
การดำเนินกิจกรรมตามนวัตกรรม “สร้างคนดีด้วยหัวใจ โดยใช้นวัตกรรม HEART MODEL”
H = Heart & Humanity “เปิดใจ เข้าใจผู้อื่น ” เริ่มต้นด้วยการสร้าง
จิตใจที่พร้อมต่อการเป็นคนดี
“การเปิดใจ
เข้าใจผู้อื่น" หมายถึง การพร้อมรับฟังความแตกต่าง ไม่ว่าจะเป็นความคิด
ความรู้สึก หรือพฤติกรรมของเพื่อนร่วมห้องและครู
โดยไม่เอาความคิดของตัวเองไปตัดสินใครคนใดคนหนึ่ง
• ยอมรับความแตกต่าง: เช่น
เพื่อนชอบวิชาที่ไม่เหมือนเรา หรือมีความคิดเห็นไม่ตรงกันในงานกลุ่ม
แต่เรายังทำงานร่วมกันได้ด้วยความเข้าใจ และมีความสุข
• ให้อภัยและช่วยเหลือ: เมื่อเพื่อนทำผิดพลาด
เราเลือกที่จะตักเตือนด้วยความหวังดี แทนที่จะซ้ำเติมหรือบูลลี่
E = Ethics “การสร้างวินัย”
คือ
การฝึกฝนตนเองให้ปฏิบัติกิจวัตรและข้อตกลงในห้องเรียนและโรงเรียนได้อย่างถูกต้อง
เป็นเวลา และเป็นระบบ ตั้งแต่การแต่งกาย การจัดเก็บข้าวของ ระเบียบแถว
รวมถึงการสร้างวินัยในการใช้จ่ายเงิน ใช้เท่าที่จำเป็น รู้จักเก็บออมเงิน
ไปจนถึงการปฏิบัติตามขั้นตอน
เพื่อให้ชีวิตประจำวันและการเรียนดำเนินไปอย่างราบรื่น
ไม่สร้างความเดือดร้อนให้ผู้อื่น
คุณครูจัดกิจกรรม “กติกาคนดีของเรา” ให้นักเรียนร่วมกันสร้างกติกาห้องเรียน
เช่น - เราจะพูดความจริง
- เราจะไม่ล้อเลียนเพื่อน
- เราจะช่วยเหลือกัน
- เราจะรับผิดชอบหน้าที่ของตนเอง
จุดสำคัญ คือ ให้เด็กมีส่วนร่วมสร้างกติกาเอง
A = Awareness “มีสติ คิดก่อนทำ
คิดก่อนพูด” คือ การรู้ตัวและยั้งคิดในทุกสถานการณ์ทั้งในและนอกห้องเรียนก่อนที่จะลงมือกระทำหรือพูดจาออกไป
ได้คำนึงถึงผลกระทบที่จะเกิดขึ้นกับตนเองและผู้อื่น ทำให้ไม่พูดคำหยาบ ไม่ทำตามอารมณ์ชั่ววูบ
ไม่ใช้คำพูดที่สนุกปากเพื่อทำร้ายจิตใจผู้อื่น ซึ่งจะทำให้การอยู่ร่วมกับเพื่อนๆ
ได้อย่างปลอดภัยและมีความสุข" ขั้นนี้เน้นการพัฒนา สติและการรู้เท่าทันอารมณ์
เด็กจำนวนมากไม่ได้ตั้งใจทำผิด แต่เกิดจาก โกรธ → ขาดสติ → พูด/ทำทันที จึงฝึกให้นักเรียนมี “ปุ่มหยุด”
ก่อนตอบสนอง
คุณครูยกตัวอย่างสถานการณ์ เช่น
เพื่อนแย่งดินสอ
แทนที่จะ
“โกรธ → ด่า →
ผลักเพื่อน”
เด็กฝึกเป็น
“หยุด → หายใจ →
คิด → พูดด้วยเหตุผล”
เช่น
“เราขอคืนได้ไหม เรากำลังใช้อยู่”
นี่คือการนำหลักธรรมไปใช้ใน สถานการณ์จริง
R = Responsibility “รับผิดชอบต่อตนเอง
และส่วนรวม” ความรับผิดชอบ
คือ การทำหน้าที่ของตนเองในห้องเรียนและโรงเรียนให้ดีที่สุด พร้อมๆ
กับการใส่ใจดูแลสิ่งแวดล้อมและช่วยเหลือส่วนรวม
เพื่อให้ตนเองเติบโตอย่างมีคุณภาพและทำให้สังคมในโรงเรียนน่าอยู่ร่วมกัน"
-
รับผิดชอบต่อตนเอง การดูแลหน้าที่ส่วนตัวด้านการเรียนและการปฏิบัติตัว
เช่น การเตรียมอุปกรณ์การเรียนมาให้ครบ การตั้งใจเรียนส่งการบ้านตรงเวลา
ดูแลความสะอาดโต๊ะเรียนของตนเอง และรักษาความปลอดภัยของร่างกายตนเองขณะทำกิจกรรม
