
จุดเริ่มต้นของไอเดีย
หลักฐานทางประวัติศาสตร์มีกี่รูปแบบกันนะ?
ทำไมคนในยุคต้นประวัติศาสตร์ถึงต้องวาดพนังถ้ำกันด้วย?
จุดเริ่มต้นของการเขียนสีมาจากเรื่องอะไรกันแน่?
มาลองหาคำตอบไปพร้อมๆกันในหัวข้อที่ว่า ความธรรมดาของ "หลักฐาน" ทางประวัติศาสตร์

คุณครูเริ่มต้นถามถามคำถามเหล่านี้กับเด็กๆในชั้นเรียน แต่ละคนก็มีคำตอบเป็นของตัวเองกันทั้งนั้น
หลักฐานทางประวัติศาสตร์มีกี่รูปแบบกันนะ? (2 รูปแบบครับ/ค่ะ ,หลักฐานชั้นต้น ,หลักฐานชั้นรอง ,หลักฐานที่มีลายลักษณ์อักษร/ไม่มี)
ทำไมคนในยุคต้นประวัติศาสตร์ถึงต้องวาดพนังถ้ำกันด้วย? (เบื่อๆครับ/ค่ะ ,วาดสิ่งที่มีอยู่ในถ้ำ)
จุดเริ่มต้นของการเขียนสีมาจากเรื่องอะไรกันแน่? (เริ่มมีสิ่งศักสิทธิ์ ฯลฯ)
วันนี้คุณครูมีกิจกรรมมาให้พวกเราทำ...
แบ่งกลุ่มให้ได้เท่าๆกัน ( หนึ่งกลุ่ม มี 5 คน)
จากนั้นครูเริ่มแจกอุปกรณ์
- กระดาษชาร์จหรือพูฟ กลุ่มละ 1 แผ่น
- ปากกาสีเมจิกและสีเทียน กลุ่มละ 1 ชุด
- แก้วกระดาษ กลุ่มละ 2 ใบ

คุณครูเริ่มต้นด้วยการให้นักเรียนลองค้นหา ภาพเขียนสีผาแต้ม อ.โขงเจียม จ.อุบลราชธานี (พร้อมให้นักเรียนสังเกตภาพ) ต่อมาครูให้นักเรียนค้นหาคำว่า วัดไชยศรี บ.สาวัตถี จ.ขอนแก่น หรือ วัดอุดมประชาราษฎร์ จ.กาฬสินธุ์ (พร้อมให้นักเรียนสังเกตภาพ) จากนั้นจึงอธิบายว่า ภาพทั้งสองมีความแตกต่างกันอย่างไร ภาพแรกคือภาพเขียนสี และภาพที่สองคือภาพฮูปแต้ม จากนั้นครูให้นักเรียนค้นหาต่อว่า ภาพเขียนสีในประเทศไทยมีอายุมานานเท่าไหร่แล้ว? (นักเรียนตอบว่า 1,500-3,000 ปีครับ/ค่ะ)
จากนั้นครูจึงอธิบายต่อว่า ให้นักเรียนปรึกษากันทั้ง 5 คนในกลุ่ม ว่าในชุมชนของนักเรียนหรือบ้านของนักเรียนมีเอกลักษณ์เฉพาะอะไร เมื่อนึกถึงบ้านของตนเองแล้วนึกถึงสิ่งไหน 2 นาที จากนั้นให้เลือกตัวแทนกลุ่มคนละ 2 คนเพื่อออกมาวาดแก้ว และอีก 3 คนวาดภาพบนกระดาษ
ครูแบ่งนักเรียนออกมา 2 โซนเพื่อทำงาน ...

ครูให้นักเรียนพูดคุยกัน จากนั้นนักเรียนก็เริ่มทำงานที่ครูมอบหมาย ครูให้เวลา 10 นาที ในการรังสรรผลงานให้เสร็จ
- ความท้าทายของนักเรียนที่เขียนแก้วคือ วาดยากเพราะครูให้ใช้กิ่งไม้ (แทนพู่กัน) จุ่มสี
- ความท้าทายของนักเรียนวาดกระดาษคือ นึกไม่ออกว่าจะวาดอะไรดี

ผลงานของนักเรียน "วาดแก้ว"

เสียดายไม่ได้ถ่ายตัวกระดาษไว้ *_*
สุดท้ายสรุปให้นักเรียนเข้าใจว่า รูปแบบของผลงานของนักเรียนที่ส่งมาแตกต่างกัน บนแก้วจะเป็นภาพเขียนสี แต่ผลงานบนกระดาษเป็นภาพฮูปแต้ม (นักเรียนก็บอกว่า ใช่ครับ/ค่ะ ทำไมเป็นแบบนั้นล่ะ) เพราะเราต้องการให้ผลลัพธ์เป็นแบบนั้นแหละจากนั้นครูจึงเสริมว่า หลักฐานที่เราเห็นทั้งภาพเขียนสีและภาพฮูปแต้ม ก็มีความแตกต่างกันคือช่วงเวลาที่ต่างกัน แต่สิ่งที่เหมือนกันคือสะท้อนวิถีชีวิต ความคิด ความทรงจำ
ภาพเหล่านี้เองก็เป็นจุดเริ่มต้นของอารยธรรมเก่าแก่ และเป็นจุดเริ่มต้นของสิ่งที่เรียกว่า การสื่อสารเช่นกัน ทั้งการพูด เขียน และสัญลักษณ์
หลักฐานชั้นต้นและหลักฐานชั้นรองก็อยู่ในสิ่งเดียวกันได้นะ
ครูชวนมอง คำภีร์ใบลานที่เตรียมมา พร้อมถามนักเรียนว่าแล้วสิ่งนี้ คือหลักฐานประเภทอะไร? และอธิบายต่อว่าหลักฐานชิ้นนี้เป็นหลักฐานชั้นต้นแต่สิ่งที่ถูกเขียนขึ้นหรือจารลงไปอาจเป็นหลักฐานชั้นรองก็ได้ ยกตัวอย่างพนังวัดที่เราเข้าไปไหว้พระ ทุกวัดไม่ได้มีลวดลายที่เหมือนกัน ภาพถึงจะเกิดในช่วงยุคสมัยก่อนก็จริงแต่อคติหรือความคิดของนายช่างที่วาดลงไปก็เป็นหลักฐานชั้นรองได้เหมือนกัน
แล้วสิ่งที่ครูต้องการจะบอกนักเรียนมากที่สุด คือ ภาพเขียนสีหรือฮูปแต้มก็ดีที่พวกเราคิดว่าเป็นความมหัศจรรย์หรือความวิเศษของคนยุคต้นประวัติศาสตร์
บางทีมันก็เป็นสิ่งธรรมดาๆที่เราเจอในชีวิตประจำวันของเรานั่นแหละ
แสดงความเห็นกับสมาชิกใน insKru
เก็บไอเดียไว้อ่าน และอีกมากมาย
ได้แรงบันดาลใจเต็มๆ เลยใช่มั้ย?
บันทึกแรงบันดาลใจที่ได้รับเก็บไว้ไม่มีลืมผ่านการเขียนไอเดียเลย!