร้อยสี หรือท้องฟ้าหลังฝนที่มีสายรุ้งเจ็ดสีทอประกายสวยงาม ความงามเหล่านี้เกิดขึ้นได้ก็เพราะ "ความแตกต่าง" นั่นเอง
คนเราก็เหมือนกัน ในปัจจุบันเพื่อนๆ ทั่วโลกเริ่มหันมาทำความเข้าใจและยอมรับว่ามนุษย์เรามีความหลากหลาย ทั้งในเรื่องความรู้สึกและตัวตน ซึ่งเป็นเรื่องธรรมชาติที่น่าชื่นชม การที่เราเปิดใจเข้าใจความแตกต่างนี้ จะช่วยให้เราอยู่ร่วมกับเพื่อนๆ ในโรงเรียนและในสังคมได้อย่างมีความสุขและยิ้มให้กันได้จากหัวใจในทุกๆ วันเลย สร้างเป็นหนังสือเล่มเล็ก ที่มีสีสันสวยงามเหมาะกับเด็กประถม
2. ร่างกายและเพศกำเนิด (Sex)
เมื่อเราลืมตาดูโลก คุณหมอจะเป็นผู้ดูร่างกายภายนอกของเราและระบุว่าเรามี "เพศกำเนิด" (Biological Sex) เป็นอะไร ซึ่งเป็นสิ่งที่ติดตัวเรามาตั้งแต่เกิดโดยดูจากอวัยวะและลักษณะทางร่างกาย โดยหลักๆ จะแบ่งได้เป็น 3 กลุ่ม ดังนี้
เพศชาย: เพื่อนที่มีลักษณะร่างกายเป็นผู้ชาย
เพศหญิง: เพื่อนที่มีลักษณะร่างกายเป็นผู้หญิง
ภาวะเพศกำกวม (Intersex): เพื่อนที่มีลักษณะทางร่างกายบางอย่างที่อาจจะไม่ตรงกับเพศชายหรือหญิงเพียงอย่างเดียว ซึ่งน้องๆ รู้ไหมว่านี่คือ "ความหลากหลายทางธรรมชาติ" เหมือนกับการที่คนเราเกิดมามีสีตาที่ต่างกัน หรือมีความสูงที่ไม่เท่ากัน ไม่ใช่เรื่องผิดปกติแต่อย่างใดเลย
3. เรารู้สึกว่าเราเป็นใคร? (อัตลักษณ์ทางเพศ - Gender Identity)
นอกจากร่างกายภายนอกแล้ว ยังมีความรู้สึกสำคัญที่อยู่ข้างในใจด้วยนะ นั่นคือการที่ "เรารู้สึกว่าเราเป็นเพศอะไร" หรือที่เรียกว่า อัตลักษณ์ทางเพศจ้ะ เรื่องนี้คือเรื่องของ "เรา" (ใจเราเอง) ซึ่งความรู้สึกข้างในนี้อาจจะตรงหรือไม่ตรงกับเพศกำเนิดตอนเราเกิดก็ได้นะ มาลองรู้จักกลุ่มต่างๆ กัน:
กลุ่มคน
ความหมายที่เข้าใจง่าย
Cisgender
คนที่ใจตรงกับเพศตอนเกิด เช่น เกิดมาเป็นหญิงและรู้สึกว่าตนเองเป็นผู้หญิงจริงๆ
Transgender (คนข้ามเพศ)
คนที่ใจไม่ตรงกับเพศตอนเกิด เช่น Trans men (เกิดเป็นหญิงแต่ใจเป็นชาย) และ Trans women (เกิดเป็นชายแต่ใจเป็นหญิง)
Genderqueer
เพื่อนที่รู้สึกว่าตนเองเป็นได้หลายเพศ หรืออาจไม่ใช่ทั้งสองเพศเลย หรือรู้สึกว่าตัวเองอยู่ตรงกลางระหว่างชายและหญิง
4. เรารู้สึกชอบใคร? (รสนิยมทางเพศ - Sexual Orientation)
หลังจากรู้จักใจตัวเองแล้ว คราวนี้มาถึงความรู้สึกที่ "เรามีต่อคนอื่น" (ความชอบหรือความประทับใจ) กันบ้างนะจ๊ะ เรามักจะได้ยินคำรวมๆ ว่า LGBTQ ซึ่งแต่ละตัวอักษรมีความหมายที่น่าสนใจดังนี้:
L (Lesbian): ผู้หญิงที่ชอบหรือประทับใจในตัวผู้หญิงด้วยกัน
