
จากการจัดการเรียนการสอนรายวิชาภาษาอังกฤษ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 พบว่าผู้เรียนจำนวนหนึ่งยังขาดทักษะที่จำเป็นต่อการเรียนรู้ภาษา อาทิ ขาดสมาธิจดจ่อและมีความยากลำบากในการจดจำคำศัพท์หรือรูปแบบประโยคที่เรียนไปแล้ว (Working Memory) ขาดการยับยั้งพฤติกรรม หุนหันพลันแล่นเมื่อทำกิจกรรมกลุ่ม หรือรอคอยลำดับการพูด (Inhibitory Control) และไม่สามารถปรับเปลี่ยนวิธีคิดหรือวิธีตอบสนองเมื่อสถานการณ์หรือคำสั่งของกิจกรรมเปลี่ยนไป (Shift Cognitive Flexibility) ลักษณะดังกล่าวสอดคล้องกับพฤติกรรมของเด็กที่มีทักษะสมอง EF ยังไม่เข้มแข็ง ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนภาษาอังกฤษ ความสนใจในการเรียน และความมั่นใจในการสื่อสาร ประกอบกับวิชาภาษาอังกฤษเป็นวิชาที่มีเนื้อหาเชิงนามธรรมและต้องอาศัยการฝึกฝนซ้ำ ๆ ทำให้ผู้เรียนเกิดความเบื่อหน่ายและไม่เห็นความสำคัญของบทเรียนได้ง่าย หากผู้สอนยังคงใช้วิธีการสอนแบบบรรยายหรือท่องจำเพียงอย่างเดียว
การจัดการเรียนรู้โดยใช้เกมเป็นฐาน (Game-Based Learning : GBL) จึงเป็นแนวทางหนึ่งที่ถูกนำมาใช้เพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าว โดย GBL หมายถึงกระบวนการจัดการเรียนรู้ที่ครูผู้สอนนำเกมมาเป็นสื่อกลาง เพื่อช่วยให้ผู้เรียนบรรลุวัตถุประสงค์การเรียนรู้ที่กำหนดไว้ ผ่านการผสมผสานความสนุกสนานของการเล่นเกมเข้ากับเนื้อหาความรู้ ทำให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติจริงตามกติกาและสถานการณ์ที่กำหนดไว้ในเกม อันเป็นแนวทางหนึ่งของการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ที่ช่วยดึงดูดความสนใจและสร้างแรงจูงใจในการเรียนรู้ของผู้เรียนได้เป็นอย่าง งานวิจัยและบทความวิชาการหลายชิ้นยังยืนยันตรงกันว่า การเรียนรู้โดยใช้เกมเป็นฐานไม่เพียงช่วยเพิ่มผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและความพึงพอใจของผู้เรียนเท่านั้น แต่ยังช่วยพัฒนาทักษะที่จำเป็นต่อการดำเนินชีวิต เช่น ทักษะการสังเกต การตัดสินใจ และการทำงานร่วมกับผู้อื่นไปพร้อมกันด้วย
เมื่อพิจารณาธรรมชาติของเกมที่ใช้ในการจัดการเรียนรู้ จะพบว่ากระบวนการเล่นเกมมีองค์ประกอบที่เชื่อมโยงกับการทำงานของทักษะสมอง EF โดยตรง กล่าวคือ การที่ผู้เรียนต้องจดจำกติกา ขั้นตอน หรือคำศัพท์ระหว่างเล่นเกม เป็นการฝึกความจำขณะทำงาน การที่ผู้เรียนต้องรอคอยลำดับ ปฏิบัติตามกติกา และควบคุมอารมณ์เมื่อพลาดหรือแพ้เกม เป็นการฝึกการยับยั้งชั่งใจ และการที่ผู้เรียนต้องปรับเปลี่ยนกลยุทธ์หรือวิธีตอบสนองเมื่อสถานการณ์ในเกมเปลี่ยนแปลงไป เป็นการฝึกความยืดหยุ่นทางความคิด ด้วยเหตุนี้ การจัดการเรียนรู้เชิงรุกโดยใช้เกมเป็นฐานจึงเป็นแนวทางที่มีศักยภาพในการพัฒนาทั้งความรู้และทักษะภาษาอังกฤษควบคู่ไปกับการเสริมสร้างทักษะสมอง EF ของผู้เรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ไปพร้อมกันในบริบทการเรียนรู้ที่สนุกสนาน ปลอดภัย และเหมาะสมกับพัฒนาการของผู้เรียน
จากความเป็นมาและความสำคัญดังกล่าว ผู้จัดทำจึงได้พัฒนานวัตกรรม เรื่อง การจัดการเรียนรู้เชิงรุกโดยใช้เกมเป็นฐาน (Game-Based Learning: GBL) ด้วย EF-GAME Model เพื่อพัฒนาทักษะสมอง (Executive Functions: EF) ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ในรายวิชาภาษาอังกฤษขึ้น โดยมุ่งหวังให้เป็นแนวทางปฏิบัติที่ดีสำหรับครูผู้สอนภาษาอังกฤษระดับประถมศึกษา ในการออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ที่สามารถยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน สร้างเจตคติที่ดีต่อวิชาภาษาอังกฤษ และเสริมสร้างทักษะสมอง EF อันเป็นรากฐานสำคัญของการเรียนรู้ตลอดชีวิตของผู้เรียนต่อไป