รวมถึงการรับผิดชอบหน้าที่ของตนเองในครอบครัว
-
รับผิดชอบต่อส่วนรวม การมีจิตสาธารณะและการทำหน้าที่เพื่อกลุ่มหรือห้องเรียน
เช่น การช่วยกันทำเวรห้องเรียน เวรทำความสะอาดเขตสีโรงเรียน
ปฏิบัติตามกฎกติกาของโรงเรียน
รักษาทรัพย์สินขอทางโรงเรียนและช่วยเหลือเพื่อนร่วมกลุ่มในการทำงานกลุ่มให้สำเร็จลุล่วง
และช่วยเหลือทุกคนในโรงเรียน
นักเรียนได้รับหน้าที่จริงภายในห้องเรียน
เช่น
•
เวรประจำวัน • ดูแลหนังสือ
•
ดูแลต้นไม้ • ช่วยเพื่อนในการทำกิจกรรมต่างๆ
•
จัดโต๊ะ • เป็นผู้นำกิจกรรม • ดูแลอุปกรณ์ส่วนรวม
หลักธรรมที่คุณครูสามารถนำมาใช้ในการจัดการชั้นเรียน
นำมาใช้กับการทำงานโดยยึดหลักคุณธรรม คือ อิทธิบาท ๔
ฉันทะ – ทำด้วยความเต็มใจ
วิริยะ – พยายามทำให้สำเร็จ
จิตตะ – ตั้งใจทำ
วิมังสา – ตรวจสอบและปรับปรุง
ยกตัวอย่างกิจกรรม ที่คุณครูจัดให้นักเรียน
“ภารกิจคนดี” ให้นักเรียนเลือกภารกิจ
เช่น
🌱 ช่วยเพื่อน 1 ครั้ง
🧹 เก็บขยะ 3 ชิ้น
📚 ช่วยจัดหนังสือ
🙏 ช่วยงานครู
😊 พูดดีต่อเพื่อน
T = Transformation เปลี่ยนความดี
ให้กลายเป็นนิสัย
“เปลี่ยนพฤติกรรม สร้างนิสัย สู่คนดี” ขั้นสุดท้ายคือ การเปลี่ยนความดีให้กลายเป็นนิสัย ไม่ใช่ทำดีเพราะครูให้คะแนน
แต่ทำดีเพราะ “ฉันอยากเป็นคนดี” การทำความดีให้กลายเป็นนิสัย
คือ การฝึกฝนและลงมือทำความดี
มีความกตัญญูต่อผู้มีพระคุณ ช่วยเหลือ เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่
และมีน้ำใจต่อคุณครูและเพื่อนๆ ในห้องเรียนและโรงเรียนอย่างสม่ำเสมอ
จนกลายเป็นความคุ้นเคยและความประพฤติที่ทำได้โดยไม่ต้องมีใครบังคับ
-
การมีจิตอาสาและน้ำใจ
การริเริ่มช่วยเหลือผู้อื่นด้วยความเต็มใจ
เช่น การช่วยคุณครูถือของ การช่วยสอนการบ้านเพื่อนที่เรียนไม่ทัน
หรือการช่วยเก็บขยะในห้องเรียนโดยไม่ต้องรอให้ใครสั่ง หรือหวังผลรางวัล
-
ความสม่ำเสมอ
การทำความดีอย่างต่อเนื่องในกิจวัตรประจำวัน
จนเป็นธรรมชาติ เช่น มีความกตัญญูต่อผู้มีพระคุณ การทักทายคุณครูและเพื่อนๆ
ด้วยการทำความเคารพ ด้วยรอยยิ้มทุกเช้า การพูดจาไพเราะ และ การมีน้ำใจแบ่งปันอุปกรณ์การเรียนเสมอ
-
การทำความดีโดยไม่หวังสิ่งตอบแทน
การเรียนรู้ที่จะรู้สึกมีความสุขและภูมิใจที่ได้ทำให้ผู้อื่นและส่วนรวมมีความสุข
เช่น
การช่วยดูแลความเรียบร้อยของห้องเรียนเพื่อให้ทุกคนได้เรียนในสิ่งแวดล้อมที่ดี
การช่วยดูแลความสะอาด และดูแลรักษาทรัพย์สินภายในโรงเรียน
ครูใช้การสะท้อนคิด
เช่น “วันนี้ฉันเป็นคนดีอย่างไร?”
ให้นักเรียนตอบ 3 คำถาม
1.
วันนี้ฉันทำความดีอะไร?
2.
ฉันรู้สึกอย่างไร?
3.
พรุ่งนี้ฉันจะพัฒนาตนเองอย่างไร?
จากนั้นครูและเพื่อนร่วมชั้นร่วมกันชื่นชมพฤติกรรมเชิงบวก
แสดงความเห็นกับสมาชิกใน insKru
เก็บไอเดียไว้อ่าน และอีกมากมาย
ได้แรงบันดาลใจเต็มๆ เลยใช่มั้ย?
บันทึกแรงบันดาลใจที่ได้รับเก็บไว้ไม่มีลืมผ่านการเขียนไอเดียเลย!