
ขออนุญาตเผยแพร่ แบบรายงานผลวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ (Best Practices) เรื่อง การพัฒนาทักษะด้านอารมณ์ของเด็กปฐมวัยผ่านกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์ด้วยกระบวนการเรียนรู้เชิงรุก
(Active Learning) เพื่อเสริมสร้างทักษะสมอง EF โดยใช้นวัตกรรม "ART
EF MODEL" ของเด็กปฐมวัย ผู้นำเสนอผลงาน : นายเขษมศักดิ์ อวดเขต ตำแหน่ง ครูผู้ช่วย โรงเรียนชุมชนดอยช้าง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต
นวัตกรรม
เรื่อง
การพัฒนาทักษะด้านอารมณ์ของเด็กปฐมวัยผ่านกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์ด้วยกระบวนการเรียนรู้เชิงรุก
(Active
Learning) เพื่อเสริมสร้างทักษะสมอง EF โดยใช้นวัตกรรม
"ART EF MODEL" ของเด็กปฐมวัย
นายเขษมศักดิ์
อวดเขต
ตำแหน่ง
ครูผู้ช่วย การศึกษาปฐมวัย
โรงเรียนชุมชนดอยช้าง
ตำบลวาวี อำเภอแม่สรวย จังหวัดเชียงราย
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย
เขต 2
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
กระทรวงศึกษาธิการ
คำนำ
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย
เขต ๒ ให้ความสำคัญกับการพัฒนาคุณภาพผู้เรียนผ่านการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active
Learning) เพื่อส่งเสริมสมรรถนะผู้เรียนในศตวรรษที่ ๒๑
ผู้จัดทำจึงตระหนักถึงความสำคัญของการพัฒนาเด็กปฐมวัยให้มีพัฒนาการด้านอารมณ์ที่เหมาะสม
ควบคู่กับการเสริมสร้างทักษะสมองส่วนบริหาร (Executive Functions: EF) ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของการเรียนรู้และการดำรงชีวิต
ผู้จัดทำจึงได้จัดทำรายงานผลการปฏิบัติที่เป็นเลิศ
(Best
Practice) เรื่อง “การพัฒนาทักษะด้านอารมณ์ของเด็กปฐมวัยผ่านกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์ด้วยกระบวนการเรียนรู้เชิงรุก
(Active Learning) เพื่อเสริมสร้างทักษะสมองส่วนบริหาร (Executive
Functions: EF) โดยใช้นวัตกรรม ART EF MODEL” โดยมุ่งส่งเสริมให้เด็กได้เรียนรู้ผ่านกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์ที่เปิดโอกาสให้ลงมือปฏิบัติจริง
คิดสร้างสรรค์ แสดงออกทางอารมณ์อย่างเหมาะสม และพัฒนาทักษะสมอง EF ผ่านกระบวนการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ
ผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่า
รายงานผลการปฏิบัติที่เป็นเลิศ (Best Practice) ฉบับนี้
จะเป็นประโยชน์ต่อครู ผู้บริหารสถานศึกษา
และผู้สนใจในการนำแนวทางการจัดกิจกรรมไปประยุกต์ใช้เพื่อพัฒนาเด็กปฐมวัยให้มีคุณภาพทั้งด้านอารมณ์
การคิด และการเรียนรู้ต่อไป หากมีข้อบกพร่องประการใด
ผู้จัดทำขอน้อมรับข้อเสนอแนะและขออภัยมา ณ ที่นี้
นายเขษมศักดิ์ อวดเขต
ครูโรงเรียนชุมชนดอยช้าง
สารบัญ
เรื่อง
หน้า
คำนำ
ก
สารบัญ
ข
แบบรายงานผลการดำเนินงานวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ
(Best
Practice)
1
ชื่อผลงาน
1
ชื่อผู้นำเสนอผลงาน
1
ความสำคัญของวิธีปฏิบัติที่นำเสนอ
1
จุดประสงค์ และเป้าหมายของการดำเนินงาน
2
กระบวนการผลิตผลงาน ผลสัมฤทธิ์และประโยชน์ที่ได้รับ
3
ปัจจัยความสำเร็จ
6
บทเรียนที่ได้รับ
7
การเผยแพร่และการได้รับการยอมรับ (รางวัลที่ได้รับ)
7
การขยายผลต่อยอด
หรือประยุกใช้วิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ
ภาคผนวก
รายงานผลการปฏิบัติงานที่เป็นเลิศ
(Best
Practice)
ระดับปฐมวัย
1. ชื่อผลงาน :
เรื่อง
การพัฒนาทักษะด้านอารมณ์ของเด็กปฐมวัยผ่านกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์ด้วยกระบวนการเรียนรู้เชิงรุก
(Active
Learning) เพื่อเสริมสร้างทักษะสมอง EF โดยใช้นวัตกรรม
"ART EF MODEL" ของเด็กปฐมวัย
2. ชื่อผู้นำเสนอผลงาน
: นายเขษมศักดิ์ อวดเขต
ตำแหน่ง
: ครูผู้ช่วย โรงเรียน :
โรงเรียนชุมชนดอยช้าง
สังกัด
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต ๒
โทรศัพท์
: 095-8351657 E-mail : [email protected]
เว็บไซต์โรงเรียน : facebook
โรงเรียนชุมชนดอยช้าง สพป.เชียงราย เขต 2
3. ความสำคัญของวิธีปฏิบัติที่นำเสนอ
เด็กปฐมวัยเป็นช่วงวัยสำคัญของการวางรากฐานการพัฒนาทั้งด้านร่างกาย
อารมณ์ จิตใจ สังคม และสติปัญญา
เนื่องจากเป็นช่วงที่สมองมีการเจริญเติบโตและพัฒนาอย่างรวดเร็ว
การจัดประสบการณ์การเรียนรู้ที่เหมาะสมจึงเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยส่งเสริมให้เด็กเกิดพัฒนาการอย่างสมดุล
โดยเฉพาะการพัฒนาด้านอารมณ์ ซึ่งเป็นพื้นฐานของการเรียนรู้
การสร้างสัมพันธภาพกับผู้อื่น การควบคุมตนเอง และการดำรงชีวิตในสังคม
เด็กที่สามารถรับรู้อารมณ์ของตนเอง ควบคุมอารมณ์ และแสดงออกได้อย่างเหมาะสม
จะมีความพร้อมในการเรียนรู้ มีความมั่นใจในตนเอง และสามารถปรับตัวต่อสถานการณ์ต่าง
ๆ ได้อย่างเหมาะสม
การจัดการศึกษาในศตวรรษที่
21
ให้ความสำคัญกับการพัฒนาผู้เรียนอย่างรอบด้าน โดยเฉพาะการส่งเสริม ทักษะสมองส่วนบริหาร
(Executive Functions : EF) ซึ่งเป็นกระบวนการทำงานของสมองที่เกี่ยวข้องกับการจดจ่อใส่ใจ
การจดจำเพื่อใช้งาน การยับยั้งควบคุมตนเอง การคิดยืดหยุ่น การวางแผน การแก้ปัญหา
และการกำกับอารมณ์
ทักษะเหล่านี้ถือเป็นพื้นฐานสำคัญของการเรียนรู้และการใช้ชีวิตในอนาคต
จึงควรได้รับการส่งเสริมตั้งแต่วัยปฐมวัยผ่านกิจกรรมที่สอดคล้องกับธรรมชาติของเด็ก
จากการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ของผู้จัดทำ
พบว่าเด็กปฐมวัยบางส่วนยังมีปัญหาในการควบคุมอารมณ์ เช่น โกรธง่าย
ร้องไห้เมื่อไม่ได้ดังใจ ขาดความอดทนรอคอย ไม่กล้าแสดงออก ขาดสมาธิในการทำกิจกรรม
และยังไม่สามารถทำงานร่วมกับเพื่อนได้อย่างเหมาะสม ส่งผลให้การเรียนรู้และการทำกิจกรรมในชั้นเรียนยังไม่เป็นไปตามศักยภาพของเด็ก
