
เมื่อพูดถึงการใช้ AI ในแวดวงการศึกษาของประเทศเรา เพื่อน ๆ หลายคนอาจนึกถึงการใช้ AI ในมุมของคุณครู ไม่ว่าจะเป็นการออกแบบแผนการสอน สร้างสื่อการเรียนรู้ หรือการแบ่งเบาภาระงานเอกสารหลังบ้าน
แต่สำหรับ Erica Bender ผู้เชี่ยวชาญด้านการประเมินผลการเรียนรู้จาก University of California, Davis ได้นำเสนอว่า นอกจากความเชี่ยวชาญในการใช้งานแล้ว AI Literacy นั้นเป็นประเด็นที่สำคัญไม่แพ้กัน
เนื่องจาก AI ในปัจจุบันนั้น นักเรียนของเรา (เกือบ) ทุกคนสามารถเข้าถึงได้ด้วยตนเอง การไม่มีผู้แนะนำแนวทางการใช้งานอย่างถูกวิธี ก็อาจทำให้นักเรียนขาดวิธีคิดในการใช้งานอย่างเหมาะสมได้
แนวคิด 4A Framework for GenAI Literacy จึงถูกสังเคราะห์มาจากงานวิจัยทั่วโลก เพื่อค้นหาว่า “เราจะประเมินความฉลาดรู้ด้าน AI ของผู้เรียนอย่างไร” โดยแบ่งเป็น 4 องค์ประกอบสำคัญ ดังนี้
Awareness (ความตระหนักรู้) — นักเรียนมีความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับ AI ซึ่งรวมถึงการตระหนักรู้ว่ามีมนุษย์ที่ป้อนฐานข้อมูลอยู่เบื้องหลัง AI และอาจก่อให้เกิดความไม่เป็นกลางในการให้ข้อมูลได้ ฯลฯ
Application (การประยุกต์ใช้) — นักเรียนสามารถ “เลือกใช้ AI” ให้เหมาะสมกับงานแต่ละประเภท โดยคำนึงถึงจุดแข็งและจุดอ่อนของ AI แต่ละตัวที่แตกต่างกัน รู้วิธีเขียนคำสั่ง (prompt) ที่มีประสิทธิภาพ ตลอดจนสามารถใช้วิจารณญาณในการตัดสินใจเมื่อรับข้อมูลที่ถูกสร้างด้วย AI
Accountability (ความรับผิดชอบ) — นักเรียนให้ความสำคัญกับการระบุแหล่งที่มาของข้อมูลอย่างชัดเจน ไม่นำข้อมูลส่วนตัวของตนเองหรือของผู้อื่นไปใส่ในคำสั่ง รวมถึงคำนึงถึงความถูกต้องของข้อมูลผ่านการตรวจสอบซ้ำอยู่เสมอ
Agency (อำนาจในการควบคุม) — นักเรียนรู้ว่าจะใช้ AI ในตอนไหน อย่างไร และตัดสินใจด้วยตนเองได้ โดยไม่ยอมให้ AI มีอำนาจการตัดสินใจเหนือวิจารณญาณหรือครอบงำความคิดของตนเอง
ตัวอย่างเครื่องมือที่คุณครูนำไปใช้ประเมินได้
คุณครูสามารถประเมินผ่านเครื่องมือต่าง ๆ ได้ เช่น แบบทดสอบก่อน–หลังการเรียนรู้ แบบบันทึกประสบการณ์การใช้ AI ในแต่ละสัปดาห์ แบบบันทึก Prompt ที่ใช้ในแต่ละชิ้นงาน หรือการสัมภาษณ์แนวทางการใช้ AI ในแต่ละครั้ง
นอกจากนั้น คุณครูสามารถออกแบบ Rubric Score สำหรับการประเมินในแต่ละด้าน เช่น ระดับเริ่มต้น กำลังพัฒนา ตามความคาดหวัง และเหนือความคาดหวัง โดยระบุพฤติกรรมบ่งชี้ในแต่ละระดับ เพื่อเพิ่มความแม่นยำในการประเมิน และให้นักเรียนมีโอกาสได้ประเมินตนเองด้วย
แล้วคุณครูล่ะ มีวิธีประเมินความฉลาดรู้ด้าน AI ด้วยวิธีใดบ้าง? ชวนแชร์เทคนิคลงในช่องความคิดเห็นด้านล่างกันได้เลย
อ้างอิงเนื้อหาจากการบรรยายหัวข้อ Assessing AI Literacy: A Framework for Students (and Ourselves) โดย Erica Bender จาก University of California, Davis ซึ่งจัดโดย Professional Development at Fresno City College
แสดงความเห็นกับสมาชิกใน insKru
เก็บไอเดียไว้อ่าน และอีกมากมาย
ได้แรงบันดาลใจเต็มๆ เลยใช่มั้ย?
บันทึกแรงบันดาลใจที่ได้รับเก็บไว้ไม่มีลืมผ่านการเขียนไอเดียเลย!