
ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2569 ที่ผ่านมานี้ก็เป็นอีกครั้งหนึ่งที่นักเรียนจะได้เรียนรู้เกี่ยวกับปรากฏการณ์ธรรมชาติของแสง เช่น การกระจายแสง รุ้ง การทรงกลด มิราจ และการเห็นท้องฟ้าเป็นสีต่าง ๆ ในช่วงเวลาต่างกัน ในครั้งนี้เราอยากจะให้นักเรียนได้ฝึกการให้ feedback ผ่านกิจกรรมการให้ดอกไม้ (การชมสิ่งที่เพื่อนทำได้ดีอย่างมีเหตุผล) และการใส่ปุ๋ย (การให้ข้อเสนอแนะว่างานของเพื่อนจะดีขึ้นได้อีกถ้าทำอะไรเพิ่ม) รวมไปถึงฝึกการสะท้อนคิดกับตัวเองหลังจากได้รับฟังการนำเสนองานครบทุกกลุ่มแล้ว
2 คาบแรก (100 นาที)
1. ให้นักเรียนจับกลุ่มอย่างอิสระ กลุ่มละประมาณ 4-5 คน จำนวน 7 กลุ่ม
2. ส่งตัวแทนกลุ่มมาจับลำดับการสุ่มหัวข้อเรื่องที่จะได้ทำ
3. ตัวแทนกลุ่มสุ่มเรื่องที่จะได้ทำ ประกอบด้วย 1) การกระจายแสง 2) รุ้งปฐมภูมิ 3) รุ้งทุติยภูมิ 4) มิราจ 5) ทรงกลด 6) การมองเห็นท้องฟ้าเป็นสีต่าง ๆ ในช่วงเวลาต่างกัน กลุ่มที่ 1 และ 7) การมองเห็นท้องฟ้าเป็นสีต่าง ๆ ในช่วงเวลาต่างกัน กลุ่มที่ 2
4. ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มรับกระดาษฟลิปชาร์ตกลุ่มละ 1 แผ่น และหาข้อมูลแล้วสรุปประเด็นลงกระดาษฟลิปชาร์ตดังนี้
1) ปรากฏการณ์ที่ได้รับคืออะไร
2) ปรากฏการณ์ที่ได้รับมีลักษณะเป็นอย่างไร
3) ปรากฏการณ์ที่ได้รับสามารถอธิบายได้โดยใช้หลักการทางฟิสิกส์อย่างไรบ้าง
4) ภาพประกอบปรากฏการณ์ (วาดเองหรือปริ๊นรูปมาติดก็ได้)
5. ให้เวลาแต่ละกลุ่มในการทำงานเป็นเวลา 100 นาที (2 คาบ)
6. ครูแจ้งแต่ละกลุ่มว่ามีเวลานำเสนอหน้าชั้นเรียนกลุ่มละไม่เกิน 7 นาที จะนำเสนอกี่คนก็ได้
2 คาบหลัง (100 นาที)
1. แต่ละกลุ่มส่งตัวแทนมาสุ่มลำดับการนำเสนอ แต่จะขอให้กลุ่มที่นำเสนอเรื่องการกระจายแสงเป็นกลุ่มแรก เพราะกลุ่มนี้เป็นกลุ่มที่จะพูดถึงหลักการทางฟิสิกส์พื้นฐานที่สำคัญของกลุ่มที่เหลือแทบจะทุกกลุ่ม และกลุ่มที่นำเสนอเรื่องการมองเห็นท้องฟ้าเป็นสีต่าง ๆ ในช่วงเวลาต่างกัน เมื่อสุ่มลำดับได้แล้วก็จะให้ 2 กลุ่มตกลงกันว่ากลุ่มใดจะนำเสนอก่อน นำเสนอหลัง
2. ครูแจกกระดาษให้แต่ละกลุ่มสำหรับเขียนให้ดอกไม้ (การชมสิ่งที่เพื่อนทำได้ดีอย่างมีเหตุผล) และใส่ปุ๋ย (การให้ข้อเสนอแนะว่างานของเพื่อนจะดีขึ้นได้อีกถ้าทำอะไรเพิ่ม) ในระหว่างที่กำลังฟังเพื่อนนำเสนอ