สาเหตุส่วนหนึ่งเกิดจากการจัดกิจกรรมที่ยังเน้นผลสำเร็จของชิ้นงานมากกว่ากระบวนการเรียนรู้
ทำให้เด็กมีโอกาสฝึกคิด วางแผน ตัดสินใจ และควบคุมอารมณ์ของตนเองค่อนข้างน้อย
กิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์เป็นกิจกรรมที่เหมาะสมกับพัฒนาการของเด็กปฐมวัย
เพราะเปิดโอกาสให้เด็กได้เรียนรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติจริง ได้ใช้จินตนาการ
ความคิดสร้างสรรค์ และการแสดงออกทางอารมณ์อย่างอิสระ เด็กได้ทดลอง คิด ตัดสินใจ
เลือกใช้วัสดุ วางแผนการทำงาน แก้ไขปัญหา และภาคภูมิใจในผลงานของตนเอง
กระบวนการดังกล่าวไม่เพียงช่วยพัฒนากล้ามเนื้อมัดเล็กและความคิดสร้างสรรค์เท่านั้น
แต่ยังส่งเสริมทักษะสมอง EF
และพัฒนาการด้านอารมณ์ไปพร้อมกัน
ผู้จัดทำจึงได้นำแนวคิดการจัดการเรียนรู้เชิงรุก
(Active
Learning) มาบูรณาการกับกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์ และพัฒนานวัตกรรม "ART
EF MODEL" เพื่อใช้เป็นแนวทางในการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ที่เน้นให้เด็กได้เรียนรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติ
คิด วิเคราะห์ สื่อสาร แลกเปลี่ยนความคิดเห็น และสะท้อนผลการเรียนรู้ของตนเอง
โดยครูทำหน้าที่เป็นผู้อำนวยความสะดวกและส่งเสริมให้เด็กได้เรียนรู้อย่างเต็มศักยภาพตามความแตกต่างระหว่างบุคคล
นวัตกรรม
ART
EF MODEL
มุ่งเน้นการพัฒนาทักษะด้านอารมณ์ควบคู่กับการส่งเสริมทักษะสมองส่วนบริหาร
(Executive Functions : EF) ผ่านกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์ที่หลากหลาย
เช่น การวาดภาพ การระบายสี การฉีก ตัด ปะ การปั้น และการประดิษฐ์จากวัสดุใกล้ตัว
ซึ่งช่วยให้เด็กได้ฝึกการจดจ่อใส่ใจ การยับยั้งควบคุมตนเอง การคิดยืดหยุ่น
การวางแผน การทำงานร่วมกับผู้อื่น และการกำกับอารมณ์ของตนเอง ส่งผลให้เด็กเกิดการเรียนรู้อย่างมีความสุข
กล้าแสดงออก มีความคิดสร้างสรรค์
และสามารถนำทักษะที่ได้รับไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างเหมาะสม
วิธีปฏิบัติที่นำเสนอนี้จึงเป็นแนวทางการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ที่สอดคล้องกับหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย
พุทธศักราช 2560
และนโยบายการพัฒนาผู้เรียนของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
ที่มุ่งพัฒนาเด็กให้มีสมรรถนะและคุณลักษณะที่พึงประสงค์ในศตวรรษที่ 21 โดยใช้กิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์เป็นเครื่องมือสำคัญในการพัฒนาด้านอารมณ์และทักษะสมอง
EF ของเด็กปฐมวัยอย่างเป็นรูปธรรม
อันจะนำไปสู่การเป็นผู้เรียนที่มีความสุข มีคุณภาพ
และพร้อมต่อการเรียนรู้ในระดับที่สูงขึ้น
4. จุดประสงค์ และเป้าหมายของกํารดำเนินงาน
4.1.
