
เชื่อว่าคุณครูที่สอนวิชาโครงงานหลาย ๆ คนน่าจะเคยเจอปัญหาคลาสสิก เวลาถามนักเรียนว่า "อยากทำโครงงานเรื่องอะไร" แล้วเด็ก ๆ ก็นั่งตาแป๋ว นึกไม่ออก ไม่รู้จะเริ่มตรงไหนดี วันนี้มิกเลยมีไอเดียชวนเด็ก ๆ กำหนดปัญหาในการทำโครงงานง่าย ๆ แบบเป็นลำดับขั้น ที่เริ่มจากการเล่นเกมสนุก ๆ ไปจนได้หัวข้อโครงงานมาฝากค่ะ🌹
ทำยังไงกันนะ🌱
🌱 1. เริ่มจากเกมชาเย็น ทายสถานที่กันก่อน ให้นักเรียนเล่นเกมทายสถานที่ โดยระหว่างที่เล่น เรามักจะเผลอพูดถึงจุดเด่น ปัญหา หรือสิ่งที่นึกถึงเกี่ยวกับสถานที่นั้นออกมาโดยไม่รู้ตัว เช่น รถติด คนเยอะ ขยะเยอะ อาหารอร่อย หรือบรรยากาศดี เอ๊ะ! คำตอบที่เราพูดกันเมื่อกี้ อาจจะกลายเป็นจุดเริ่มต้นของโครงงานก็ได้นะ
🌱 2. เลือกสถานที่ที่ Spark Joy หรือไม่ Joy เลย! ชวนนักเรียนเลือกสถานที่จากเกมมาคนละ 1 ที่ จะเป็นสถานที่ที่ชอบมากที่สุด หรือไม่ชอบที่สุดก็ได้ แล้วให้คนที่เลือกสถานที่เดียวกันมารวมกลุ่มกัน จากนั้นชวนคุยว่า “สถานที่นี้มีปัญหาอะไรบ้างนะ” ให้แต่ละกลุ่มช่วยกันเขียนปัญหาออกมาให้ได้มากที่สุด ยังไม่ต้องรีบตัดสินว่าปัญหาไหนดีที่สุด เพราะตอนนี้เราอยากเห็นความคิดที่หลากหลายก่อน
🌱 3. จากปัญหา สู่ต้นไม้เจ้าปัญหา 🌳 เมื่อได้ปัญหามาเต็มกระดาษแล้ว ให้แต่ละกลุ่มเลือกปัญหาที่สนใจมา 1 ปัญหา แล้วนำมาสร้างแผนภูมิต้นไม้ปัญหา (Problem Tree) ลำต้น คือ ปัญหาที่เราเลือกราก คือ สาเหตุที่ทำให้เกิดปัญหานั้นกิ่งก้านและใบ คือ ผลกระทบที่เกิดจากปัญหาลองชวนเด็ก ๆ คิดว่า ปัญหานี้เกิดจากอะไรได้บ้าง แล้วถ้าปล่อยไว้จะส่งผลต่อใครหรืออะไรบ้างนะ
🌱 4. รากไหนสำคัญที่สุด? จากรากที่แตกออกมามากมาย ชวนแต่ละกลุ่มเลือกสาเหตุที่คิดว่าเป็นไปได้จริง และมีความสำคัญมากที่สุด จากนั้นนำคำตอบของทุกกลุ่มมาพล็อตรวมกันบนจอใหญ่ ลองดูซิว่า มีสาเหตุไหนที่หลายกลุ่มคิดตรงกันบ้าง หรือมีสาเหตุไหนที่น่าสนใจแต่เราอาจมองข้ามไป เมื่อได้สาเหตุสำคัญแล้ว เราก็เริ่มเห็นทิศทางที่จะพัฒนาเป็นโครงงานชัดขึ้นแล้วค่ะ