3. เมื่อแต่ละกลุ่มนำเสนอเสร็จแล้ว ครูจะขอตัวแทนกลุ่มที่ฟังอย่างน้อย 2 กลุ่ม ช่วยให้ดอกไม้และใส่ปุ๋ยให้เพื่อนกลุ่มที่พูดนำเสนอ หลังจากนั้นครูจึงจะพูดช่วยสรุปประเด็นสาระสำคัญของกลุ่มนัั้นและให้ดอกไม้กับใส่ปุ๋ยตาม
4. เมื่อทุกกลุ่มได้รับฟังและนำเสนอเสร็จเรียบร้อยทุกกลุ่มแล้ว ครูจะให้นักเรียนได้ลองเขียนสะท้อนคิดกับตนเองผ่านประเด็นคำถาม 4 ข้อ โดยตอบในระบบคุณไก่ทวง ดังนี้
1) จากการทำงานกลุ่มชิ้นนี้ นักเรียนได้เรียนรู้อะไรบ้าง
2) จากการทำงานชิ้นนี้ ลองให้ดอกไม้กับตัวเองด้วยการบอกหน่อยว่า ตัวเองและเพื่อนในกลุ่มทำอะไรได้ดีบ้าง พร้อมบอกเหตุผล
3) จากการทำงานชิ้นนี้ ลองเติมปุ๋ยให้กับตัวเองด้วยการบอกหน่อยว่า ถ้ามีโอกาสได้ทำงานนี้อีกรอบ ตัวนักเรียนหรือกลุ่มนักเรียนจะปรับปรุงหรือทำอะไรที่ต่างไปจากเดิมเพื่อพัฒนางานกลุ่มให้ดียิ่งขึ้น เพราะอะไร
4) นักเรียนรู้สึกอย่างไรกับกิจกรรมนี้บ้าง และมีส่วนใดที่ชื่นชอบบ้าง
5) ถ้านักเรีนนให้คะแนนตัวเองในการทำงานนี้จากเต็ม 5 คะแนนได้ จะให้ตัวเองเท่าใด เพราะอะไร
ส่วนนี้คือผลงานนักเรียนบางส่วนนะครับ








ส่วนนี้เป็นภาพบรรยากาศในชั้นเรียนบางส่วนครับ


เท่าที่ลองสังเกตในชั้นเรียน เราเห็นว่านักเรียนตั้งใจทำงานชิ้นนี้กันมาก ๆ มีกลุ่มนึงที่เอากลับไปทำช่วงวันเสาร์อาทิตย์แล้วทักมาถามในไลน์ส่วนตัวเราด้วยว่าข้อมูลที่ใช้ประมาณนี้ได้หรือไม่ ในระหว่างคาบเรียนที่เราให้นักเรียนเตรียมงาน ทุกกลุ่มก็กระตือรือร้นในการเตรียมงานเป็นอย่างดี สังเกตจากการเตรียมอุปกรณ์มาทำงาน การสอบถามครูเป็นระยะ ๆ เมื่อเกิดข้อสงสัย และในวันนำเสนอ หลายกลุ่มก็เตรียมตัวนำเสนอมาเป็นอย่างดี สังเกตได้จากการพูดนำเสนอที่หลายคนพยายามอธิบายจากความเข้าใจของตัวเอง บางกลุ่มก็ยังมีความตื่นเต้นอยู่ อาจจะมีพูดเร็วไปบ้าง หรืออ่านจากกระดาษเยอะไปบ้าง ส่วนนี้ก็ไม่เป็นไร ถือว่าเป็นทักษะการนำเสนอที่สามารถพัฒนาต่อไปได้ เราก็ให้คำแนะนำไปตามสภาพจริงที่เกิดขึ้น บางกลุ่มมีลูกเล่นด้วยนะ มีการถามคำถามเพื่อนหลังนำเสนอจบ ให้แย่งกันยกมือตอบคำถามและแจกของรางวัล เป็นบรรยากาศที่น่ารัก เป็นกันเองมาก ๆ ตอนที่เราไปอ่านการเขียนสะท้อนคิดก็มีคำตอบที่น่าสนใจหลายอย่างเลย เช่น