เพื่อพัฒนาทักษะด้านอารมณ์ของเด็กปฐมวัยผ่านกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์
4.2 เพื่อส่งเสริมทักษะสมองส่วนบริหาร (Executive Functions : EF) ของเด็กปฐมวัยด้วยกระบวนการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning)
4.3 เพื่อพัฒนานวัตกรรม ART EF MODEL ในการจัดประสบการณ์การเรียนรู้เพื่อส่งเสริมพัฒนาการด้านอารมณ์และทักษะสมอง
EF ของเด็กปฐมวัย
เป้าหมายเชิงปริมาณ
1. เด็กปฐมวัยชั้นอนุบาลปีที่
3/1 โรงเรียนชุมชนดอยช้าง จำนวน 18 คน
ได้เข้าร่วมกิจกรรมตามนวัตกรรม ART EF MODEL ครบทุกคน
2. เด็กปฐมวัยไม่น้อยกว่าร้อยละ
80 มีพัฒนาการด้านอารมณ์อยู่ในระดับดีขึ้นตามเกณฑ์การประเมินของสถานศึกษา
3. เด็กปฐมวัยไม่น้อยกว่าร้อยละ
80 มีพัฒนาการด้านทักษะสมองส่วนบริหาร (Executive
Functions : EF) สูงขึ้นเมื่อเปรียบเทียบก่อนและหลังการจัดกิจกรรม
เป้าหมายเชิงคุณภาพ
1. เด็กปฐมวัยสามารถแสดงออกทางอารมณ์ได้อย่างเหมาะสม
มีความมั่นใจในตนเอง รู้จักควบคุมอารมณ์ มีความอดทน
และสามารถทำงานร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข
2. เด็กปฐมวัยมีพัฒนาการด้านทักษะสมองส่วนบริหาร
(Executive Functions : EF) ดีขึ้น สามารถจดจ่อกับกิจกรรม
วางแผนการทำงาน คิดแก้ปัญหา ตัดสินใจ และปรับเปลี่ยนวิธีการทำงานได้เหมาะสมตามวัย
3. ครูมีรูปแบบการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ด้วยนวัตกรรม
ART EF MODEL ที่สามารถนำไปใช้ในการพัฒนาเด็กปฐมวัยได้อย่างเป็นระบบ
และสามารถเผยแพร่ ขยายผล
หรือประยุกต์ใช้ในการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ในระดับปฐมวัยและสถานศึกษาอื่นได้อย่างมีประสิทธิภาพ
5.
กระบวนการผลิตผลงานหรือขั้นตอนการดำเนินงาน
ผู้จัดทำได้พัฒนานวัตกรรม ART EF MODEL เพื่อส่งเสริมทักษะด้านอารมณ์ของเด็กปฐมวัยผ่านกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์ด้วยกระบวนการเรียนรู้เชิงรุก
(Active Learning) โดยมุ่งให้เด็กได้ลงมือปฏิบัติจริง
เรียนรู้ผ่านประสบการณ์ตรง และส่งเสริมการพัฒนาทักษะสมองส่วนบริหาร (Executive
Functions : EF) ควบคู่กับพัฒนาการด้านอารมณ์ สังคม และสติปัญญา
การดำเนินงานใช้ วงจรคุณภาพ PDCA (Plan – Do
– Check – Act)
เป็นแนวทางในการวางแผน ดำเนินงาน ติดตามผล และพัฒนาอย่างต่อเนื่อง
ดังนี้
ขั้นวางแผน (Plan)
1. ศึกษาหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย
พุทธศักราช 2560 และแนวคิดเกี่ยวกับการพัฒนาทักษะสมอง EF
การจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) และกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์
2. วิเคราะห์พัฒนาการและสภาพปัญหาของเด็กปฐมวัยด้านอารมณ์
รวมทั้งความต้องการจำเป็นของผู้เรียน เพื่อออกแบบกิจกรรมให้เหมาะสมกับวัย
3. ออกแบบนวัตกรรม ART
EF MODEL พร้อมจัดทำแผนการจัดประสบการณ์ สื่อ อุปกรณ์
และเครื่องมือประเมินผลให้สอดคล้องกับจุดประสงค์ของการดำเนินงาน
ขั้นดำเนินงาน (Do)
ดำเนินการจัดกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์ตามนวัตกรรม
ART
EF MODEL
ผ่านกระบวนการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) โดยเปิดโอกาสให้เด็กได้คิด วางแผน ลงมือปฏิบัติ ทดลอง
แลกเปลี่ยนความคิดเห็น และสะท้อนผลการเรียนรู้ของตนเอง