G (Gay): ผู้ชายที่ชอบหรือประทับใจในตัวผู้ชายด้วยกัน
B (Bisexual): คนที่ชอบได้ "มากกว่าหนึ่งเพศ" (อาจชอบได้ทั้งเพศเดียวกับตนเองและเพศอื่นๆ ด้วย)
T (Transgender): เพื่อนคนข้ามเพศ (อย่างที่น้องๆ ได้รู้จักในหัวข้อที่ 3)
Q (Queer): เพื่อนที่ไม่อยากตีกรอบตัวเองตามกฎเกณฑ์เดิมๆ คำนี้ในอดีตอาจเคยถูกใช้ไม่ดี แต่ปัจจุบันกลุ่มเพื่อนๆ นำกลับมาใช้ด้วยความภาคภูมิใจเพื่อแสดงความเป็นตัวของตัวเอง
Questioning: เพื่อนที่กำลังอยู่ในช่วงเวลาของการสำรวจและค้นหาใจตัวเองว่าชอบแบบไหน
Asexual: เพื่อนที่ไม่ได้เน้นเรื่องความชอบหรือความสนใจทางเพศต่อผู้อื่น
5. มารยาทและการเคารพหัวใจกัน (Human Dignity)
น้องๆ รู้ไหมว่า "ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์" คือสิ่งที่ติดตัวทุกคนมาตั้งแต่เกิด ไม่ว่าคนนั้นจะเป็นเพศไหน ทุกคนมีคุณค่าเท่ากันหมด การให้เกียรติกันที่ยิ่งใหญ่ที่สุดอย่างหนึ่ง คือการเรียกชื่อหรือสรรพนามตามที่เพื่อนต้องการ และระมัดระวังคำพูดที่อาจสร้าง "บาดแผลในใจที่มองไม่เห็น" ให้กับคนอื่น
คำที่ควรเลี่ยง (เพราะทำร้ายจิตใจ)
คำที่ควรใช้ (เพื่อการเคารพกัน)
คนเบี่ยงเบนทางเพศ, รักร่วมเพศ
คนที่มีความหลากหลายทางเพศ, LGBTQ
สาวประเภทสอง, เก้ง, กวาง, แต๋ว, ประเทือง
เพื่อน, หรือเรียกชื่อเล่นของเขาตามปกติ
สายเหลือง, ขุดทอง, ไส้เดือน
ใช้สรรพนามที่สุภาพตามความเหมาะสม
คุณแม่, ซิส (หากใช้เพื่อการล้อเลียน)
เรียกชื่อที่เขาต้องการให้เรียก
ทำไมเราถึงควรระวังคำพูด? เพราะคำในช่องซ้ายมือมักมีประวัติที่สื่อถึงการเหยียดหยามและล้อเลียน ซึ่งอาจทำให้ผู้ฟังรู้สึกเสียใจและเสียความมั่นใจได้ การใช้คำที่ให้เกียรติจะช่วยสร้าง "ความปลอดภัยทางใจ" (Psychological Safety) ให้แก่กัน หากเพื่อนไว้ใจบอกความลับหรือเรื่องราวในใจกับเรา เราควรเป็นพื้นที่ปลอดภัยด้วยการรับฟังและเก็บรักษาความลับนั้นไว้อย่างดี
6. บทสรุป: สังคมแห่งความสุข
"ความเก่งและความดี ไม่ได้ขึ้นอยู่กับว่าเราเป็นเพศอะไร แต่ขึ้นอยู่กับการที่เราปฏิบัติต่อผู้อื่นอย่างไร"
เมื่อเราระมัดระวังคำพูด เคารพสิทธิ และไม่ตัดสินเพื่อนเพียงเพราะเขาต่างจากเรา โรงเรียนของเราและสังคมของเราก็จะกลายเป็นพื้นที่ที่เต็มไปด้วยรอยยิ้ม ที่ที่ทุกคนสามารถเป็นตัวของตัวเองได้อย่างเต็มที่และมีความสุขที่สุดเลย
แสดงความเห็นกับสมาชิกใน insKru
เก็บไอเดียไว้อ่าน และอีกมากมาย
ได้แรงบันดาลใจเต็มๆ เลยใช่มั้ย?
บันทึกแรงบันดาลใจที่ได้รับเก็บไว้ไม่มีลืมผ่านการเขียนไอเดียเลย!