E : Engage &
Explore
- -สร้างแรงจูงใจและสำรวจความรู้เดิม
F : Focus & Goal Setting - กำหนดเป้าหมายและวางแผนการเรียนรู้
G : Game Challenge - เรียนรู้ผ่านเกม
A : Apply & Collaborate - ประยุกต์ใช้และเรียนรู้ร่วมกัน
M : Monitor & Reflect - ติดตาม ประเมิน และสะท้อนผล
E : Extend to Real Life – ต่อยอดสู่ชีวิตจริง
การดำเนินงานตาม EF-GAME Model ส่งผลให้ผู้เรียนได้รับการพัฒนาทักษะสมอง Executive Functions (EF) อย่างเป็นระบบผ่านกิจกรรมการเรียนรู้ที่เน้นการลงมือปฏิบัติและการเรียนรู้โดยใช้เกมเป็นฐาน โดยผู้เรียนได้ฝึก ความจำเพื่อใช้งาน (Working Memory) จากการจดจำคำศัพท์ กติกา และขั้นตอนของกิจกรรม ฝึก การยับยั้งชั่งใจและการควบคุมตนเอง (Inhibitory Control) จากการปฏิบัติตามกติกา การรอคอย และ การควบคุมอารมณ์ระหว่างการเล่นเกม รวมทั้งพัฒนา ความยืดหยุ่นทางความคิด (Shift Cognitive Flexibility) จากการปรับเปลี่ยนวิธีคิดและกลยุทธ์เมื่อเผชิญกับสถานการณ์หรือเงื่อนไขที่เปลี่ยนแปลง นอกจากนี้ ผู้เรียนยังได้รับการส่งเสริม การจดจ่อใส่ใจ การริเริ่มลงมือทำ การวางแผนและการจัดระบบ การมุ่งสู่เป้าหมาย การกำกับติดตามตนเอง และการควบคุมอารมณ์ ผ่านการกำหนดเป้าหมาย การทำงานร่วมกัน การประเมินตนเอง การสะท้อนผล และการนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง ส่งผลให้ผู้เรียนสามารถกำกับตนเอง คิดวิเคราะห์ แก้ปัญหา ปรับตัว และดำเนินกิจกรรมการเรียนรู้ไปสู่เป้าหมายได้อย่างเหมาะสมมากขึ้น
1) บทบาทการเป็น Facilitator ของครูผู้สอน: ครูผู้สอนต้องมีความรู้ความเข้าใจในกระบวนการ EF-GAME Model อย่างชัดเจน เปลี่ยนบทบาทจากผู้บอกความรู้เป็นผู้อำนวยความสะดวก กระตุ้นการเรียนรู้ด้วยคำถาม และสร้างบรรยากาศในชั้นเรียนให้เป็นมิตร เอื้อต่อการเรียนรู้โดยไม่กลัวผิด
2) ความต่อเนื่องในการใช้สื่อและแบบฝึกทักษะ: การพัฒนาทักษะภาษาอังกฤษต้องอาศัยการฝึกฝนอย่างสม่ำเสมอและเป็นขั้นตอน จึงต้องมีการจัดสรรเวลาในการใช้สื่อการเรียนรู้และเกมการศึกษาอย่างต่อเนื่องและเหมาะสมกับศักยภาพของผู้เรียน
3) การประเมินเพื่อพัฒนา (Formative Assessment): ต้องเน้นการวัดและประเมินผลตามสภาพจริงด้วยวงจร PDCA โดยสะท้อนผลการเรียนรู้ให้นักเรียนทราบทันที เพื่อให้นักเรียนได้แก้ไขจุดผิดพลาดของการเรียนรู้ เช่น การทำงาน การสื่อสาร การนำเสนอ ได้ตรงจุด
4) การสนับสนุนจากเครือข่ายความร่วมมือ ( บ้าน-โรงเรียน): ความสำเร็จที่ยั่งยืนต้องอาศัยผู้ปกครองในการช่วยติดตาม กระตุ้น และทบทวนการเรียนของนักเรียนเมื่ออยู่ที่บ้านอย่างสม่ำเสมอทำให้ผู้เรียนเกิดการพัฒนาอย่างยั่งยืน
5) การวิเคราะห์ข้อมูลผู้เรียนรายบุคคล: การนำหลักสูตร ตัวชี้วัด และข้อมูลสารสนเทศจากการวิเคราะห์ผู้เรียนรายบุคคลมาเป็นฐานในการออกแบบ ทำให้สามารถสร้างสื่อการสอนที่ตอบโจทย์และแก้ปัญหาให้นักเรียนได้ตรงตามศักยภาพจริง
แสดงความเห็นกับสมาชิกใน insKru
เก็บไอเดียไว้อ่าน และอีกมากมาย
ได้แรงบันดาลใจเต็มๆ เลยใช่มั้ย?
บันทึกแรงบันดาลใจที่ได้รับเก็บไว้ไม่มีลืมผ่านการเขียนไอเดียเลย!