ครูทำหน้าที่เป็นผู้อำนวยความสะดวกและส่งเสริมการเรียนรู้
กิจกรรมศิลปะที่นำมาใช้ เช่น
การวาดภาพ การระบายสี การฉีก ตัด ปะ การปั้น
และการประดิษฐ์จากวัสดุธรรมชาติหรือวัสดุเหลือใช้
เพื่อให้เด็กได้แสดงออกทางอารมณ์อย่างสร้างสรรค์ พร้อมทั้งพัฒนาทักษะ EF ได้แก่ การจดจ่อใส่ใจ การยับยั้งควบคุมตนเอง การคิดยืดหยุ่น การวางแผน
และการแก้ปัญหา
ขั้นตรวจสอบ (Check)
1. สังเกตพฤติกรรมด้านอารมณ์ของเด็กระหว่างการเข้าร่วมกิจกรรม
2. ประเมินพัฒนาการด้านอารมณ์และทักษะสมอง
EF ตามสภาพจริง โดยใช้แบบสังเกต แบบประเมินพัฒนาการ
และผลงานของเด็ก
3. วิเคราะห์ข้อมูลและเปรียบเทียบผลก่อนและหลังการจัดกิจกรรม
เพื่อนำไปสู่การพัฒนาผู้เรียน
ขั้นปรับปรุงและพัฒนา (Act)
1. นำผลการประเมินมาปรับปรุงรูปแบบกิจกรรมศิลปะและนวัตกรรม
ART EF MODEL ให้เหมาะสมกับผู้เรียนมากยิ่งขึ้น
2. สะท้อนผลการดำเนินงานร่วมกับครูในรูปแบบชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ
(PLC) เพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้และพัฒนาการจัดประสบการณ์
3. เผยแพร่นวัตกรรมและขยายผลการจัดกิจกรรมให้ครูในระดับปฐมวัยและผู้สนใจสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการจัดการเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
กิจกรรม
:
"ใบไม้สร้างสรรค์ เติมสี เติมใจ"
กิจกรรมนี้เป็นกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์ที่มุ่งส่งเสริมพัฒนาการด้านอารมณ์ของเด็กปฐมวัยควบคู่กับการพัฒนาทักษะสมองส่วนบริหาร
(Executive
Functions : EF) ผ่านกระบวนการเรียนรู้เชิงรุก (Active
Learning) ตามนวัตกรรม ART EF MODEL
ขั้นที่ 1 Active Art
(A) : เรียนรู้ผ่านศิลปะเชิงรุก
ครูนำภาพใบหน้าคนที่ยังไม่มีเส้นผม
แขน และรายละเอียดบางส่วนมาให้เด็กแต่ละคน พร้อมสนทนาเกี่ยวกับอวัยวะบนใบหน้า
ความรู้สึก และลักษณะของบุคคล จากนั้นเด็กลงมือระบายสีใบหน้า เติมแขน
และตกแต่งรายละเอียดตามจินตนาการของตนเอง
ทักษะ EF ที่ส่งเสริม
1. การจดจ่อใส่ใจ (Focus Attention)
2. การจดจำเพื่อใช้งาน
(Working Memory)
ขั้นที่ 2 Reflect &
Regulate (R) : สะท้อนความคิดและกำกับอารมณ์
เด็กออกไปเลือกเก็บใบไม้รอบบริเวณโรงเรียน
โดยเลือกสี รูปร่าง และขนาดของใบไม้ที่เหมาะสมกับผลงานของตนเอง
ก่อนนำมาติดเป็นเส้นผมของภาพบุคคล พร้อมอธิบายเหตุผลในการเลือกใบไม้
และแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับเพื่อนเกี่ยวกับผลงานของตน
ทักษะ EF ที่ส่งเสริม
1. การยับยั้งควบคุมตนเอง (Inhibitory Control)
2. การควบคุมอารมณ์
(Emotional Control)
3. การกำกับตนเอง
(Self-Monitoring)
ขั้นที่ 3 Think &
Transfer (T) : คิดสร้างสรรค์และประยุกต์ใช้
เมื่อผลงานเสร็จสมบูรณ์
เด็กแต่ละคนนำเสนอผลงานของตนเอง บอกเล่าความรู้สึก สิ่งที่ได้เรียนรู้
และสะท้อนปัญหาที่พบระหว่างการทำกิจกรรม
พร้อมทั้งร่วมกันสรุปว่าธรรมชาติสามารถนำมาสร้างสรรค์ผลงานศิลปะได้อย่างหลากหลาย
และควรใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างรู้คุณค่า
ทักษะ
EF
ที่ส่งเสริม
1. การวางแผนและจัดระบบ
(Planning and Organizing)
2. การคิดยืดหยุ่น (Cognitive
Flexibility)
3. การแก้ปัญหา (Problem
Solving)
4. ความมุ่งมั่นสู่เป้าหมาย
(Goal-Directed Persistence)
6.
