
จอห์น บี. วัตสัน (John B. Watson)
นักจิตวิทยาชาวอเมริกัน
ผู้เป็นบิดาแห่งกลุ่มแนวคิด
พฤติกรรมนิยม (Behaviorism)
ร่วมกับผู้ช่วยของเขาคือ
โรซาลี เรย์เนอร์ (Rosalie Rayner)
ในปี ค.ศ. 1920 ได้ทำการทดลอง โดยใช้ หนูขาว
เป็นเครื่องมือ ในการวางเงื่อนไขความกลัว ให้กับมนุษย์
วัตถุประสงค์ของการทดลอง
วัตสันต้องการพิสูจน์ทฤษฎีการวางเงื่อนไขแบบคลาสสิก
(Classical Conditioning) ว่าสามารถนำมาใช้กับอารมณ์ของมนุษย์ได้
เช่นเดียวกับที่ พาฟลอฟ (Ivan Pavlov) เคยทดลองกับสุนัข
โดยตั้งคำถามว่า
1. สามารถทำให้เด็กทารกเกิดความกลัวต่อสิ่งที่ปกติแล้วไม่น่ากลัวได้หรือไม่?
2. ความกลัวนั้นจะแผ่ขยาย (Generalization) ไปยังสิ่งอื่นที่มีลักษณะคล้ายคลึงกันหรือไม่?
ขั้นตอนการทดลอง กลุ่มเป้าหมาย: เด็กชายวัย 9 เดือนที่ชื่อ
"อัลเบิร์ต" (Little Albert)
ระยะเริ่มต้น: วัตสันให้ Albert เล่นกับหนูขาว กระต่าย สุนัข และหน้ากากซานตาคลอส
ซึ่งในตอนแรก Albert ไม่มีความกลัวสิ่งเหล่านี้เลย (เป็นสิ่งเร้าที่เป็นกลาง)
กระบวนการวางเงื่อนไข: ในขณะที่ให้ Albert เล่นกับหนูขาว วัตสันจะทำเสียงดังสนั่น
โดยการนำค้อนตีแท่งเหล็กข้างหลังเด็กทุกครั้งที่ Albert เอื้อมมือไปจับหนูขาว
เสียงที่ดังทำให้เด็กตกใจและร้องไห้
การเชื่อมโยง: เมื่อทำซ้ำหลายๆ ครั้ง Albert ก็เกิดการเรียนรู้ที่จะเชื่อมโยง "หนูขาว"
สิ่งที่เคยเป็นกลาง เข้ากับ "เสียงดัง" (สิ่งที่ทำให้ตกใจกลัว)
ส่งผลให้ Albert เริ่มร้องไห้และหวาดกลัวหนูขาวทันทีที่เห็น
โดยไม่จำเป็นต้องมีเสียงดังประกอบอีกต่อไป
ผลลัพธ์ การทดลองพบว่าความกลัวของ Albert ไม่ได้หยุดอยู่แค่หนูขาวเท่านั้น
แต่ยัง "แผ่ขยาย" (Stimulus Generalization) ไปยังวัตถุอื่นๆ ที่มีลักษณะคล้ายกัน
เช่น กระต่าย สุนัขขนฟู เสื้อโค้ทขนสัตว์ หรือแม้แต่หน้ากากซานตาคลอสที่มีเคราสีขาว
ประเด็นที่น่าสนใจและข้อวิพากษ์วิจารณ์ จริยธรรม
การทดลองนี้ถูกประณามอย่างรุนแรงในปัจจุบัน
เนื่องจากเป็นการสร้างความหวาดกลัวให้แก่เด็กทารกโดยไม่มีการลบพฤติกรรม (De-conditioning)
ก่อนที่เด็กจะออกจากโครงการ ซึ่งขัดต่อหลักจริยธรรมการวิจัยมนุษย์ในยุคปัจจุบันอย่างสิ้นเชิง
จุดเปลี่ยนทางจิตวิทยา
แม้จะมีข้อถกเถียงเรื่องจริยธรรม แต่การทดลองนี้เป็นหลักฐานสำคัญที่แสดงให้เห็นว่า
"พฤติกรรมและอารมณ์มนุษย์สามารถสร้างขึ้นได้จากการเรียนรู้และสภาพแวดล้อม"
(Nature vs. Nurture) ซึ่งส่งผลกระทบต่อวงการจิตวิทยาและการบำบัดอาการกลัว (Phobia) ในเวลาต่อมา
ขอบคุณข้อมูลจาก Gemini เพื่อประกอบข้อมูลครับ
แสดงความเห็นกับสมาชิกใน insKru
เก็บไอเดียไว้อ่าน และอีกมากมาย
ได้แรงบันดาลใจเต็มๆ เลยใช่มั้ย?
บันทึกแรงบันดาลใจที่ได้รับเก็บไว้ไม่มีลืมผ่านการเขียนไอเดียเลย!