🌱 5. เปลี่ยนปัญหาให้เป็นคำถาม “เราจะทำอย่างไรให้...?” ชวนนักเรียนนำสาเหตุที่เลือกมาเปลี่ยนเป็นคำถาม เช่น จาก “นักเรียนทิ้งขยะไม่ถูกประเภท” เปลี่ยนเป็น “เราจะทำอย่างไรให้นักเรียนแยกขยะได้ถูกต้องมากขึ้น?” จากนั้นระดมคำถาม “เราจะทำอย่างไรให้...” ออกมาให้ได้มากที่สุด แล้วให้สมาชิกนำสติกเกอร์ดาวไปติดบนคำถามที่ตัวเองสนใจ คำถามที่ได้รับดาวมากที่สุดก็จะกลายเป็นโจทย์ตั้งต้นที่กลุ่มอยากลงมือทำต่อ
🌱 6. แล้วเราจะแก้ปัญหานี้ยังไงดีนะ? 💡 เมื่อมีโจทย์แล้ว อย่าเพิ่งรีบหาคำตอบเดียวค่ะ ชวนนักเรียนระดมไอเดียวิธีแก้ปัญหาให้ได้มากที่สุด จะเป็นสิ่งประดิษฐ์ เกม แอปพลิเคชัน สื่อ หรือวิธีการใหม่ ๆ ก็ได้ เขียนทุกไอเดียลงบนโพสต์อิทแล้วนำมาแปะบนกระดานก่อน ช่วงนี้ยังไม่มีคำตอบผิดหรือถูก และยังไม่ต้องกังวลว่าจะทำได้จริงไหม
🌱 7. ไอเดียไหนที่เราไปต่อได้จริง? สุดท้าย ชวนนักเรียนกลับมามองไอเดียทั้งหมด แล้วช่วยกันคิดว่า “เรามีทักษะอะไรอยู่แล้วบ้าง?”
“ต้องใช้เครื่องมือหรือความรู้อะไรเพิ่มเติม?”
“เราพอจะลงมือทำได้จริงไหม?”
“ถ้ายังทำไม่ได้ตอนนี้ เราจะเรียนรู้อะไรเพิ่มเพื่อให้ทำได้บ้าง?” จากนั้นเลือกแนวทางที่ทั้งสนใจ มีความเป็นไปได้ และสามารถพัฒนาต่อยอดได้ มาเป็นหัวข้อโครงงานของห้องเรา
เท่านี้เราก็ได้หัวข้อโครงงานที่นักเรียนมีส่วนร่วมคิดและเลือกด้วยตัวเองแล้วค่ะ 🎉
เป็นคาบที่ได้พาเด็ก ๆ ค่อย ๆ ตะล่อมความคิดจากเรื่องใกล้ตัว ไปสู่การวิเคราะห์รากของปัญหา และจบลงด้วยการได้หัวข้อโครงงานที่พวกเขาเป็นคนเลือกเองตั้งแต่ต้นจนจบ โดยที่ครูไม่ต้องคอยยัดเยียดหัวข้อให้เลย (ตอนเด็ก ๆ เวลาครูสั่งให้ไปคิดหัวข้อโครงงานมาส่ง มิกเองก็นั่งงงเหมือนกันนะว่าจะเริ่มจากอะไรดี) แถมเด็ก ๆ ยังได้ฝึกกระบวนการคิดวิเคราะห์ การทำงานร่วมกับเพื่อน และเห็นคุณค่าของปัญหาที่ตัวเองอยากแก้จริง ๆ หวังว่าคาบเรียนโครงงานเทอมนี้ของทุกห้องเรียนจะเต็มไปด้วยไอเดียสนุก ๆ และมีความสุขนะคะ💕
แสดงความเห็นกับสมาชิกใน insKru
เก็บไอเดียไว้อ่าน และอีกมากมาย
ได้แรงบันดาลใจเต็มๆ เลยใช่มั้ย?
บันทึกแรงบันดาลใจที่ได้รับเก็บไว้ไม่มีลืมผ่านการเขียนไอเดียเลย!