ผลการดำเนินงาน ผลสัมฤทธิ์และประโยชน์ที่ได้รับ
ผลการดำเนินงาน
จากการจัดกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์ผ่านกระบวนการเรียนรู้เชิงรุก
(Active
Learning) โดยใช้นวัตกรรม ART EF MODEL พบว่า เด็กปฐมวัยให้ความสนใจและมีส่วนร่วมในการทำกิจกรรมเป็นอย่างดี
เด็กได้ลงมือปฏิบัติจริงตั้งแต่การระบายสี การเติมรายละเอียดของภาพ
การเลือกวัสดุธรรมชาติ และการสร้างสรรค์ผลงานด้วยตนเอง
ส่งผลให้เด็กเกิดความสนุกสนาน กล้าแสดงออก มีสมาธิในการทำกิจกรรม และสามารถทำงานร่วมกับเพื่อนได้อย่างเหมาะสม
ระหว่างการทำกิจกรรม
เด็กสามารถวางแผนการทำงาน เลือกใช้วัสดุธรรมชาติได้อย่างสร้างสรรค์ มีความอดทน
รอคอย และสามารถควบคุมอารมณ์ของตนเองเมื่อพบปัญหาระหว่างการทำกิจกรรม
อีกทั้งยังสามารถอธิบายผลงานและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับเพื่อนได้อย่างมั่นใจ
ผลสัมฤทธิ์
1.
เด็กปฐมวัยไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 มีพัฒนาการด้านอารมณ์ดีขึ้น
สามารถแสดงออกทางอารมณ์ได้อย่างเหมาะสม มีความมั่นใจในตนเอง
และสามารถทำกิจกรรมร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข
2. เด็กปฐมวัยไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 มีพัฒนาทักษะสมองส่วนบริหาร
(Executive Functions : EF) ดีขึ้น
โดยเฉพาะด้านการจดจ่อใส่ใจ การยับยั้งควบคุมตนเอง การคิดยืดหยุ่น การวางแผน
และการแก้ปัญหา
3.
เด็กสามารถสร้างสรรค์ผลงานศิลปะจากวัสดุธรรมชาติได้ตามความคิดและจินตนาการ
พร้อมทั้งเกิดความภาคภูมิใจในผลงานของตนเอง
ประโยชน์ที่ได้รับ
ประโยชน์ที่เกิดกับผู้เรียน
1. เด็กมีพัฒนาการด้านอารมณ์ดีขึ้น
กล้าแสดงออก มีความมั่นใจ และสามารถควบคุมอารมณ์ของตนเองได้เหมาะสมตามวัย
2. เด็กได้รับการพัฒนาทักษะสมองส่วนบริหาร
(Executive Functions : EF) ผ่านการลงมือปฏิบัติจริง
ส่งผลให้มีสมาธิ รู้จักวางแผน คิดแก้ปัญหา และทำงานร่วมกับผู้อื่นได้ดีขึ้น
3. เด็กเกิดความคิดสร้างสรรค์
มีจินตนาการ
และเห็นคุณค่าของการนำวัสดุธรรมชาติมาประยุกต์ใช้ในการสร้างสรรค์ผลงานศิลปะ
ประโยชน์ที่เกิดกับครู
1. ครูมีนวัตกรรม ART
EF MODEL สำหรับใช้จัดประสบการณ์การเรียนรู้ที่ส่งเสริมพัฒนาการด้านอารมณ์และทักษะสมอง
EF ของเด็กปฐมวัย
2. ครูสามารถออกแบบกิจกรรม
Active Learning ที่สอดคล้องกับพัฒนาการของเด็ก
และนำไปประยุกต์ใช้กับกิจกรรมอื่นได้อย่างมีประสิทธิภาพ
3. ครูมีข้อมูลสารสนเทศจากการประเมินพัฒนาการของเด็ก
เพื่อนำไปวางแผนและพัฒนาการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ให้เหมาะสมยิ่งขึ้น
7.
