
รวบตึง 3 ความเข้าใจผิด (ยอดนิยม) เกี่ยวกับความฉลาดรู้ด้านการอ่าน (Reading Literacy)
ข้อที่ 1: ไม่ใช่แค่ “อ่านออก-เขียนได้” แต่เป็นความสามารถในการ “เข้าใจ-ประเมิน-สะท้อนความคิด” จากสิ่งที่อ่าน
การอ่านออกเขียนได้ (Literacy) เป็นทักษะพื้นฐานที่มุ่งเน้นไปที่การทำให้ผู้เรียนสามารถ “อ่านข้อความนั้นออก เข้าใจความหมาย และเขียนสื่อสารความต้องการขั้นพื้นฐานได้” ในขณะที่ความฉลาดรู้ด้านการอ่าน (Reading Literacy) จะครอบคลุมตั้งแต่การค้นหาข้อมูลในบทอ่าน การทำความเข้าใจว่าบทอ่านเกี่ยวกับอะไร ตลอดจนการทำความเข้าใจบทอ่านมากกว่าความหมายตามตัวอักษร เพื่อค้นหาความหมายระหว่างบรรทัด
โดย PISA (2018) ได้ให้นิยามของ Reading Literacy เอาไว้ดังนี้
“ความสามารถที่จะทำความเข้าใจกับสิ่งที่ได้อ่าน สามารถนำไปใช้ ประเมิน สะท้อนออกมาเป็นความคิดเห็นของตนเอง และมีความรักและผูกพันกับการอ่าน เพื่อให้บรรลุเป้าหมาย พัฒนาความรู้และศักยภาพ และการมีส่วนร่วมในสังคม”
ข้อที่ 2: ไม่ใช่การ “ตั้งใจอ่านจนครบ” แต่เป็นความสามารถในการ “อ่านกวาดสายตาเพื่อค้นหาข้อมูลที่ต้องการ”
นักเรียนที่มีความฉลาดรู้ด้านการอ่านไม่จำเป็นต้องอ่านทุกคำ ทุกประโยคจากแหล่งข้อมูลที่ได้รับ แต่เป็น “การรู้ตำแหน่งข้อสนเทศในบทอ่าน (Locating information)” โดยแบ่งออกเป็น 2 กระบวนการย่อย ได้แก่
การเข้าถึงและค้นสาระข้อสนเทศที่อยู่ในบทอ่าน (Scanning and locating) หมายถึง เมื่อนักเรียนต้องอ่านแหล่งข้อมูลเดียว นักเรียนสามารถอ่านคร่าว ๆ เพื่อค้นหาคำตอบหรือสิ่งที่ตนเองต้องการจากแหล่งข้อมูลนั้นได้
การค้นหาและเลือกบทอ่านที่เกี่ยวข้อง (Searching for and selecting relevant text) หมายถึง เมื่อนักเรียนต้องอ่านจากหลายแหล่งข้อมูล นักเรียนสามารถจัดระเบียบ “คลังข้อมูลจำนวนมาก” เช่น จัดกลุ่มที่มา เรียงแท็บเว็บไซต์ และระบุได้ว่าข้อมูลที่ตนเองต้องการอยู่ในส่วนใด
ข้อที่ 3: ไม่ใช่การ “จดจำข้อมูลได้อย่างแม่นยำ” แต่เป็นความสามารถในการ “สะท้อนความคิดตัวเองหลังจากที่อ่าน”
ความสามารถในการบอกได้ว่าตนเองคิดเห็นอย่างไรกับสิ่งที่ตนเองอ่าน จัดเป็นระดับสูงสุดของความฉลาดรู้ด้านการอ่าน เนื่องจากนักเรียนจะต้อง “มีความเข้าใจในสิ่งที่ตนเองอ่าน” มากกว่า “ความเข้าใจความหมายตามตัวอักษร”
นอกจากนี้ นักเรียนยังต้องดึงเอาความรู้และประสบการณ์จากชีวิตจริงมาใช้ในการเทียบเคียงกับเรื่องราวที่อ่าน ซึ่งจะเห็นได้ว่ากรอบแนวคิดนี้ไม่ได้เน้นการจดจำเนื้อหาปริมาณมาก แต่เน้นไปที่ “กระบวนการมีปฏิสัมพันธ์” ของผู้เรียนกับแหล่งข้อมูล
จะเห็นได้ว่า แม้ว่าทั้งสองคำจะมีลักษณะที่คล้ายคลึงกัน แต่ก็มีความหมายที่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ และส่งผลต่อเป้าหมายในการออกแบบการจัดการเรียนรู้ (Learning Objective / Learning Outcome) ของคุณครูอย่างมากเลยล่ะ
อ้างอิงข้อมูลจาก
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (ม.ป.ป.). กรอบการประเมินด้านการอ่าน (Reading Literacy). PISA Thailand.
ชุดข้อมูลจาก CRAFT AI Project x Saturday School
แสดงความเห็นกับสมาชิกใน insKru
เก็บไอเดียไว้อ่าน และอีกมากมาย
ได้แรงบันดาลใจเต็มๆ เลยใช่มั้ย?
บันทึกแรงบันดาลใจที่ได้รับเก็บไว้ไม่มีลืมผ่านการเขียนไอเดียเลย!