"ได้ความรูัจากการพรีเซนต์ของกลุ่มตัวเอง แล้วได้เข้าใจสิ่งที่ตัวเองสงสัยมาตั้งแต่เด็ก คือการที่เห็นแอ่งน้ำตอนขับรถอยู่ไกล ๆ พอขับมาใกล้กลับไม่มี ตอนแรกคิดว่าตัวเองเป็นคนเดียว จนได้ทำงานกลุ่มเรื่องนี้ ถึงได้รู้ว่ามีการสรุปทางวิทยาศาสตร์ด้วย" จุดนี้ทำให้เราเกิดความรู้สึกว่า เอ้อ ดีจังเลย ดีใจที่ทำให้นักเรียนได้ค้นพบความรู้ใหม่ได้ด้วยตนเอง
"รู้สึกดีขึ้นแบบว่าเข้าใจลึกกว่าเรียนแบบปกติ
มันปล่อยจอย สนุกๆ"
"สนุก ได้แสดงความคิดเห็นให้กลุ่มอื่นด้วย ได้เห็นเพื่อนๆสนุกกับการพรีเซนต์ เห็นว่าใครฟังเราหรือไม่ฟัง สนิทกับเพื่อนมากขึ้น"
"ชอบที่ตอนพรีเซน มีเพื่อนคนอื่น ๆ บอกข้อดีข้อเสียของกลุ่มเราเพื่อนำไปปรับปรุงในงานหน้า"
"แฮปปี้ สนุกมาก ได้ทำงานกับเพื่อน ๆ ช่วยกันออกความคิดเห็น ระบายสีตกแต่งชิ้นงานอย่างตั้งใจ #ระดับเสี่ย"
"ชืนชอบในความเป็นกันเองไม่จริงจังกันมากเกินไปพอพูดหน้าห้องเสร็จครูก็อธิบายเสริมให้อีก"
"หัวเราะเยอะไปหน่อย ควบคุมตัวเองไม่ได้ เส้นตื้นเกินไป ตัวหนังสือเเอบเล็ก รูปภาพวาดหลักการไม่เด่นชัด"
"ได้รู้ว่าการนำเสนอควรเป็นอย่างไรไม่ว่าจะเป็นน้ำเสียงในการพูด การมีสื่อที่ดี ตัวหนังสือควรชัดเจน"
สังเกตว่าแต่ละคนก็จะเกิดความรู้สึกและการเรียนรู้ที่แตกต่างกันไป เท่านี้เราก็รู้สึกดีมากแล้วนะที่นักเรียนได้เรียนรู้จากงานของนักเรียนกันเอง ได้ฝึกแสดงความคิดเห็น ได้ฝึกการทำงานกลุ่ม ได้ฝึกสะท้อนตัวเองและสะท้อนเพื่อน
อันนี้เป็นลิงก์จากคุณไก่ทวงที่ให้นักเรียนสะท้อนตัวเองนะครับ https://www.khunkai.com/share/aYR_BUGiRwG77gviwDeEmDM0G0_Iw7Iq
ส่วนนี้คือรูปที่นักเรียนได้เขียนให้ดอกไม้และใส่ปุ๋ยนะครับ



ครูท่านใดอยากลองนำไปปรับใช้ก็ลองดูได้นะครับ ที่สำคัญอยากให้ข้อสังเกตว่าการนำเสนองานที่จะทำให้นักเรียนได้แสดงความเป็นตัวเองออกมาแบบไม่กดดัน ครูจำเป็นจะต้องสร้างพื้นที่ปลอดภัยให้นักเรียนก่อน แล้วความกล้าของนักเรียนจะค่อย ๆ ออกมาเอง หากนักเรียนไม่ค่อยได้แสดงความคิดเห็นในชั้นเรียน แล้วนักเรียนเริ่มพูดออกมาบ้างแล้ว คุณครูก็ดีใจได้เลย ครั้งต่อ ๆ ไปจะต้องดีขึ้นได้อีกแน่นอนครับ
แสดงความเห็นกับสมาชิกใน insKru
เก็บไอเดียไว้อ่าน และอีกมากมาย
ได้แรงบันดาลใจเต็มๆ เลยใช่มั้ย?
บันทึกแรงบันดาลใจที่ได้รับเก็บไว้ไม่มีลืมผ่านการเขียนไอเดียเลย!