ปัจจัยความสำเร็จ
การดำเนินงานตามนวัตกรรม ART EF MODEL ประสบผลสำเร็จจากความร่วมมือของผู้บริหารสถานศึกษา
คณะครู ผู้ปกครอง และเด็กปฐมวัย ที่ร่วมกันสนับสนุนการจัดกิจกรรมอย่างต่อเนื่อง
โดยมีปัจจัยสำคัญ ดังนี้
1. ผู้บริหารสถานศึกษาให้การสนับสนุนด้านนโยบาย
งบประมาณ สื่อ วัสดุอุปกรณ์
และส่งเสริมการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ
2. ครูผู้สอนออกแบบกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์ที่สอดคล้องกับพัฒนาการของเด็กปฐมวัย
และบูรณาการกระบวนการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ร่วมกับนวัตกรรม
ART EF MODEL ได้อย่างเหมาะสม
3. เด็กปฐมวัยได้เรียนรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติจริง
มีโอกาสคิด ตัดสินใจ และแสดงออกอย่างอิสระ
ส่งผลให้เกิดการพัฒนาด้านอารมณ์และทักษะสมองส่วนบริหาร (Executive
Functions : EF) อย่างต่อเนื่อง
4. การใช้วัสดุธรรมชาติและวัสดุใกล้ตัวในการจัดกิจกรรม
ช่วยเพิ่มความน่าสนใจ ส่งเสริมจินตนาการ และเชื่อมโยงการเรียนรู้กับบริบทของชุมชน
ทำให้เด็กเกิดความสุขและภาคภูมิใจในผลงานของตนเอง
5. การติดตาม ประเมินผล
และสะท้อนผลการจัดกิจกรรมอย่างต่อเนื่อง ทำให้สามารถปรับปรุงและพัฒนานวัตกรรม ART
EF MODEL ให้มีประสิทธิภาพและเหมาะสมกับผู้เรียนมากยิ่งขึ้น
8.
บทเรียนที่ได้รับ
จากการดำเนินงานตามนวัตกรรม ART EF MODEL พบว่า
การจัดกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์ผ่านกระบวนการเรียนรู้เชิงรุก (Active
Learning) ช่วยให้เด็กปฐมวัยเกิดการเรียนรู้อย่างเป็นธรรมชาติ
เด็กมีความสุขในการทำกิจกรรม กล้าคิด กล้าแสดงออก
และสามารถถ่ายทอดความคิดและอารมณ์ผ่านผลงานศิลปะได้อย่างอิสระ
การเปิดโอกาสให้เด็กได้ลงมือปฏิบัติจริง
เลือกวัสดุธรรมชาติ วางแผนการทำงาน และแก้ปัญหาด้วยตนเอง
ช่วยส่งเสริมทักษะสมองส่วนบริหาร (Executive Functions : EF) โดยเฉพาะด้านการจดจ่อใส่ใจ การยับยั้งควบคุมตนเอง การคิดยืดหยุ่น
และการวางแผน ส่งผลให้เด็กมีความมั่นใจ มีความอดทน
และสามารถทำงานร่วมกับผู้อื่นได้ดียิ่งขึ้น
ครูผู้สอนได้เรียนรู้ว่าการจัดประสบการณ์ที่เน้นกระบวนการมากกว่าผลงาน
เปิดโอกาสให้เด็กได้คิดและสร้างสรรค์อย่างอิสระ
พร้อมทั้งใช้คำถามกระตุ้นการคิดและการสะท้อนความรู้สึก
จะช่วยให้เด็กเกิดการเรียนรู้ที่ลึกซึ้งและพัฒนาทั้งด้านอารมณ์ สังคม
และสติปัญญาไปพร้อมกัน
นอกจากนี้
การนำวัสดุธรรมชาติและวัสดุในท้องถิ่นมาใช้ในการจัดกิจกรรม ยังช่วยลดค่าใช้จ่าย
สร้างความน่าสนใจในการเรียนรู้ และปลูกฝังให้เด็กเห็นคุณค่าของทรัพยากรธรรมชาติ
สามารถนำแนวทางดังกล่าวไปประยุกต์ใช้ในการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ในหน่วยการเรียนรู้อื่นได้อย่างมีประสิทธิภาพ
9.
การเผยแพร่และการได้รับการยอมรับ (รางวัลที่ได้รับ)
10.
การขยายผลต่อยอด หรือประยุกต์ใช้วิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ
การดำเนินงานตามนวัตกรรม ART EF MODEL ซึ่งเป็นรูปแบบการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ผ่านกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์ด้วยกระบวนการเรียนรู้เชิงรุก
(Active Learning) เพื่อส่งเสริมทักษะด้านอารมณ์และทักษะสมองส่วนบริหาร
(Executive Functions : EF) ของเด็กปฐมวัย
สามารถนำไปขยายผลและประยุกต์ใช้ได้อย่างหลากหลาย ดังนี้
1. การขยายผลในระดับชั้นเรียน
ครูสามารถนำนวัตกรรม ART EF MODEL ไปประยุกต์ใช้กับกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์ในหน่วยการเรียนรู้อื่น ๆ เช่น
การวาดภาพ การปั้น การพิมพ์ภาพ การฉีก ตัด ปะ
และการประดิษฐ์จากวัสดุธรรมชาติหรือวัสดุเหลือใช้ โดยยังคงเน้นให้เด็กได้คิด
วางแผน ลงมือปฏิบัติ สะท้อนความคิด และแสดงออกทางอารมณ์ผ่านกระบวนการเรียนรู้เชิงรุก
2. การขยายผลในระดับสถานศึกษา
เผยแพร่นวัตกรรมผ่านการประชุมครู
การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) และการนิเทศภายใน
เพื่อให้ครูปฐมวัยและครูในระดับชั้นอื่นสามารถนำแนวทางไปประยุกต์ใช้ในการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ที่ส่งเสริมทักษะสมอง
EF และพัฒนาผู้เรียนตามบริบทของแต่ละห้องเรียน
3. การขยายผลสู่เครือข่ายทางการศึกษา
เผยแพร่ผลงานผ่านเว็บไซต์และสื่อสังคมออนไลน์ของโรงเรียน
รวมถึงการนำเสนอในการประชุม อบรม หรือเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ทางวิชาการ
เพื่อเป็นแนวทางให้ครูและสถานศึกษาอื่นนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาเด็กปฐมวัย
การดำเนินงานตามนวัตกรรม ART EF MODEL แสดงให้เห็นว่ากิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์สามารถส่งเสริมพัฒนาการด้านอารมณ์ควบคู่กับทักษะสมองส่วนบริหาร
(Executive Functions : EF) ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
เด็กเกิดการเรียนรู้อย่างมีความสุข กล้าแสดงออก คิดสร้างสรรค์
และสามารถนำทักษะที่ได้รับไปใช้ในการเรียนรู้และการดำเนินชีวิตประจำวัน
ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของการพัฒนาผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 และสามารถต่อยอดเป็นนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ของสถานศึกษาได้อย่างยั่งยืน
ภาคผนวก
แผนการจัดการเรียนรู้
ภาพการจัดกิจกรรม
ผลงานนักเรียน
1.
เด็กปฐมวัยไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 มีพัฒนาการด้านอารมณ์ดีขึ้น
สามารถแสดงออกทางอารมณ์ได้อย่างเหมาะสม มีความมั่นใจในตนเอง
และสามารถทำกิจกรรมร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข
2. เด็กปฐมวัยไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 มีพัฒนาทักษะสมองส่วนบริหาร
(Executive Functions : EF) ดีขึ้น
โดยเฉพาะด้านการจดจ่อใส่ใจ การยับยั้งควบคุมตนเอง การคิดยืดหยุ่น การวางแผน
และการแก้ปัญหา
3.
เด็กสามารถสร้างสรรค์ผลงานศิลปะจากวัสดุธรรมชาติได้ตามความคิดและจินตนาการ
พร้อมทั้งเกิดความภาคภูมิใจในผลงานของตนเอง
แสดงความเห็นกับสมาชิกใน insKru
เก็บไอเดียไว้อ่าน และอีกมากมาย
ได้แรงบันดาลใจเต็มๆ เลยใช่มั้ย?
บันทึกแรงบันดาลใจที่ได้รับเก็บไว้ไม่มีลืมผ่านการเขียนไอเดียเลย!